CRAFTY (veya literatürdeki adıyla CRAFITY) skoru, özellikle hepatoselüler karsinom (HCC) hastalarında immünoterapi (immün kontrol noktası inhibitörleri – ICI) başarısını ve sağkalımı öngörmek için geliştirilmiş, pratik ve inflamasyon temelli bir puanlama sistemidir.
Bir cerrah olarak, hastanın sadece tümör evresine değil, sistemik inflamatuar yanıtına ve karaciğer rezervine bakarak operabilite veya sistemik tedavi kararını vermenizde yardımcı olur.
CRAFITY Skoru Bileşenleri
Skor, rutin kan tetkiklerinde kolayca ulaşılabilen iki temel parametreye dayanır:
- CRP (C-Reaktif Protein): ≥ 1 mg/dL ise 1 puan
- AFP (Alfa-Fetoprotein): ≥ 100 ng/mL ise 1 puan
Toplam Puan: 0, 1 veya 2 olabilir.
Klinik Gruplandırma ve Sağkalım Öngörüsü
Skor arttıkça, hastanın tedaviye yanıt verme olasılığı düşer ve progresyonsuz sağkalım (PFS) ile genel sağkalım (OS) süreleri kısalır:
- Düşük Risk (0 Puan): En iyi sağkalım oranları ve immünoterapiye en iyi yanıt.
- Orta Risk (1 Puan): Orta derece sağkalım beklentisi.
- Yüksek Risk (2 Puan): Kötü prognoz ve immünoterapiye direnç olasılığı yüksek grup.
Neden Önemli?
CRAFITY skoru, geleneksel Child-Pugh veya BCLC evrelemesinden farklı olarak, hastanın “inflamatuar durumunu” ölçer.
- İmmünoterapi Seçimi: Özellikle Atezolizumab + Bevacizumab gibi kombinasyon tedavilerinde, yüksek inflamasyon (yüksek CRP) varlığı, tümör mikroprelandığının immünsüpresif olduğunu ve tedavinin daha az etkili olabileceğini gösterir.
- Cerrahi Öncelik: Daha önce konuştuğumuz GGO dominant nodül veya subsegmentektomi gibi durumlarda, hastada altta yatan bir HCC varsa ve CRAFITY skoru yüksekse, hastanın sistemik inflamasyonu cerrahi sonrası nüks riskinin de habercisi olabilir.
Diğer Skorlarla Karşılaştırma
CRAFITY; ALBI (Albumin-Bilirubin) skoru gibi sadece karaciğer fonksiyonuna odaklanmaz, AFP üzerinden tümör biyolojisini de sürece dahil eder. Bu yönüyle daha bütüncül bir biyobelirteçtir.