YDUS DENEME SINAVI — 22 SORU
Soru 1 — Acil Tıp: Septik şok
Yetmiş iki yaşındaki pnömoni hastasına uygun kültürler alındıktan sonra geniş spektrumlu antibiyotik başlanıyor. Dengeli kristalloidlerle başlangıç resüsitasyonuna rağmen ortalama arter basıncı 57 mmHg, laktat 5,2 mmol/L ve kapiller dolum zamanı uzundur. Akciğer ultrasonografisinde yaygın B çizgileri gelişmeye başlamıştır.
En uygun sonraki yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kan basıncı düzelene kadar kontrolsüz kristalloid yüklemesine devam etmek
B) Norepinefrin başlamak ve ek sıvıyı dinamik sıvı yanıtlılığı testlerine göre vermek
C) İlk vazopressör olarak dopamin başlamak
D) Laktat tamamen normale dönmeden vazopressör kullanmamak
E) Hipotansiyonun kendiliğinden düzelmesini beklemek
Doğru cevap: B
Açıklama
Hasta başlangıç sıvısına rağmen hipotansif ve doku hipoperfüzyonu sürmektedir. Akciğerde sıvı yüklenmesi bulguları geliştiği için körlemesine sıvı vermek pulmoner ödem riskini artırır.
Septik şokta:
- İlk tercih vazopressör norepinefrindir.
- Başlangıç MAP hedefi çoğunlukla yaklaşık 65 mmHg’dir.
- Ek sıvı gereksinimi pasif bacak kaldırma, atım hacmi değişimi veya nabız basıncı değişkenliği gibi dinamik yöntemlerle değerlendirilmelidir.
- Laktat, kapiller dolum ve klinik perfüzyon birlikte yorumlanır.
2026 Surviving Sepsis Campaign, resüsitasyonun hemen başlatılmasını; sıvı ve vazopressör tedavisinin hastanın yanıtına göre bireyselleştirilmesini vurgulamaktadır.
Soru 2 — Deri ve Zührevi Hastalıklar / Veneroloji
Kasık ve gluteal bölgede şiddetli kaşıntılı, inflamatuvar ve annüler plakları bulunan hastanın doğrudan mantar incelemesinde septalı hifler görülüyor. Hasta daha önce güçlü topikal kortikosteroid içeren kombinasyonlar ve terbinafin kullanmasına rağmen kötüleşmiştir. Kültür ve moleküler analizde Trichophyton indotineae saptanıyor.
Bu etkenle ilgili en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
A) Terbinafine duyarlılık değişmez; direnç gelişmez
B) SQLE genindeki değişiklikler terbinafin direnciyle ilişkili olabilir
C) Yalnız saçlı deride enfeksiyon yapar
D) Cinsel veya yakın deri temasıyla bulaşma bildirilmemiştir
E) Tedavide sistemik azoller hiçbir koşulda kullanılamaz
Doğru cevap: B
Açıklama
T. indotineae, geniş, inflamatuvar ve tedaviye dirençli dermatofitoz salgınlarıyla ilişkilidir. Terbinafin direnci sıklıkla hedef enzim olan skualen epoksidazı kodlayan SQLE genindeki mutasyonlarla ilişkilidir.
Tanıda:
- Tür düzeyinde moleküler doğrulama,
- Antifungal duyarlılık,
- Topikal steroid içeren uygunsuz kombinasyonların kesilmesi
önemlidir. Dirençli olgularda itrakonazol gibi sistemik azoller klinik ve laboratuvar değerlendirmesiyle kullanılabilir. Yakın deri teması ve cinsel temasla bulaşan dermatofit enfeksiyonları da bildirilmiştir.
Soru 3 — Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Omurilik yaralanması T5 düzeyinde olan hasta mesane kateterinin tıkanmasından sonra ani zonklayıcı baş ağrısı, yüzde kızarma, lezyon seviyesinin altında terleme kaybı, bradikardi ve kan basıncında 210/110 mmHg yükselme yaşamaktadır.
