FIGO 2009 sistemi ile 2018 Güncel sistemde dört kritik değişiklik vardır:

1. Evre IA’daki 7 mm yatay yayılım ölçütü kaldırılmıştır.
2. Evre IB; IB1, IB2 ve IB3 olarak üçe ayrılmıştır.
3. Evre IIA; IIA1 ve IIA2 olarak ayrılır.
4. Pelvik veya paraaortik lenf nodu metastazı, tümörün lokal boyutundan bağımsız olarak Evre IIIC kabul edilir.

Görüntüleme ve patolojik bulgular evrelemede kullanılabilir; çelişki varsa patolojik bulgu önceliklidir.

Evre 0: Önemli düzeltme

2009 da “Evre 0 = karsinoma in situ” yazılmıştır. Ancak güncel FIGO invaziv serviks kanseri evrelemesinde Evre 0 bulunmaz.

Karsinoma in situ:

• HSIL/CIN 3 kapsamında değerlendirilir.
• Bazal membran aşılmamıştır.
• İnvaziv kanser değildir.
• FIGO invaziv kanser evresi verilmez.

EVRE I — Tümör servikste sınırlı

Uterus korpusuna uzanım dikkate alınmaz.

Evre IA

İnvazyon yalnızca mikroskopik olarak saptanabilir ve ölçülen en derin stromal invazyon ≤5 mm’dir.

Kritik noktalar

• Makroskopik olarak görünür tümör, invazyonu yüzeysel olsa bile IA değildir.
• Eski sistemdeki ≤7 mm yatay yayılım şartı kaldırılmıştır.
• Yatay genişlik ölçülür ve raporlanabilir; ancak evreyi belirlemez.
• Lenfovasküler alan invazyonu—LVSI—evreyi değiştirmez.
• IA tanısı için konizasyon gibi tüm lezyonun değerlendirilebildiği uygun bir histopatolojik örnek gerekir.

Sınav örnekleri

• İnvazyon 2,8 mm, yatay genişlik 12 mm → IA1
• İnvazyon 4,2 mm, yatay genişlik 3 mm → IA2
• İnvazyon 5,1 mm, tümör çapı 9 mm → IB1
• Makroskopik görünür 8 mm lezyon → IA değil, IB1

Evre IB

Tümör servikste sınırlıdır; ancak:

• Stromal invazyon derinliği >5 mm’dir veya
• Lezyon makroskopik olarak görülebilir.

Görseldeki eski sınıflamada yalnız IB1 ve IB2 bulunmaktadır. Güncel sistemde:

• Eski IB1’in bir kısmı → yeni IB1 veya IB2
• Eski IB2 (>4 cm) → yeni IB3

Sınır değerleri

• Tam 2 cm → IB1
• 2,1 cm → IB2
• Tam 4 cm → IB2
• 4,1 cm → IB3

EVRE II — Serviks dışına yayılım var; pelvik duvara veya vajinanın alt üçte birine ulaşmamış

Evre IIA

Vajinanın üst üçte ikisi tutulmuştur; parametrial invazyon yoktur.

Görselde IIA1 ve IIA2 ayrımı eksiktir.

Evre IIB

• Parametrial invazyon vardır.
• Ancak tümör pelvik duvara ulaşmamıştır.

Parametrium–pelvik duvar ayrımı

• Parametrium tutulumu → IIB
• Pelvik duvara kadar uzanım → IIIB

EVRE III

Aşağıdakilerden en az biri bulunur:

• Vajinanın alt üçte birinin tutulması
• Pelvik duvar tutulumu
• Tümöre bağlı hidronefroz veya fonksiyonsuz böbrek
• Pelvik ya da paraaortik lenf nodu metastazı

Evre IIIA

• Vajinanın alt üçte biri tutulmuştur.
• Pelvik duvar tutulumu yoktur.

Evre IIIB

Aşağıdakilerden biri yeterlidir:

• Pelvik duvara uzanım
• Tümöre bağlı hidronefroz
• Tümöre bağlı fonksiyonsuz böbrek

Hidronefroz taş, konjenital darlık veya başka bir nedene bağlıysa IIIB yapılmaz.

