1. Soru
35 yaşında kadın hasta, yaygın plak psöriazis nedeniyle tedavi almaktadır. Hastada ciddi hepatotoksisite ve megaloblastik değişiklikler gelişmesi üzerine ilaç kesiliyor. İlacın temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
A) PDE-4 inhibisyonu
B) TNF-α nötralizasyonu
C) Dihidrofolat redüktaz inhibisyonu
D) Kalsinörin inhibisyonu
E) JAK inhibisyonu
Cevap: C) Dihidrofolat redüktaz inhibisyonu
Açıklama:
DHF \xrightarrow[DHFR]{} THF
Metotreksat:
- DHFR inhibisyonu
- timidilat/pürin sentezi ↓
- hızlı çoğalan keratinosit proliferasyonu ↓
Yan etkiler:
- hepatotoksisite
- mukozit
- megaloblastik anemi
2. Soru
Psöriazis nedeniyle biyolojik ajan başlanan hastada latent tüberküloz reaktivasyonu gelişiyor. En olası sorumlu ilaç aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ustekinumab
B) Guselkumab
C) Secukinumab
D) İnfliximab
E) Apremilast
Cevap: D) İnfliximab
Açıklama:
Anti-TNF ilaçlar:
- TNF-α aracılı granülom bütünlüğünü bozar
- latent TB reaktivasyonu yapabilir
Özellikle:
- infliximab
- adalimumab
yüksek risklidir.
3. Soru
Aşağıdaki ilaçlardan hangisi “TNF-α tuzak reseptörü” olarak etki eder?
A) Adalimumab
B) İnfliximab
C) Etanersept
D) Certolizumab
E) Golimumab
Cevap: C) Etanersept
Açıklama:
Etanersept:
- soluble TNF reseptör füzyon proteinidir
- TNF’yi bağlayıp nötralize eder
Diğerleri monoklonal antikordur.
4. Soru
Şiddetli psöriazisli hastaya başlanan ilaç cAMP düzeyini artırarak antiinflamatuvar etki göstermektedir.
Bu ilaç aşağıdakilerden hangisidir?
A) Apremilast
B) Tofasitinib
C) Siklosporin
D) Akitretin
E) Efalizumab
Cevap: A) Apremilast
Açıklama:
Apremilast:
- PDE-4 inhibitörü
- cAMP ↑
- TNF-α, IL-23 ↓
5. Soru
Aşağıdaki ilaçlardan hangisi IL-12 ve IL-23’ün ortak p40 alt ünitesini hedefler?
A) Risankizumab
B) Guselkumab
C) Ustekinumab
D) Secukinumab
E) Brodalumab
Cevap: C) Ustekinumab
Açıklama:
Ustekinumab:
- anti-IL-12/23
- p40 alt ünitesi hedeflenir
6. Soru
IL-23’e selektif monoklonal antikor olan ajan aşağıdakilerden hangisidir?
A) Secukinumab
B) İnfliximab
C) Tildrakizumab
D) Brodalumab
E) Etanersept
Cevap: C) Tildrakizumab
Açıklama:
Anti-IL-23:
- Tildrakizumab
- Guselkumab
- Risankizumab
7. Soru
IL-17A’yı nötralize eden ajan aşağıdakilerden hangisidir?
A) Brodalumab
B) Secukinumab
C) Ustekinumab
D) Apremilast
E) Tofasitinib
Cevap: B) Secukinumab
Açıklama:
Secukinumab ve ixekizumab:
- anti-IL-17A
Brodalumab:
- IL-17 reseptörünü bloke eder.
8. Soru
Aşağıdaki ilaçlardan hangisi IL-17 reseptör antagonisti olarak etki eder?
A) Ixekizumab
B) Secukinumab
C) Brodalumab
D) Risankizumab
E) Ustekinumab
Cevap: C) Brodalumab
9. Soru
Psöriazis tedavisinde kullanılan ve nefrotoksisite ile hipertansiyon yapabilen ilaç aşağıdakilerden hangisidir?
A) Metotreksat
B) Siklosporin
C) Akitretin
D) Apremilast
E) Etanersept
Cevap: B) Siklosporin
Açıklama:
Siklosporin:
- kalsinörin inhibitörü
- IL-2 sentezi ↓
Yan etki:
- nefrotoksisite
- HT
- gingival hiperplazi
- hipertrikoz
10. Soru
Siklosporinin immünolojik etkisinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) JAK inhibisyonu
B) NFAT aktivasyonu
C) Kalsinörin inhibisyonu
D) TNF sentezi artışı
E) IL-17 aktivasyonu
Cevap: C) Kalsinörin inhibisyonu
11. Soru
A vitamini reseptörüne bağlanarak keratinosit diferansiyasyonunu düzenleyen ilaç aşağıdakilerden hangisidir?
A) Metotreksat
B) Akitretin
C) Apremilast
D) Tofasitinib
E) Golimumab
Cevap: B) Akitretin
12. Soru
Aşağıdaki ilaçlardan hangisi gebelikte ciddi teratojenite nedeniyle kontrendikedir?
A) Akitretin
B) Etanersept
C) Ustekinumab
D) Secukinumab
E) Apremilast
Cevap: A) Akitretin
13. Soru
Tofasitinib aşağıdaki yolaklardan hangisini inhibe eder?
A) PDE-4
B) JAK-STAT
C) NF-kB
D) TNF-α
E) Kalsinörin
Cevap: B) JAK-STAT
14. Soru
Aşağıdaki ilaçlardan hangisi tam monoklonal anti-TNF antikorudur?
A) Etanersept
B) Certolizumab
C) İnfliximab
D) Adalimumab
E) Apremilast
Cevap: D) Adalimumab
Açıklama:
- İnfliximab → kimerik
- Adalimumab → tam human
15. Soru
Psöriazis tedavisinde kullanılan hangi ajan PEGillenmiş Fab fragmanı şeklindedir?
A) Golimumab
B) Certolizumab
C) İnfliximab
D) Etanersept
E) Secukinumab
Cevap: B) Certolizumab
16. Soru
Aşağıdaki ilaçlardan hangisi T hücre aktivasyonunda LFA-1/CD11a’yı hedefler?
A) Alefacept
B) Efalizumab
C) Secukinumab
D) Ustekinumab
E) Apremilast
Cevap: B) Efalizumab
17. Soru
CD2-LFA-3 etkileşimini hedefleyen ajan aşağıdakilerden hangisidir?
A) Alefacept
B) Efalizumab
C) Tofasitinib
D) Risankizumab
E) Brodalumab
Cevap: A) Alefacept
18. Soru
Aşağıdaki sitokinlerden hangisi psöriazis patogenezinde Th17 ekseninin ana mediatörlerinden biridir?
A) IL-4
B) IL-5
C) IL-17
D) IL-10
E) IFN-β
Cevap: C) IL-17
19. Soru
Psöriaziste kullanılan biyolojik ajanlardan hangisi fungal enfeksiyon riskini özellikle artırabilir?
A) Ustekinumab
B) Secukinumab
C) Etanersept
D) Golimumab
E) Apremilast
Cevap: B) Secukinumab
Açıklama:
IL-17:
- mukokutanöz antifungal savunmada önemlidir
IL-17 inhibisyonu:
- Candida enfeksiyon riskini artırır.
20. Soru
Psöriazis tedavisinde kullanılan dimetil fumaratın temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A) TNF-α aktivasyonu
B) PDE-4 inhibisyonu
C) İmmünmodülasyon ve antioksidan yanıt aktivasyonu
D) JAK inhibisyonu
E) IL-17 reseptör blokajı