Pantothenate Kinase-Associated Neurodegeneration: NBIA (Neurodegeneration with Brain Iron Accumulation) grubunda yer alan, çoğunlukla PANK2 geni mutasyonuyla ilişkili, bazal ganglionlarda demir birikimi yapan nadir nörodejeneratif bir hastalıktır. PANK2 enzimi; Koenzim A (CoA) biyosentezinde görev alır. Bozukluk sonucu: hücresel enerji metabolizması, mitokondriyal fonksiyon, lipid metabolizması etkilenir. Bu nedenle fosfopantotenat, pantetin, pantethein türevleri gibi CoA metabolizmasını bypass etmeye yönelik tedaviler deneysel olarak araştırılmaktadır.

yazar

YDUS Tarzı Soru 1

Pantothenate Kinase-Associated Neurodegeneration gelişiminde temel moleküler defekt aşağıdakilerden hangisidir?

A) Lizozomal sfingomiyelin yıkım bozukluğu
B) Mitokondriyal β-oksidasyon enzim eksikliği
C) Koenzim A biyosentezinde görevli PANK2 enziminin bozukluğu
D) Peroksizomal çok uzun zincirli yağ asidi transport kusuru
E) Piruvat dehidrogenaz kompleks eksikliği

Doğru cevap:

C)

Açıklama:

PKAN, çoğunlukla PANK2 geni mutasyonuyla ilişkilidir. PANK2 enzimi, CoA biyosentezinin erken basamaklarında görev alır.

YDUS Tarzı Soru 2

Pantothenate Kinase-Associated Neurodegeneration için aşağıdaki anatomik bölgelerden hangisinde demir birikimi karakteristiktir?

A) Hipokampus
B) Serebellar korteks
C) Bazal ganglionlar
D) Temporal korteks
E) Medulla spinalis posterior kolonları

Doğru cevap:

C)

Açıklama:

PKAN, NBIA grubunun tipik örneklerinden biridir ve özellikle:

  • globus pallidus
  • substantia nigra

gibi bazal ganglion yapılarında demir birikimi ile karakterizedir.

YDUS Tarzı Soru 3

PKAN’da araştırılan deneysel tedavilerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dopamin reseptör blokajı yapmak
B) Demir emilimini tamamen durdurmak
C) Koenzim A metabolizmasını bypass etmek
D) NMDA reseptörlerini inhibe etmek
E) Asetilkolin sentezini artırmak

Doğru cevap:

C)

Açıklama:

Fosfopantotenat, pantetin ve pantethein türevleri:

CoA metabolizmasını alternatif yoldan desteklemeyi

amaçlayan deneysel ajanlardır.

YDUS Tarzı Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Pantothenate Kinase-Associated Neurodegeneration patofizyolojisinde beklenen hücresel sonuçlardan biri değildir?

A) Mitokondriyal disfonksiyon
B) Enerji metabolizmasında bozulma
C) Lipid metabolizması bozukluğu
D) Hücresel CoA sentezinde azalma
E) Artmış miyelin bazik protein sentezi

Doğru cevap:

E)

Açıklama:

PKAN’da:

  • enerji üretimi,
  • mitokondri fonksiyonu,
  • lipid metabolizması

bozulur. Artmış miyelin bazik protein sentezi beklenen bir özellik değildir.

YDUS Tarzı Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Pantothenate Kinase-Associated Neurodegeneration hakkında doğrudur?

A) Hastalığın kesin kür sağlayan tedavisi vardır
B) Hastalık yalnızca periferik sinir sistemini etkiler
C) Hastalıkta demir birikimi görülmez
D) Pantetin deneysel çalışmalarda araştırılmıştır
E) Hastalık en sık HEXA mutasyonuyla ilişkilidir

Doğru cevap:

D)

Açıklama:

Pantetin ve benzeri ajanlar:

  • fare,
  • meyve sineği modellerinde

araştırılmıştır. Günümüzde PKAN için kesin küratif tedavi yoktur.