Büyüme yönlendirici tedavi, çocuklarda devam eden büyüme potansiyelinden yararlanarak kemik ve eklem deformitelerini zaman içinde düzeltmeyi amaçlayan cerrahi veya ortopedik yöntemlerin genel adıdır.
Temel prensip:
“Büyümeyi durdurmak değil, büyümenin yönünü değiştirmek.”
Özellikle pediatrik ortopedi alanında önemli bir yer tutar.
Biyolojik Temel
Hueter-Volkmann Prensibi
Bu prensibe göre:
- Artmış basınç → büyümeyi yavaşlatır.
- Azalmış basınç → büyümeyi hızlandırır.
Büyüme yönlendirme teknikleri bu biyolojik mekanizmayı kullanır.
Kullanım Alanları
Diz Çevresi Açısal Deformiteleri
Genu valgum (X bacak)
Genu Valgum
Genu varum (O bacak)
Genu Varum
En sık uygulama alanıdır.
Bacak Uzunluk Eşitsizliği
- Hafif-orta düzey farklarda
- Karşı taraf büyümesinin kontrolü ile düzeltme yapılabilir.
Ayak Bileği ve Diz Deformiteleri
- Tibia valgusu
- Tibia varusu
- Distal femur deformiteleri
Skolyoz
Bazı çocuklarda büyüme yönlendirici sistemler kullanılır.
Örnek:
Vertebral Body Tethering
Kullanılan Teknikler
1. Geçici Hemiepifizyodez
En yaygın yöntemdir.
Eight-Plate (8-Plak) Tekniği
Hemiepifizyodez
- Büyüme plağının bir tarafı geçici olarak baskılanır.
- Diğer taraf büyümeye devam eder.
- Zamanla deformite düzelir.
2. Staples (Zımba) Yöntemi
Daha eski tekniktir.
Günümüzde daha az kullanılmaktadır.
3. Transfizyal Vida
Büyüme plağının bir kısmını geçici olarak baskılar.
4. Kalıcı Epifizyodez
Büyüme yönlendirmeden çok büyümeyi sonlandırma işlemidir.
Bacak uzunluk farklarında uygulanabilir.
Avantajları
✅ Minimal invazivdir
✅ Osteotomi gerektirmez
✅ Hastanede yatış süresi kısadır
✅ Düzeltme doğal büyüme ile gerçekleşir
✅ Tekrarlanabilir
Dezavantajları
❌ Yeterli büyüme potansiyeli gerekir
❌ Düzenli takip gerekir
❌ Aşırı düzeltme olabilir
❌ İmplant yetmezliği gelişebilir
Çocuk Cerrahisindeki Kullanımı
“Pediatrik cerrahi” içinde büyüme yönlendirme kavramı yalnızca ortopediye ait değildir.
Benzer yaklaşım:
- Pektus deformiteleri
- Çene-yüz anomalileri
- Erken başlangıçlı skolyoz
gibi alanlarda da kullanılmaktadır.
YDUS/TUS İçin Akılda Kalıcı Bilgi
En sık kullanılan yöntem
Geçici hemiepifizyodez (8-plak tekniği)
En sık endikasyon
Genu valgum ve genu varum
Temel biyolojik ilke
Hueter-Volkmann Prensibi
Basınç artışı büyümeyi azaltır, basınç azalması büyümeyi artırır.
Bu nedenle büyüme yönlendirici tedavi, çocuklarda deformiteyi osteotomi yapmadan, büyüme plağını kontrollü kullanarak düzeltmeye dayanan modern pediatrik ortopedi yaklaşımıdır.