En uygun ilk yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hastayı supin pozisyona almak
B) Hastayı oturtmak, sıkı giysileri gevşetmek ve mesane-bağırsak tetikleyicilerini hızla ortadan kaldırmak
C) Yalnız opioid analjezik vermek
D) Bradikardi için egzersiz yaptırmak
E) Mesane kateterini çıkarmadan antihipertansif vermek
Doğru cevap: B
Açıklama
Bu tablo otonom disrefleksidir ve çoğunlukla T6 üzerindeki omurilik lezyonlarında görülür.
Lezyon altındaki ağrılı uyaran:
- Kontrolsüz sempatik vazokonstriksiyon,
- Şiddetli hipertansiyon,
- Barorefleks aracılı bradikardi
oluşturur.
İlk basamaklar:
- Hasta dik oturtulur.
- Sıkı giysiler gevşetilir.
- Mesane distansiyonu, kateter tıkanması, fekal impaksiyon veya deri lezyonu araştırılır.
- Kan basıncı sürerse kısa etkili antihipertansif kullanılır.
Tetikleyici ortadan kaldırılmadan yalnız tansiyon düşürmek kalıcı çözüm değildir.
Soru 4 — Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji
Karbapeneme dirençli Klebsiella pneumoniae bakteriyemisinde blaNDM ve eş zamanlı ESBL geni saptanmıştır. Hasta septik şoktadır.
En uygun mekanizmaya dayalı antibiyotik seçimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Meropenem-vaborbaktam
B) İmipenem-relebaktam
C) Aztreonam ile avibaktam etkisi sağlayan kombinasyon
D) Ertapenem monoterapisi
E) Piperasilin-tazobaktam
Doğru cevap: C
Açıklama
NDM bir metallo-β-laktamazdır:
- Karbapenemleri hidroliz eder.
- Avibaktam, vaborbaktam ve relebaktam tarafından inhibe edilmez.
- Aztreonamı hidroliz etmez.
Ancak eşlik eden ESBL, aztreonamı parçalayabilir. Avibaktam ESBL’yi inhibe ederek aztreonamı korur. Bu nedenle aztreonam-avibaktam veya uygun eş zamanlı seftazidim-avibaktam–aztreonam yaklaşımı kullanılabilir.
Soru 5 — Göğüs Hastalıkları
İleri amfizemi olan hastada yüksek çözünürlüklü BT’de üst lob baskın heterojen amfizem vardır. Fissür bütünlüğü tam, kollateral ventilasyon testi negatiftir. Pulmoner rehabilitasyona rağmen ciddi hiperinflasyon ve dispne sürmektedir.
En uygun bronkoskopik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Endobronşiyal valf yerleştirilmesi
B) Her iki ana bronşa silikon stent
C) Bronşiyal termoplasti
D) Plevral talk uygulaması
E) Endobronşiyal kriyobiyopsi
Doğru cevap: A
Açıklama
Endobronşiyal valf tedavisinin başarısı için hedef lob ile komşu loblar arasında belirgin kollateral ventilasyon bulunmaması gerekir.
Uygun adayda valfler:
- Hedef lobun havasını dışarı çıkarır,
- İnspiratuvar hava girişini engeller,
- Lober atelektazi ve hiperinflasyonda azalma sağlar.
Tam fissür ve negatif kollateral ventilasyon testi başarı olasılığını artırır. Komplikasyonların başında pnömotoraks gelir.
Soru 6 — Halk Sağlığı
Bir tarama programında hastalık prevalansı değişmeden testin pozitiflik eşiği düşürülüyor.
Bu değişikliğin beklenen sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Duyarlılık azalır, özgüllük artar
B) Duyarlılık artar, özgüllük azalır
C) Pozitif olabilirlik oranı zorunlu olarak artar
D) Negatif prediktif değer mutlaka azalır
E) Prevalans artar
Doğru cevap: B
Açıklama
Test eşiği düşürüldüğünde daha fazla kişi pozitif sınıflandırılır:
- Gerçek pozitiflerin yakalanması artar → duyarlılık artar.
- Yanlış pozitifler artar → özgüllük azalır.
Prediktif değerler ayrıca prevalanstan etkilenir. Test eşiğinin değiştirilmesi hastalığın toplumdaki gerçek prevalansını değiştirmez.
Soru 7 — Çevre Sağlığı
Kapalı bir ortamda çok sayıda kişide baş ağrısı, baş dönmesi ve bulantı gelişiyor. Arter kan gazında PaO₂ normal, pulse oksimetre %99, ancak ko-oksimetrede karboksihemoglobin yüksek bulunuyor.
