Speech Auditory Brainstem Response (speech ABR) veya diğer adıyla Speech-Evoked ABR, konuşma sesleri gibi kompleks akustik uyaranlara karşı işitme siniri ve beyinsapı çekirdeklerinde oluşan nöral aktivitenin kaydedilmesidir.

Klasik ABR’nin geliştirilmiş bir versiyonu olarak düşünülebilir.

Temel Mantık

Klasik ABR’de:

• Klik
• Tone burst

gibi basit uyaranlar kullanılır.

Bu testler:

• İşitme eşiğini
• İşitme siniri bütünlüğünü
• Beyinsapı iletimini

değerlendirir.

Ancak günlük yaşamda duyduğumuz sesler:

• Konuşma
• Müzik
• Çevresel sesler

gibi çok daha kompleks yapılardır.

Bu nedenle:

“Beyinsapı konuşma seslerini nasıl kodluyor?”

sorusuna cevap verebilmek için Speech ABR geliştirilmiştir.

Diğer Adı

Literatürde sıklıkla:

Frequency Following Response (FFR)*********************

olarak da geçer.

Ancak teknik olarak:

• FFR = Speech ABR’nin sürdürülen kısmı
• Speech ABR = Tüm yanıt

şeklinde değerlendirilir.

Kullanılan Uyaranlar

En sık kullanılan uyaran:

/da/ **********************

hecesidir.

Örnek:

• /da/
• /ba/
• /ga/

Neden /da/ Kullanılır?

Çünkü:

/da/

içerisinde:

• Ünsüz başlangıcı
• Geçiş fazı
• Ünlü bölümü
• Temel frekans (F0)
• Harmonikler

bulunur.

Konuşmanın birçok özelliğini temsil eder.

Ölçüm Nasıl Yapılır?

Elektrot yerleşimi:

• Vertex (Cz)
• Kulak memesi
• Mastoid

şeklindedir.

Hasta:

• Sessiz ortamda
• Rahat pozisyonda

bulunur.

Uyaran:

Kulaklıktan verilir.

Speech ABR Dalgaları

Klasik ABR’deki I-V dalgalarından farklıdır.

Başlıca komponentler:

Onset Response

İlk oluşan cevaptır.

V-A Kompleksi

Konuşma sesinin başlangıcına verilen yanıttır.

Gösterir:

• Temporal çözünürlük
• Beyinsapı senkronizasyonu

Frequency Following Response (FFR)

En önemli kısımdır.

Beyinsapı:

Konuşma sesinin frekansını takip eder.

Bu nedenle:

Frequency Following Response

adı verilmiştir.

FFR Ne Gösterir?

******Beyinsapının:

• Temel frekansı (F0)
• Harmonikleri
• Formantları

ne kadar doğru kodladığını gösterir.

Beyinsapında Nereden Kaynaklanır?

Başlıca kaynaklar:

• Nucleus cochlearis
• Superior olivary kompleks
• Lateral lemniscus
• İnferior kollikulus

Özellikle:

İnferior kollikulus****************

en önemli jeneratördür.

Speech ABR ile Klasik ABR Arasındaki Fark

Klinik Kullanım Alanları

1. İşitsel İşlemleme Bozukluğu

Auditory Processing Disorder

Speech ABR’nin en önemli kullanım alanlarından biridir.

2. Disleksi

Dyslexia

Çalışmalar göstermiştir ki:

• FFR bozulabilir.
• Konuşma kodlaması gecikebilir.

3. Otizm Spektrum Bozukluğu

Autism Spectrum Disorder

Bazı hastalarda:

• Konuşma kodlaması bozulmuştur.

4. Gürültüde Konuşmayı Anlama Güçlüğü

Hasta:

“Odyogramım normal ama konuşmaları anlayamıyorum”

der.

Speech ABR burada yararlı olabilir.

5. Koklear İmplant

Cochlear Implant

Sonuçların objektif değerlendirilmesinde kullanılabilir.

Speech ABR’nin Avantajları

Objektif testtir.

Hasta cevabı gerekmez.

Çocuklarda uygulanabilir.

Beyinsapı konuşma kodlamasını gösterir.

Dil ve öğrenme bozukluklarını araştırabilir.

Kısıtlılıkları

Süresi uzundur.

Standartizasyon sınırlıdır.

Klinik normları merkezler arasında değişebilir.

Rutin odyolojik testlerin yerini almaz.

TUS ve Başasistanlık İçin En Önemli Noktalar

Speech ABR’nin Temel Özelliği; Konuşma seslerinin beyinsapında nasıl kodlandığını gösterir.

En sık kullanılan uyaran; /da/ hecesi

En önemli komponent Frequency Following Response (FFR)

FFR neyi gösterir? Beyinsapının konuşma sesinin frekans özelliklerini takip etmesini

En önemli jeneratör İnferior kollikulus

TUS Tarzı Ezber Cümlesi

Speech ABR, konuşma uyaranlarına karşı oluşan beyin sapı yanıtlarını değerlendirir; en sık kullanılan uyaran /da/ hecesidir ve testin en önemli bölümü, konuşmanın temel frekans ve harmonik kodlamasını yansıtan Frequency Following Response (FFR)’dır.

Auditory Brainstem Response (ABR) akustik sinyale cevaben işitme siniri ve beyinsapındaki nukleuslar tarafından yaratılan, senkronize nöral aktivitelerin yansıması olup, uzak saha ölçümüdür. Geleneksel ABR’de tone burst ya da klik gibi non-speech uyaranlar kullanılır, ancak bu uyaranlar konuşma sesinin kodlanması hakkında bilgi vermez. Konuşma sesi gibi kompleks uyaranlara karşı beyinsapı davranımının belirlenebilmesi için speech Auditory Brainstem Response (speech ABR) cevaplarının elde edilmesi gereklidir

Geleneksel Auditory Brainstem Response (ABR) ile karşılaştırıldığında speech ABR’nin temel üstünlüğü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Koklear mikrofonik potansiyelleri daha iyi değerlendirmesi

B) Orta kulak fonksiyonlarını göstermesi

C) Konuşma seslerinin beyinsapında nasıl kodlandığını değerlendirmesi

D) Saf ses odyometrisinin yerini alması

E) Vestibüler fonksiyonları değerlendirmesi

Doğru Cevap: C) Konuşma seslerinin beyinsapında nasıl kodlandığını değerlendirmesi

Açıklama

Geleneksel ABR’de:

• Klik
• Tone burst

gibi basit (non-speech) uyaranlar kullanılır ve işitme eşiği ile işitme yolu bütünlüğü değerlendirilir.

Speech ABR‘de ise:

• /da/
• /ba/
• /ga/

gibi konuşma uyaranları kullanılır.

Böylece konuşma seslerinin:

• İşitme siniri
• Beyinsapı çekirdekleri

tarafından nasıl işlendiği ve kodlandığı objektif olarak değerlendirilebilir.

Özellikle:

• İşitsel işlemleme bozukluğu
• Disleksi
• Gürültüde konuşmayı anlama güçlüğü

olan hastalarda önemlidir.

TUS Notu

Geleneksel ABR → Klik/tone burst kullanır.

Speech ABR → Konuşma seslerinin beyinsapında kodlanmasını değerlendirir.

Anahtar kelime: “Konuşma seslerinin nöral kodlanması” → Speech ABR