Evre IIIC — Güncel sistemin en önemli yeniliği *****

Lenf nodu metastazı, primer tümörün boyutu ve lokal yayılımından bağımsız olarak Evre IIIC kabul edilir.

“r” ve “p” ekleri

• r: Radyolojik olarak saptanan nodal metastaz
• p: Patolojik olarak doğrulanan nodal metastaz

Örnekler:

• PET-BT’de pelvik nod tutulumu → IIIC1r
• Pelvik lenfadenektomide metastaz → IIIC1p
• Patolojik paraaortik nod metastazı → IIIC2p

Mikrometastaz ve izole tümör hücresi

Pelvik nod mikrometastazı → IIIC1p

Paraaortik nod mikrometastazı → IIIC2p

EVRE IV

Evre IVA

Tümör:

• Mesane mukozasına veya
• Rektum mukozasına

doğrudan yayılmıştır.

Çok önemli sınav tuzağı

• Yalnız mesane duvarına komşuluk → IVA değildir.
• Yalnız sistoskopide büllöz ödem → IVA değildir.
• Mukoza tutulumu tercihen biyopsiyle doğrulanmalıdır.
• Mesane veya rektum mukozasının gerçek invazyonu → IVA

Evre IVB

Uzak organ veya uzak lenf nodu metastazı vardır:

• Akciğer
• Karaciğer
• Kemik
• Beyin
• Supraklaviküler nod
• Mediastinal nod
• İnguinal nod
• Uzak peritoneal metastaz

Paraaortik nod neden IVB değildir?

Serviks kanseri FIGO sisteminde paraaortik lenf nodu metastazı IIIC2 olarak sınıflandırılır; uzak metastaz sayılmaz.

Güncel evrelemenin tam özeti

Evreyi değiştirmeyen özellikler

Aşağıdakiler prognostik veya tedavi açısından önemli olabilir fakat tek başlarına FIGO evresini değiştirmez:

• LVSI varlığı
• Uterus korpusuna uzanım
• Over metastazı dışında adneksiyal komşuluk
• Mesanede yalnız büllöz ödem
• Lenf nodunda ≤0,2 mm izole tümör hücreleri
• Histolojik derece
• HPV tipi
• Histolojik alt tip

Tedaviyle genel ilişki

Tedavi kararı yalnız FIGO evresine değil; histoloji, tümör çapı, nodal durum, fertilite isteği, performans durumu ve merkez deneyimine göre verilir.

YDUS sorusu

Otuz dokuz yaşındaki hastanın servikal biyopsisinde HPV ilişkili skuamöz hücreli karsinom saptanıyor. Pelvik MRG’de servikste sınırlı, en büyük çapı 1,8 cm olan tümör izleniyor; parametrial ve vajinal invazyon saptanmıyor. PET-BT’de lenf nodu tutulumu görülmüyor. Radikal cerrahi ve nodal evreleme sonrasında primer tümörün stromal invazyon derinliği 7 mm olarak ölçülüyor. Bir pelvik lenf nodunda 0,15 mm, bir paraaortik lenf nodunda ise 1,2 mm tümör odağı saptanıyor.

FIGO 2018’e göre en uygun evre hangisidir?

A) IB1
B) IB2
C) IIIC1p
D) IIIC2p
E) IVB

Doğru cevap: D — IIIC2p

Açıklama

Primer tümör servikste sınırlı, 1,8 cm ve invazyon derinliği 5 mm’den fazla olduğundan nodal hastalık olmasaydı IB1 olurdu.

Ancak:

• Pelvik noddaki 0,15 mm odak bir izole tümör hücresi odağıdır; ≤0,2 mm olduğu için tek başına IIIC yapmaz.
• Paraaortik noddaki 1,2 mm odak mikrometastazdır.
• Paraaortik lenf nodu mikrometastazı → IIIC2
• Histopatolojik olarak gösterildiği için → IIIC2p

Paraaortik nod tutulumu FIGO sisteminde uzak metastaz/IVB değil, IIIC2 kabul edilir. Mikrometastazlar IIIC evresine yükseltirken izole tümör hücreleri evreyi değiştirmez.