Karaciğer yağ asitlerini sentezlerken aynı anda yağ asitlerinin Beta-oksidasyonundaki azalmanın sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sellüler kompartmanlar arasındaki translokasyonun inhibisyonu (Doğru Cevap)
B) Son ürün ile inhibisyonu
C) Enzimin aktivasyonu
D) Deterjan etkileri
E) Adiposit lipolizinde azalma
Hepatosit sitozolünde yağ asitlerinin aktif sentezi durumunda, malonil CoA seviyesi yüksektir. Malonil CoA yağ asiti sentezi için aktive edilmiş iki karbon ünitesi kaynağıdır.
Malonil CoA karnitin açiltransferaz I’i inhibe eder. Böylece, uzun zincirli yağ açil CoA üniteleri Beta-oksidasyonun olduğu mitokondriye transport olamaz ve sitozolden mitokondrial matrikse translokasyon önlenmiş olur.
Bu durumda enzim inhibisyonu gibi, membranın kompartmanlara ayrılması ortaya çıkar.
araciğerde yağ asidi sentezi aktifken oluşan malonil-CoA, karnitin palmitoiltransferaz-I’i (CPT-I) inhibe eder. Böylece uzun zincirli yağ asil-CoA’lar mitokondri matriksine taşınamaz ve β-oksidasyon azalır.
Mekanizma
Tokluk ve insülin yüksekliğinde: I˙nsu¨lin↑→Asetil-CoA karboksilaz aktivasyonu→Malonil-CoA↑
Malonil-CoA’nın iki önemli işlevi vardır:
- Yağ asidi sentezinde iki karbonlu birimlerin kaynağıdır.
- CPT-I’i allosterik olarak inhibe eder.
4 basamakta süre;
1-Malonil-CoA↑
2-CPT-I inhibisyonu
3-Yag˘asil-CoA’nın mitokondriye girişi↓
4-β-oksidasyon↓..
Dolayısıyla doğrudan inhibe edilen basamak β-oksidasyon enzimi değil, yağ asitlerinin sitozolden mitokondri matriksine kompartmanlar arası taşınmasıdır.
—-
Karaciğerde yağ asidi sentezinin aktif olduğu durumlarda sitozolde malonil CoA düzeyi yükselir. Malonil CoA, mitokondri iç zarındaki karnitin açiltransferaz I (CAT I) enzimini inhibe eder.
Bu inhibisyon sonucunda uzun zincirli yağ açil CoA molekülleri mitokondriyal matrikse (beta-oksidasyonun gerçekleştiği yere) taşınamaz; yani sellüler kompartmanlar arasındaki bu translokasyon engellenmiş olur.
Bu mekanizma sayesinde hücre, aynı anda hem yağ asidi sentezleyip hem de bunları yıkmaya (beta-oksidasyon) çalışarak gereksiz bir enerji tüketiminden (fütil siklus) kaçınmış olur.