Pulse oksimetrenin normal görünmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Karbonmonoksitin hemoglobine bağlanmaması
B) Standart pulse oksimetrenin oksihemoglobin ile karboksihemoglobini güvenilir biçimde ayıramaması
C) PaO₂’nin doğrudan hemoglobin satürasyonunu göstermesi
D) Karboksihemoglobinin yalnız venöz kanda bulunması
E) Karbonmonoksitin oksijen ayrışma eğrisini sağa kaydırması
Doğru cevap: B
Açıklama
Karbonmonoksit hemoglobine oksijenden çok daha yüksek afiniteyle bağlanır. Standart iki dalga boylu pulse oksimetre karboksihemoglobini oksihemoglobin olarak algılayabilir.
Bu nedenle:
- SpO₂ yalancı normal olabilir.
- PaO₂, plazmada çözünmüş oksijeni gösterdiğinden normal olabilir.
- Tanı ko-oksimetriyle konur.
CO ayrıca kalan oksijen bağlanma bölgelerinin afinitesini artırarak eğriyi sola kaydırır ve dokuya oksijen bırakılmasını bozar.
Soru 8 — Havacılık ve Uzay Tıbbı
Basınçlandırılmamış uçakta hızla yükselen pilotta hipoksi gelişmektedir. Aynı zamanda alveoler CO₂ düşmektedir.
Alveoler gaz denklemine göre irtifada alveoler PO₂ düşüşünün temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Oksijen yüzdesinin %21’den azalması
B) Barometrik basıncın azalması nedeniyle inspire edilen oksijen parsiyel basıncının düşmesi
C) Su buharı basıncının sıfırlanması
D) Hemoglobin miktarının aniden azalması
E) Solunum katsayısının mutlaka yükselmesi
Doğru cevap: B
Açıklama
İrtifa arttıkça atmosferdeki oksijen oranı yaklaşık %21 olarak kalır; ancak barometrik basınç düşer.
Böylece:
PIO₂ = FiO₂ × (PB − PH₂O)
azalır ve alveoler PO₂ düşer. Hiperventilasyon PaCO₂’yi azaltarak alveoler PO₂’yi kısmen artırmaya çalışır; ancak ciddi irtifada yeterli olmaz.
Soru 9 — Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı
On beş yaşındaki gençte depresyon, irritabilite ve okul başarısında düşme vardır. Son günlerde ölmek istediğini söylemiş, yöntem araştırmış ve evde bulunan ilaca erişebildiğini belirtmiştir.
En uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) İntihar hakkında soru sormak riski artıracağından ayrıntıya girmemek
B) Güvenlik planı oluşturmadan yalnız antidepresan reçete etmek
C) Acil ve yapılandırılmış intihar risk değerlendirmesi, ölümcül araçlara erişimin kısıtlanması ve güvenli düzeyde bakım sağlamak
D) Yalnız aileye disiplin önerisinde bulunmak
E) Semptomlar altı ayı doldurana kadar izlemek
Doğru cevap: C
Açıklama
Plan, yöntem araştırması ve ölümcül araca erişim yüksek akut risk göstergeleridir.
Yaklaşım:
- Niyet, plan, araç, zamanlama ve önceki girişimler sorgulanır.
- Hasta yalnız bırakılmaz.
- İlaç, silah ve diğer ölümcül araçlara erişim azaltılır.
- Gerekiyorsa acil psikiyatrik yatış sağlanır.
- Güvenlik planı yapılır.
İntihar düşüncesini doğrudan sormak riski artırmaz. AACAP’ın 2026 kılavuzu çocuk ve ergenlerde değerlendirme ile kanıta dayalı tedavinin sistematik yürütülmesini desteklemektedir.
Soru 10 — Nöroloji
Akut iskemik inme hastasında son sağlam görülme zamanı 10 saat öncedir. BT anjiyografide proksimal orta serebral arter oklüzyonu, perfüzyon görüntülemede küçük infarkt çekirdeği ve geniş kurtarılabilir penumbra saptanıyor.
En uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Altı saat geçtiği için reperfüzyon yapılamaz
B) İleri görüntüleme seçimiyle mekanik trombektomi değerlendirilir
C) Yalnız düşük molekül ağırlıklı heparin
D) İlk tedavi karotis endarterektomidir
E) İntraarteriyel papaverin
Doğru cevap: B
Açıklama
Seçilmiş büyük damar oklüzyonlarında mekanik trombektomi penceresi gelişmiş görüntülemeyle 24 saate kadar uzayabilir.
Uygunlukta:
- Klinik defisit,
- Büyük damar oklüzyonu,
- Küçük çekirdek,
- Kurtarılabilir doku,
- Fonksiyonel durum
birlikte değerlendirilir. Saat tek başına dışlama ölçütü değildir.
Soru 11 — Nörofizyoloji
Guillain-Barré sendromu düşünülen hastada sinir ileti çalışmasında distal motor latanslarda uzama, ileti hızında yavaşlama, temporal dispersiyon ve ileti bloğu saptanıyor.
Bu bulgular en çok hangi alt tipi destekler?
A) Akut motor aksonal nöropati
B) Akut motor-duyusal aksonal nöropati
C) Akut inflamatuvar demiyelinizan poliradikülonöropati
D) Saf küçük lif nöropatisi
E) Lambert-Eaton sendromu
Doğru cevap: C
Açıklama
Demiyelinizasyon bulguları:
- İleti hızında belirgin yavaşlama,
- Distal latans uzaması,
- F dalgası gecikmesi veya kaybı,
- İleti bloğu,
- Temporal dispersiyondur.
AMAN ve AMSAN’da temel bozukluk aksonaldır; amplitüdler düşer, ancak erken dönemde belirgin demiyelinizan yavaşlama beklenmez.
Soru 12 — Nükleer Tıp
Bilişsel yakınmaları bulunan hastada Alzheimer hastalığı açısından tau PET planlanmaktadır.
Tau PET’in temel kullanım amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Serebral kan akımını doğrudan ölçmek
B) Beyindeki tau nörofibriler patolojisinin dağılımını görüntülemek
C) Dopamin taşıyıcılarını değerlendirmek
D) Amiloid dışı tüm proteinleri aynı anda göstermek
E) Epileptojenik odağı rutin olarak belirlemek
Doğru cevap: B
Açıklama
Tau PET radyofarmasötikleri, Alzheimer hastalığıyla ilişkili tau agregasyonunun bölgesel dağılımını görüntüler. Klinik bağlam, bilişsel değerlendirme, yapısal görüntüleme ve gerekirse amiloid biyobelirteçleriyle birlikte yorumlanır.
SNMMI ve EANM, Mart 2026’da tau PET’in uygun kullanımı, uygulanması ve raporlanmasına yönelik ortak öneriler yayımlamıştır.
Soru 13 — Radyasyon Onkolojisi
IDH-wildtype glioblastoma nedeniyle maksimal güvenli rezeksiyon yapılan 58 yaşındaki hastanın performansı iyidir. MGMT promotörü metiledir.
Standart adjuvan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yalnız gözlem
B) Fokal radyoterapiyle eş zamanlı temozolomid, ardından adjuvan temozolomid
C) Tüm beyin radyoterapisi ve metotreksat
D) Yalnız stereotaktik radyocerrahi
E) Profilaktik kraniospinal ışınlama
Doğru cevap: B
Açıklama
Uygun performanslı erişkin glioblastomada klasik yaklaşım:
- Fokal fraksiyone radyoterapi,
- Eş zamanlı temozolomid,
- Ardından adjuvan temozolomiddir.
MGMT promotör metilasyonu temozolomide daha yüksek yanıt olasılığıyla ilişkilidir. ASTRO’nun 2025 yüksek dereceli diffüz glioma güncellemesi, moleküler sınıflama, yaş ve performansa göre radyoterapi yaklaşımının bireyselleştirilmesini vurgulamıştır.
Soru 14 — Radyoloji
Renal kolik düşünülen, gebe olmayan erişkin hastada ilk kez şiddetli yan ağrısı vardır. Böbrek fonksiyonu normaldir.
