Tanım
Fallopian kanal dehissansı, fasiyal sinirin temporal kemik içindeki kemik kanalı olan fallopian kanalın kemik duvarında açıklık veya eksiklik bulunması durumudur.
Normalde fasiyal sinir:
- Kemik kanal içerisinde korunur.
- Orta kulak yapılarından ayrılmıştır.
Dehissans geliştiğinde:
- Fasiyal sinir orta kulak boşluğuna açığa çıkar.
- Cerrahi travmaya ve enfeksiyonlara daha duyarlı hale gelir.
Fallopian Kanal Anatomisi
Fasiyal sinir temporal kemikte üç bölümden geçer:
1. Labirentin Segment
- En kısa segment
2. Timpanik (Horizontal) Segment
- Oval pencerenin üzerinden geçer
3. Mastoid (Vertikal) Segment
- Stilomastoid foramene ulaşır
Kronik Otitis Media ile İlişkisi
Kronik otitis media (KOM), özellikle:
- Kolesteatomlu kronik otitis media
- Uzun süreli inflamasyon
- Kemik erozyonu
varlığında fallopian kanal kemik duvarında yıkıma neden olabilir.
Patogenez
Konjenital Dehissans
Doğuştan kemik kanalın tam kapanmaması
veya
Edinsel Dehissans
Kronik inflamasyon nedeniyle:
- Osteit
- Kemik rezorpsiyonu
- Kolesteatom basısı
gelişmesi
En Sık Tutulan Bölge
Timpanik (Horizontal) Segment ************
En sık dehisans görülen bölgedir.
Özellikle:
- Oval pencere üzerindeki bölüm
- İkinci genu çevresi
risk altındadır.
Görülme Sıklığı
Kadavra çalışmalarında:
- %20–55
arasında değişen oranlarda dehissans bildirilmiştir.
Kronik otitis medialı hastalarda bu oran daha yüksektir.
Kolesteatomlu olgularda:
- %30–70’e kadar çıkabilir.
Klinik Önemi
Çoğu hastada semptom oluşturmaz.
Ancak:
1. Fasiyal Paralizi
Nadir de olsa:
- Enfeksiyonun sinire yayılması
- Nörit gelişmesi
sonucu ortaya çıkabilir.
2. Cerrahi Risk
En önemli klinik sonuç budur.
Mastoidektomi veya timpanoplasti sırasında:
- Fasiyal sinir yaralanması
- İyatrojenik fasiyal paralizi
riski artar.
BT Bulguları
Yüksek çözünürlüklü temporal kemik BT’de:
- Fallopian kanal kemik duvarında kesinti
- Fasiyal sinirin orta kulağa protrüzyonu
görülebilir.
Ancak küçük dehissanslar BT’de gözden kaçabilir.
Cerrahi Önemi
Özellikle:
- Kolesteatom cerrahisi
- Revizyon mastoidektomi
- Fasiyal recess yaklaşımı
sırasında dikkat edilmelidir.
Cerrahlar genellikle:
- Fasiyal sinir monitörizasyonu
- Yüksek büyütme
kullanırlar.
Kolesteatom ve Dehissans İlişkisi
Cholesteatoma
Kolesteatom:
- Basınç
- Osteoklast aktivasyonu
- Kemik erozyonu
ile dehissans gelişimini hızlandırır.
Bu nedenle fasiyal kanal dehissansı: Kolesteatomlu kronik otitis media hastalarında daha sık görülür.
Başasistanlık Sınavı İçin Özet
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Fallopian kanal nedir? | Fasiyal sinirin kemik kanalı |
| En sık dehisans bölgesi | Timpanik (horizontal) segment |
| En sık ilişkili hastalık | Kolesteatomlu kronik otitis media |
| En önemli klinik sonuç | Cerrahi sırasında fasiyal sinir yaralanması |
| En ciddi komplikasyon | Fasiyal paralizi |
| Görüntüleme yöntemi | Yüksek çözünürlüklü temporal kemik BT |
Sınav Klasiği
“Kolesteatomlu kronik otitis medialı hastada en sık erozyona uğrayan fallopian kanal bölümü hangisidir?”
Timpanik (horizontal) segment.
TUS Düzeyinde Soru
Kronik otitis medialı hastalarda en sık dehisans gösteren fallopian kanal segmenti aşağıdakilerden hangisidir?
A) Labirentin segment
B) Genikulat ganglion bölgesi
C) Mastoid segment
D) Timpanik (horizontal) segment
E) Stilomastoid foramen seviyesi
Doğru Cevap: D) Timpanik (horizontal) segment
Açıklama
Fallopian kanal, fasiyal sinirin temporal kemik içindeki kemik kanalını oluşturur.
Kronik otitis media ve özellikle kolesteatomlu olgularda en sık dehisans görülen bölüm: Timpanik (horizontal) segmenttir.
Bu segment:
- Oval pencerenin üstünden geçer.
- Orta kulak boşluğu ile yakın komşuluktadır.
- İnce kemik yapı nedeniyle inflamasyon ve erozyondan daha kolay etkilenir.
Klinik Önemi
Fallopian kanal dehissansı bulunan hastalarda:
- Kronik otitis media cerrahisi sırasında fasiyal sinir yaralanması riski artar.
- Kolesteatom disseksiyonu sırasında dikkatli olunmalıdır.
- İyatrojenik fasiyal paralizi gelişebilir.
Sınav Notu
En sık dehisans bölgesi: Timpanik (horizontal) segment
En sık neden: Kronik otitis media ve kolesteatom
En önemli komplikasyon: Fasiyal sinir yaralanması / fasiyal paralizi
Akılda Kalıcı
“Orta kulak hastalığı → orta kulaktan geçen timpanik segment etkilenir.”