Huntington hastalığı kore tedavisinde kullanılan Tetrabenazin hangi mekanizma ile etki gösterir?
A) Dopamin reseptörlerini bloke eder.
B) Asetilkolin esterazı inhibe eder.
C) Monoamin oksidazı inhibe eder.
D) Vezikül monoamin taşıyıcısını inhibe eder.
E) Dopamin yıkımını arttırır.
Çözüm ve Açıklama
Doğru Yanıt: D
Farmakolojik Mekanizma ve Klinik Detaylar:
- Etki Mekanizması: Tetrabenazin, sinir uçlarındaki VMAT-2 (Veziküler Monoamin Transporter tip 2) reseptörünü geri dönüşümlü olarak inhibe eder. Bu durum dopamin, serotonin ve norepinefrin gibi monoaminlerin sinaptik veziküllere depolanmasını engeller. Veziküllere alınamayan bu nörotransmitterler sitoplazmada yıkılır ve sonuç olarak sinaptik aralığa salınan dopamin miktarı (dopamin transmisyonu) azalır. Bu da korenin hiperkinetik hareketlerini baskılar.
- Yan Etkiler: Monoamin (özellikle serotonin ve dopamin) deplesyonuna bağlı olarak hastada depresyon, intihar düşüncesi, parkinsonizm (bradikinezi, rijidite) ve akatizi gibi ciddi nöropsikiyatrik yan etkiler ortaya çıkabilir.
- İlaç Etkileşimi: İlaç, karaciğerde CYP2D6 enzimi tarafından metabolize edilir. Bu nedenle Fluoksetin veya Paroksetin gibi güçlü CYP2D6 inhibitörü kullanan hastalarda ilacın kan düzeyi toksik sınırlara ulaşabileceği için Tetrabenazin dozu yarı yarıya düşürülmelidir.
- Alternatif Ajanlar: Kutu bilgisinde de belirtildiği üzere, glutaminerjik sistemi modifiye eden Amantadin (NMDA reseptör antagonisti) ve Riluzol de Huntington koresinde semptomatik tedavi olarak kullanılabilir. Riluzol kullanımında karaciğer fonksiyon testlerinin (KFT) bozulabileceği akılda tutulmalıdır.