Taş tanısı için en duyarlı başlangıç görüntüleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kontrastsız düşük doz abdomen-pelvis BT
B) Kontrastlı portal venöz faz BT
C) Direkt üriner sistem grafisi
D) MR ürografi her hastada ilk seçenektir
E) PET-BT
Doğru cevap: A
Açıklama
Kontrastsız BT:
- Taşların büyük çoğunluğunu gösterir,
- Boyut ve lokalizasyonu belirler,
- Obstrüksiyon ve alternatif tanıları değerlendirir.
Radyasyon azaltıcı düşük doz protokoller uygun hastalarda tercih edilir. Gebelikte başlangıç yöntemi ultrasonografidir. ACR Appropriateness Criteria, görüntüleme seçimini klinik senaryo ve radyasyon riskine göre yapılandırmaktadır.
Soru 15 — Çocuk Radyolojisi
İki aylık bebekte safrasız fışkırır tarzda kusma ve palpabl “olive” bulgusu vardır.
İlk tercih görüntüleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Abdomen ultrasonografisi
B) Kontrastlı abdomen BT
C) MR enterografi
D) Direkt kolon grafisi
E) PET-MR
Doğru cevap: A
Açıklama
Hipertrofik pilor stenozunda ultrasonografi:
- Pilor kas kalınlığını,
- Kanal uzunluğunu,
- Gastrik içeriğin geçişini
gösterir. İyonizan radyasyon içermemesi çocuklarda önemli avantajdır. Sonuç belirsiz ve klinik şüphe yüksekse üst gastrointestinal kontrast inceleme düşünülebilir.
Soru 16 — Girişimsel Radyoloji
Sirozlu hasta akut varis kanaması nedeniyle endoskopik bant ligasyonu ve vazoaktif tedavi almıştır. Kanama kontrol edilememekte, hasta geçici olarak balon tamponadıyla stabilize edilmektedir.
En uygun definitif girişimsel radyolojik işlem aşağıdakilerden hangisidir?
A) Transjuguler intrahepatik portosistemik şant
B) Renal arter embolizasyonu
C) Bronşiyal arter embolizasyonu
D) Uterin arter embolizasyonu
E) Portal venin kalıcı olarak kapatılması
Doğru cevap: A
Açıklama
Kontrol edilemeyen varis kanamasında TIPS:
- Portal ven ile hepatik ven arasında düşük dirençli kanal oluşturur,
- Portal basıncı azaltır,
- Kurtarıcı tedavi sağlar.
Balon tamponadı veya özofageal stent yalnız definitif tedaviye köprü olarak kullanılmalıdır.
Soru 17 — Nöroradyoloji
Ani gök gürültüsü baş ağrısıyla başvuran hastanın ilk altı saat içinde çekilen yüksek kaliteli kontrastsız beyin BT’si negatiftir; ancak klinik şüphe çok yüksektir ve görüntüleme teknik olarak sınırlı kabul edilmiştir.
En uygun sonraki değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?
A) Subaraknoid kanama dışlanmıştır
B) Klinik bağlama göre lomber ponksiyon veya BT anjiyografi ile ileri değerlendirme
C) Yalnız EEG
D) Dopamin taşıyıcı SPECT
E) Servikal grafi
Doğru cevap: B
Açıklama
Erken ve kaliteli kontrastsız BT’nin duyarlılığı yüksek olsa da:
- Görüntü kalitesi,
- Radyolog deneyimi,
- Anemi,
- Başvuru süresi
sonucu etkiler.
Şüphe devam ediyorsa lomber ponksiyonla ksantokromi/eritrosit değerlendirmesi veya BT anjiyografi kullanılabilir. ACR nörolojik görüntüleme kriterleri, yöntem seçiminin klinik varyanta göre yapılmasını önerir.
Soru 18 — Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
Bipolar I bozukluğu olan hasta lityum kullanırken kusma, kaba tremor, ataksi, dizartri ve konfüzyon geliştiriyor. Serum lityum düzeyi 3,1 mmol/L, kreatinin yüksektir.
En uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Lityuma devam edip propranolol eklemek
B) Lityumu kesmek, izotonik sıvı başlamak ve ciddi nörolojik toksisite nedeniyle hemodiyaliz değerlendirmek
C) Aktif kömür uygulamak
D) İdrarı alkalileştirmek
E) Flumazenil vermek
Doğru cevap: B
Açıklama
Lityum:
- Proteinlere anlamlı bağlanmaz,
- Dağılım hacmi görece düşüktür,
- Böbrekten atılır,
- Diyalizle uzaklaştırılabilir.
