Bromat (saç bakım/perma ürünlerinde oksidan) zehirlenmesinde hangi iki bulgu özellikle akla gelmelidir?
A) Ototoksisite ve akut böbrek yetmezliği
B) Hipoglisemi ve bradikardi
C) Methemoglobinemi ve hemoliz
D) Sıcak-soğuk ters algılanması ve ishal
E) Salivasyon ve bronkore
Doğru cevap A) Ototoksisite ve akut böbrek yetmezliği seçeneğidir.
Saç bakımı, kalıcı dalga (perma) nötralizan solüsyonları veya fırıncılıkta un geliştirici olarak kullanılan potasyum/sodyum bromat, son derece güçlü oksidan maddelerdir. Klinik sınavlarda ve toksikoloji vakalarında bromat zehirlenmesi denildiğinde akla gelmesi gereken en karakteristik, kalıcı ve en önemli iki organ hasarı ototoksisite (geri dönüşsüz işitme kaybı) ve akut böbrek yetmezliğidir (akut tübüler nekroz).
Klinik Özellikler ve Geri Dönüşsüz Hasarlar
- Akut Böbrek Hasarı: Bromat iyonu böbrek tübüllerine doğrudan toksik etki gösterir. Ağır oligürik ya da anürik akut böbrek yetmezliğine yol açar ve hastaların büyük kısmında acil hemodiyaliz ihtiyacı doğar.
- Ototoksisite (Sağırlık): Bromat kalıcı olarak iç kulaktaki kokleayı (özellikle stria vascularis yapısını) etkiler. Alımdan sonraki ilk 4 ila 16 saat gibi çok erken bir dönemde irreversible (geri dönüşsüz) sensorinöral işitme kaybı gelişir.
- Erken Tedavi: Bu iki geri dönüşsüz komplikasyonu (sağırlık ve diyaliz bağımlılığı) önlemenin tek yolu, hasta başvurur başvurmaz çok erken dönemde hemodiyaliz ile bromatı kandan uzaklaştırmaktır.
Diğer Şıkların Elenme Nedeni
- B Şıkkı: Hipoglisemi ve bradikardi, beta bloker veya insülin/sülfonilüre zehirlenmelerine özgüdür.
- C Şıkkı: Bromat güçlü bir oksidan olarak methemoglobinemi ve hafif hemoliz yapabilse de (klinik olarak gözlenir), zehirlenmenin en karakteristik, tanı koydurucu ve kalıcı sekel bırakan kombinasyonu bu değildir.
- D Şıkkı: Sıcak-soğuk ters algılanması (sıcağı soğuk, soğuğu sıcak hissetme) tropikal bir deniz canlısı toksini olan Siguatoksini (Ciguatera) zehirlenmesine spesifiktir.
- E Şıkkı: Salivasyon ve bronkore, organofosfat/karbamat zehirlenmesindeki Kolinerjik Toksidroma özgüdür.