Hantavirus Pulmonary Syndrome (Türkçe: Hantavirüs kaynaklı ağır akciğer sendromu), hantavirüslerin neden olduğu nadir fakat potansiyel olarak ölümcül bir solunum yolu hastalığıdır. İlk olarak 1993’te ABD’de tanımlanmış olup, çoğunlukla kemirgenlerle temas sonucu insanlara bulaşır. Hastalık hızlı seyirli solunum yetmezliğiyle karakterizedir.
Temel Bilgiler
- Etken: Hantavirüs (Bunyaviridae ailesi)
- Bulaşma: Kemirgen idrarı, dışkısı veya tükürüğüyle kontamine aerosollerin inhalasyonu
- Belirtiler: Ateş, kas ağrısı, öksürük, nefes darlığı
- İlk tanımlanma: 1993, ABD (Four Corners bölgesi)
- Ölüm oranı: Yaklaşık %30–50
Klinik Seyir
Hastalık genellikle iki evrede ilerler: ilk evre ateş, baş ağrısı, kas ağrısı ve gastrointestinal belirtilerle başlar; birkaç gün içinde pulmoner evreye geçerek hızlı solunum sıkıntısı, ödem ve hipotansiyon gelişir. Ağır olgularda akut solunum sıkıntısı sendromuna (ARDS) benzer tablo ortaya çıkar.
Bulaşma ve Risk Faktörleri
Hantavirüsler insandan insana yayılmaz (nadir istisnalar Güney Amerika’daki bazı türlerde bildirilmiştir). Enfeksiyon riski özellikle kırsal bölgelerde, kemirgenlerin yoğun bulunduğu alanlarda artar. Tarım, orman veya kamp aktiviteleriyle uğraşan kişiler risk altındadır.
Tanı ve Tedavi
Tanı serolojik testlerle (ELISA, PCR) konur. Spesifik antiviral tedavi yoktur; destekleyici tedavi (oksijen, sıvı dengesi, yoğun bakım desteği) temel yaklaşımdır. Erken tanı ve agresif destekleyici bakım, sağkalımı önemli ölçüde artırır.
Önleme
Kemirgen kontrolü, yaşam alanlarının temizliği ve potansiyel temas bölgelerinde maske kullanımı koruyucudur. Halk sağlığı açısından, HPS vakalarının bildirilmesi ve çevresel kontrol önlemleri bulaşmanın önlenmesinde kritiktir.