Ciddi nörolojik bulgular, böbrek yetmezliği veya çok yüksek düzeylerde hemodiyaliz gerekir. Aktif kömür lityumu bağlamaz. Tiyazidler, NSAİİ’ler, ACE inhibitörleri ve dehidratasyon lityum düzeyini artırabilir.
Soru 19 — Spor Hekimliği
Maraton koşucusu yarışın sonlarında konfüzyon ve nöbetle getiriliyor. Rektal sıcaklığı 38,2 °C, serum sodyumu 119 mmol/L’dir. Yarış boyunca aşırı miktarda su içtiği öğreniliyor.
En uygun acil tedavi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hızlı izotonik sıvı yüklemesi
B) Semptomatik egzersize bağlı hiponatremi kabul edilerek %3 hipertonik salin bolusu
C) Yalnız su içmeye devam etmesi
D) Furosemid monoterapisi
E) Soğuk su immersiyonu tek başına
Doğru cevap: B
Açıklama
Egzersize bağlı hiponatremi çoğunlukla:
- Aşırı hipotonik sıvı alımı,
- Uygunsuz ADH salınımı
sonucu gelişir.
Nöbet ve konfüzyon serebral ödemi gösterir. Hipertonik salinle kontrollü erken sodyum yükseltilmesi gerekir. İzotonik sıvı yüklemesi hiponatremiyi kötüleştirebilir.
Soru 20 — Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp
Dalgıç hızlı yükselme sonrasında birkaç dakika içinde bilinç kaybı, fokal nörolojik defisit ve göğüs ağrısı geliştiriyor.
En uygun ilk tedavi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yalnız aspirin
B) %100 oksijen, sıvı desteği ve acil hiperbarik oksijenle rekompresyon
C) Hastayı yeniden suya indirerek rekompresyon
D) Nitrojen inhalasyonu
E) Uçakla kabin basıncı azaltılarak nakil
Doğru cevap: B
Açıklama
Hızlı yükselme sonrası ani nörolojik tablo arteriyel gaz embolisini düşündürür.
Tedavi:
- %100 normobarik oksijen,
- Uygun pozisyon ve destek,
- Hava yolculuğunda mümkün olduğunca deniz seviyesine yakın kabin basıncı,
- Gecikmeden hiperbarik rekompresyondur.
Suda rekompresyon güvenli değildir. Dalış kazaları ve gaz embolisi, hiperbarik tedavinin temel acil endikasyonları arasındadır.
Soru 21 — Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji
Atopik dermatiti olan hasta kaplıca tedavisinden sonra semptomlarında azalma bildirmektedir.
Balneoterapinin olası yararını en doğru açıklayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Her hastada hastalığı kalıcı olarak kür eder
B) Mineral içerik, sıcaklık, mekanik etkiler ve stres azalması üzerinden destekleyici yarar sağlayabilir
C) Sistemik immünsüpresif tedavilerin tümünün yerini alır
D) Enfekte ve açık yaralarda hiçbir risk taşımaz
E) Etkisi yalnız placebo olduğundan klinik değerlendirme gereksizdir
Doğru cevap: B
Açıklama
Balneoterapi ve klimatoterapi:
- Termal,
- Mekanik,
- Mineral içerik,
- Nem ve güneşlenme,
- Psikososyal rahatlama
gibi çoklu etkilerle bazı kronik kas-iskelet ve dermatolojik hastalıklarda destekleyici yarar sağlayabilir.
Ancak:
- Hastalığı kesin olarak kür etmez.
- Standart tedavilerin yerine geçmez.
- Kardiyovasküler hastalık, aktif enfeksiyon ve açık yara gibi durumlarda risk değerlendirmesi gerekir.
Soru 22 — Adli Tıp
Kapalı bir ortamda ölü bulunan kişinin otopsisinde kiraz kırmızısı ölü lekeleri olduğu belirtilmektedir. Ancak yalnız bu bulguya dayanılarak karbonmonoksit zehirlenmesi tanısı konulmak istenmektedir.
