GOLD 2024, GOLD 2023’te yapılan büyük değişiklikleri koruyan ve bunları güçlendiren bir güncellemedir. En önemli yapısal değişiklik aslında 2023’te ABCD sınıflamasından ABE sınıflamasına geçiştir; GOLD 2024 ise bu yaklaşımı sürdürmüş, ICS kullanımı, eozinofil rehberliği, aşılama ve tarama konularında ek güncellemeler yapmıştır.
| Özellik | GOLD 2022 | GOLD 2024 |
|---|---|---|
| Hasta sınıflaması | ABCD | ABE |
| Grup C | Var | Kaldırıldı |
| Grup D | Var | E (Exacerbation) olarak değiştirildi |
| Semptom değerlendirmesi | CAT veya mMRC | Aynı (CAT tercih edilir) |
| Başlangıç tedavisi | Grup B: tek uzun etkili bronkodilatör (LABA veya LAMA) | Grup B: LABA + LAMA |
| Yüksek alevlenme grubu | D | E |
| ICS başlangıcı | Daha sınırlı öneri | Eozinofile göre daha belirgin algoritma |
| LABA + ICS | Kullanılabilir | Önerilmez; gerekirse triple tedavi tercih edilir |
1. Hasta Sınıflaması
GOLD 2022 (ABCD)
Hasta değerlendirmesi:
- Semptom (CAT veya mMRC)
- Alevlenme sayısı
| Grup | Semptom | Alevlenme |
|---|---|---|
| A | Az | Az |
| B | Fazla | Az |
| C | Az | Fazla |
| D | Fazla | Fazla |
GOLD 2024 (ABE)
Artık C grubu kaldırılmıştır.
| Grup | Semptom | Alevlenme |
|---|---|---|
| A | Az | Düşük risk |
| B | Fazla | Düşük risk |
| E | Semptomdan bağımsız | ≥2 orta veya ≥1 hastane yatışı gerektiren alevlenme |
Neden C kaldırıldı?
Çünkü C grubundaki hastaların sayısı çok azdı ve tedavi yaklaşımları D grubuna oldukça benziyordu. Bu nedenle yüksek alevlenme riski tek bir grupta (E) toplandı. (publications.ersnet.org)
2. Başlangıç Tedavisindeki En Büyük Değişiklik
GOLD 2022
| Grup | Tedavi |
|---|---|
| A | Tek bronkodilatör |
| B | LABA veya LAMA |
| C | LAMA |
| D | LABA+LAMA veya LABA+ICS |
GOLD 2024
| Grup | Tedavi |
|---|---|
| A | Tek bronkodilatör |
| B | LABA + LAMA |
| E | LABA + LAMA |
En önemli değişiklik:
Eskiden
B → tek uzun etkili bronkodilatör
Şimdi
B → doğrudan çift bronkodilatör (LABA + LAMA)
Bunun nedeni, çift bronkodilatörün semptom kontrolü ve yaşam kalitesi açısından tek ajan tedavisinden daha üstün bulunmasıdır. (GOLD)
3. ICS Kullanımı
GOLD 2022
ICS önerileri daha genel ve önceki alevlenme öyküsüne dayanıyordu.
GOLD 2024
Kan eozinofil sayısı, ICS kararında temel biyobelirteç olarak kullanılmaktadır.
| Eozinofil | ICS önerisi |
|---|---|
| <100/µL | Genellikle önerilmez |
| 100–300/µL | Alevlenme varsa düşünülebilir |
| ≥300/µL | Güçlü şekilde önerilir |
(GOLD)
4. LABA + ICS Yaklaşımı
GOLD 2022
LABA + ICS kullanılabilirdi.
GOLD 2024
LABA + ICS artık teşvik edilmez.
ICS gerekiyorsa tercih:
LABA + LAMA + ICS (Triple tedavi)
Bu, alevlenmeleri azaltmada ve bazı hasta gruplarında mortaliteyi düşürmede daha etkili bulunmuştur. (GOLD)
5. Alevlenme Yönetimi
GOLD 2022
Alevlenme sayısına göre tedavi artırılırdı.
GOLD 2024
Aynı yaklaşım korunmuştur; ancak:
- Eozinofil düzeyi
- Triple tedaviye geçiş
- Roflumilast
- Uzun süreli makrolid (özellikle sigara içmeyenlerde)
daha belirgin algoritmalarla tanımlanmıştır. (GOLD)
6. Astım-KOAH Birlikteliği
GOLD 2022
Astım varsa ICS önerilirdi.
GOLD 2024
Bu öneri daha da netleştirilmiştir:
Astım eşlik ediyorsa ICS mutlaka tedavinin bir parçası olmalıdır. (GOLD)
7. Aşı Önerileri
GOLD 2022
- İnfluenza
- Pnömokok
- COVID-19
GOLD 2024
Bunlara ek olarak uygun hastalarda:
- RSV aşısı
- Tdap (tetanoz-difteri-boğmaca)
- Zona aşısı
önerileri güncellenmiştir.
8. Yeni Bölümler
GOLD 2024’te önceki sürüme göre daha ayrıntılı ele alınan konular:
- Hedef popülasyonlarda KOAH taraması
- Hiperinflasyonun değerlendirilmesi ve tedavisi
- Sigara bırakma farmakoterapileri
- İnhaler cihaz seçimi ve teknik eğitimi
- PRISm ve pre-KOAH olgularına yaklaşım
- İnterstisyel akciğer anormalliklerinin (ILA) değerlendirilmesi
TUS / YDUS İçin En Önemli Farklar
| GOLD 2022 | GOLD 2024 |
|---|---|
| ABCD sınıflaması | ABE sınıflaması |
| C grubu vardı | C grubu kaldırıldı |
| D grubu | E grubu |
| Grup B: LABA veya LAMA | Grup B: LABA + LAMA |
| LABA + ICS kullanılabiliyordu | Triple tedavi (LABA + LAMA + ICS) tercih edilir |
| ICS kararı daha genel | Kan eozinofil sayısına göre yönlendirilir |
| RSV aşısı yok | RSV aşısı önerilere eklendi |
Sınavlarda En Sık Sorulan Noktalar
- ABCD yerine ABE sınıflaması kullanılmaktadır.
- Grup C kaldırılmıştır.
- Grup B’nin başlangıç tedavisi artık LABA + LAMA’dır.
- LABA + ICS tek başına artık tercih edilmez; ICS gerekiyorsa triple tedavi önerilir.
- Kan eozinofil sayısı (özellikle ≥300 hücre/µL), ICS kullanımına karar vermede temel biyobelirteçtir.