Pulmoner arteriyel hipertansiyon (PAH), tirozin kinaz inhibitörleri (TKİ) arasında özellikle dasatinib kullanımı için tipik ve karakteristik bir ciddi yan etkidir. Kronik Miyeloid Lösemi (KML) tedavisinde yaygın olarak tercih edilen bu ikinci kuşak ilaç, akciğer damarlarında basınç artışına yol açarak sağ kalp yetmezliğini tetikleyebilir.
Klinik Özellikler ve Mekanizma
- Spesifik Risk: İmatinib veya nilotinib gibi diğer TKİ’lere kıyasla pulmoner hipertansiyon riski belirgin şekilde Dasatinib kullanımına özgüdür.
- Olası Mekanizma: Dasatinib’in SRC kinaz yolaklarını güçlü şekilde inhibe etmesi, akciğer endotel yapısını bozarak damar daralmasına neden olur.
- İlişkili Yan Etkiler: Bu tabloya sıklıkla plevral efüzyon (akciğer zarları arasında sıvı toplanması) ve perikardiyal efüzyon da eşlik eder.
Belirtiler ve Tanı
- Semptomlar: Hastalarda en belirgin şikayet ilerleyici nefes darlığı, çabuk yorulma ve bacaklarda ödemdir.
- Tarama: Dasatinib kullanan hastaların rutin takibinde ekokardiyografi (EKO) ile pulmoner arter basıncı izlenmelidir.
- Kesin Tanı: Şüphe durumunda altın standart yöntem sağ kalp kateterizasyonudur.
Tedavi Yönetimi
- İlacın Kesilmesi: Pulmoner hipertansiyon tespit edildiği an dasatinib tedavisi derhal ve tamamen durdurulmalıdır.
- Geri Dönüşümlülük: İlaç kesildiğinde klinik tablo ve basınç değerleri hastaların büyük kısmında tamamen veya kısmen düzelir.
- Destek Tedavisi: Basıncın gerilemediği dirençli vakalarda spesifik pulmoner vazodilatör ilaçların başlanması gerekebilir.