En doğru adli yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kiraz kırmızısı renk tek başına tanı koydurur
B) Olay yeri incelemesi, karboksihemoglobin ölçümü ve diğer olası nedenlerle birlikte değerlendirme gerekir
C) Ölüm sonrası toksikolojik analiz yapılamaz
D) Kan yalnız periferik damardan alınırsa geçersizdir
E) Karboksihemoglobin düzeyi ölüm sonrası hiçbir değişkenden etkilenmez
Doğru cevap: B
Açıklama
Kiraz kırmızısı renk klasik olarak CO zehirlenmesiyle ilişkilendirilse de:
- Her olguda görülmez.
- Başka nedenlerde de renk değişikliği olabilir.
- Tek başına güvenilir değildir.
Adli tanı:
- Olay yeri,
- Isıtıcı ve yanma kaynakları,
- Diğer mağdurlar,
- Kan karboksihemoglobin düzeyi,
- Histopatoloji ve kapsamlı toksikoloji
ile konur.
Resüsitasyon, oksijen tedavisi, postmortem süre ve örnekleme koşulları yorumda dikkate alınmalıdır.
CEVAP ANAHTARI
| Soru | Cevap | Alan |
|---|---|---|
| 1 | B | Acil Tıp |
| 2 | B | Deri–Zührevi Hastalıklar/Veneroloji |
| 3 | B | Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon |
| 4 | C | Enfeksiyon Hastalıkları |
| 5 | A | Göğüs Hastalıkları |
| 6 | B | Halk Sağlığı |
| 7 | B | Çevre Sağlığı |
| 8 | B | Havacılık ve Uzay Tıbbı |
| 9 | C | Çocuk–Ergen Ruh Sağlığı |
| 10 | B | Nöroloji |
| 11 | C | Nörofizyoloji |
| 12 | B | Nükleer Tıp |
| 13 | B | Radyasyon Onkolojisi |
| 14 | A | Radyoloji |
| 15 | A | Çocuk Radyolojisi |
| 16 | A | Girişimsel Radyoloji |
| 17 | B | Nöroradyoloji |
| 18 | B | Ruh Sağlığı ve Hastalıkları |
| 19 | B | Spor Hekimliği |
| 20 | B | Sualtı ve Hiperbarik Tıp |
| 21 | B | Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji |
| 22 | B | Adli Tıp |
YÜKSEK VERİMLİ YDUS TEKRAR TABLOSU
| Alan | Kritik bilgi |
|---|---|
| Septik şok | Norepinefrin ilk vazopressör; ek sıvı dinamik yanıtla |
| Dirençli dermatofitoz | T. indotineae, SQLE değişiklikleri, terbinafin direnci |
| Otonom disrefleksi | T6 üzeri lezyon; oturt, tetikleyiciyi kaldır |
| NDM | Aztreonamı parçalamaz; eşlik eden ESBL avibaktamla inhibe edilir |
| Bronkoskopik volüm azaltma | Negatif kollateral ventilasyon → valf adayı |
| Tarama eşiği düşürülmesi | Duyarlılık artar, özgüllük azalır |
| CO zehirlenmesi | Normal PaO₂ ve yalancı normal pulse oksimetre olabilir |
| İrtifa hipoksisi | FiO₂ sabit, barometrik basınç düşer |
| Çocukta intihar riski | Plan + araca erişim yüksek akut risktir |
| Geç pencere inme | Perfüzyon seçimiyle 24 saate kadar trombektomi |
| AIDP | İleti bloğu, temporal dispersiyon, yavaşlama |
| Tau PET | Tau agregasyon dağılımını gösterir |
| Glioblastoma | Radyoterapi + eş zamanlı/adjuvan temozolomid |
| Renal kolik | Kontrastsız düşük doz BT |
| Pilor stenozu | İlk görüntüleme ultrasonografi |
| Kontrolsüz varis kanaması | TIPS |
| Şüpheli SAK, negatif BT | LP veya BT anjiyografi |
| Lityum toksisitesi | Sıvı + ciddi olguda hemodiyaliz |
| Egzersiz hiponatremisi | Nörolojik semptomda %3 NaCl |
| Arteriyel gaz embolisi | %100 O₂ + hiperbarik rekompresyon |
| Balneoterapi | Destekleyicidir, standart tedavinin yerini almaz |
| CO’ya bağlı ölüm | Olay yeri + COHb + toksikolojik korelasyon |