Pankreas tabakaları

Pankreasın Yapısal Bileşenleri (Dıştan İçe)

  1. Bağ Dokusu Kapsülü (Dış Örtü):
    • Pankreasın etrafında, diğer organlardakinden daha ince ve gevşek bir bağ dokusu kapsülü bulunur. Bu kapsül, organı çevreleyen peritonun altında yer alır ve septalar göndererek organı lobüllere ayırır.
  2. İnterlobüler Bağ Dokusu (Septalar):
    • Kapsülden içeri doğru uzanan bu septalar, pankreasın parankimini (işlevsel dokusunu) birbirinden ayrılmış lobüllere böler. Bu septalar damarların, sinirlerin ve boşaltıcı kanalların geçtiği destek dokusudur.
  3. Ekzokrin Parankim (Asinuslar):
    • Pankreasın ana kütlesini oluşturan, sindirim enzimleri üreten seröz asiner hücrelerden oluşan bölgedir. Bu hücreler, protein sentezleme kapasitesi çok yüksek olan, yoğun granüllü hücrelerdir.
  4. Endokrin Adacıklar (Langerhans Adacıkları):
    • Parankim içerisinde, asinusların arasına serpiştirilmiş halde bulunan ve hormon (insülin, glukagon vb.) üreten özel hücre topluluklarıdır.
  5. Boşaltıcı Kanal Sistemi (İç Yapı):
    • En içte, üretilen sıvıların toplandığı kanal sistemi yer alır:
      • Sentroasiner hücreler: Kanalların başlangıç noktası.
      • İnterkalar kanallar.
      • İntralobüler ve İnterlobüler kanallar.
      • Ana pankreas kanalı (Wirsung kanalı): En merkezde yer alan ve sekresyonu duodenum’a taşıyan ana boşaltıcı kanal.

Özetle: Pankreasta mide veya bağırsakta olduğu gibi tabakalı (mukoza, submukoza, muscularis, seroza) bir yapı yoktur. Pankreas lobüler bir yapıdır; en dışta ince bir kapsül, hemen altında ekzokrin asinuslar ve endokrin adacıklar ile en içte bu yapıları drene eden kanal sistemi bulunur.

Pankreasın Katmanları (Pancreas Layers)

Görseldeki YapıAnatomik/Fonksiyonel ÖzellikKlinik Önemi
Capsule (Kapsül) En dıştaİnce fibröz bağ dokusuSeptalar göndererek lobülleri oluşturur.
Connective SeptaLobülleri ayıran bağ dokusuDamar, sinir ve interlobüler kanalları taşır.
Acinar Cells (Asiner Hücreler)*Ekzokrin pankreasın temel hücreleriSindirim enzimlerini üretir.
Pancreatic Duct*Ana pankreatik kanal (Wirsung)Vater ampullasına açılır.
Accessory DuctSantorini kanalıMinör papillaya açılır.
Islets of LangerhansEndokrin pankreasHormon salgılar.
Alpha & Beta CellsGlukagon ve insülin üretirDiyabet ve endokrin tümörlerle ilişkilidir.
Splenic ArteryPankreasın ana arterlerinden biriGövde ve kuyruğun temel kanlanmasını sağlar.
Portal Venous DrainagePortal sisteme venöz dönüşSalgılanan hormonlar önce karaciğere ulaşır.