Pankreasın Yapısal Bileşenleri (Dıştan İçe)
- Bağ Dokusu Kapsülü (Dış Örtü):
- Pankreasın etrafında, diğer organlardakinden daha ince ve gevşek bir bağ dokusu kapsülü bulunur. Bu kapsül, organı çevreleyen peritonun altında yer alır ve septalar göndererek organı lobüllere ayırır.
- İnterlobüler Bağ Dokusu (Septalar):
- Kapsülden içeri doğru uzanan bu septalar, pankreasın parankimini (işlevsel dokusunu) birbirinden ayrılmış lobüllere böler. Bu septalar damarların, sinirlerin ve boşaltıcı kanalların geçtiği destek dokusudur.
- Ekzokrin Parankim (Asinuslar):
- Pankreasın ana kütlesini oluşturan, sindirim enzimleri üreten seröz asiner hücrelerden oluşan bölgedir. Bu hücreler, protein sentezleme kapasitesi çok yüksek olan, yoğun granüllü hücrelerdir.
- Endokrin Adacıklar (Langerhans Adacıkları):
- Parankim içerisinde, asinusların arasına serpiştirilmiş halde bulunan ve hormon (insülin, glukagon vb.) üreten özel hücre topluluklarıdır.
- Boşaltıcı Kanal Sistemi (İç Yapı):
- En içte, üretilen sıvıların toplandığı kanal sistemi yer alır:
- Sentroasiner hücreler: Kanalların başlangıç noktası.
- İnterkalar kanallar.
- İntralobüler ve İnterlobüler kanallar.
- Ana pankreas kanalı (Wirsung kanalı): En merkezde yer alan ve sekresyonu duodenum’a taşıyan ana boşaltıcı kanal.
- En içte, üretilen sıvıların toplandığı kanal sistemi yer alır:
Özetle: Pankreasta mide veya bağırsakta olduğu gibi tabakalı (mukoza, submukoza, muscularis, seroza) bir yapı yoktur. Pankreas lobüler bir yapıdır; en dışta ince bir kapsül, hemen altında ekzokrin asinuslar ve endokrin adacıklar ile en içte bu yapıları drene eden kanal sistemi bulunur.

Pankreasın Katmanları (Pancreas Layers)
| Görseldeki Yapı | Anatomik/Fonksiyonel Özellik | Klinik Önemi |
|---|---|---|
| Capsule (Kapsül) En dışta | İnce fibröz bağ dokusu | Septalar göndererek lobülleri oluşturur. |
| Connective Septa | Lobülleri ayıran bağ dokusu | Damar, sinir ve interlobüler kanalları taşır. |
| Acinar Cells (Asiner Hücreler)* | Ekzokrin pankreasın temel hücreleri | Sindirim enzimlerini üretir. |
| Pancreatic Duct* | Ana pankreatik kanal (Wirsung) | Vater ampullasına açılır. |
| Accessory Duct | Santorini kanalı | Minör papillaya açılır. |
| Islets of Langerhans | Endokrin pankreas | Hormon salgılar. |
| Alpha & Beta Cells | Glukagon ve insülin üretir | Diyabet ve endokrin tümörlerle ilişkilidir. |
| Splenic Artery | Pankreasın ana arterlerinden biri | Gövde ve kuyruğun temel kanlanmasını sağlar. |
| Portal Venous Drainage | Portal sisteme venöz dönüş | Salgılanan hormonlar önce karaciğere ulaşır. |