Miyokard enfarktüsü (MI) veya kronik kalp yetmezliği sonrası kaybedilen fonksiyonel miyositlerin yerine konulması (“remüskülarizasyon”) arayışında kullanılan hücreler; Mezenkimal kök hücreler (MSC), Kemik iliği mezenkimal hücreleri (BMC), Endotel progenitör hücreleri (EPC), Kalp Kök Hücreleri (CSC / CPC), İskelet kası miyoblastlarıdır.

Aşağıdaki kök hücre hatlarından hangileri kalp hastalığının tedavisi için klinik çalışmalarda kullanılmıştır?

A. Mezenkimal kök hücreler
B. Kemik iliği mezenkimal hücreleri (BMC)
C. Endotel progenitör hücreleri (EPC)
D. İskelet kası miyoblastları
E. Hepsi

Cevap: E.

Mezenkimal kök hücreler, Miyokard Enfarktüsünü Tedavi Etmek İçin Erişkin Mezenkimal Kök Hücrelerin Güvenliği Çalışması’nda kullanılmıştır.

BMC’ler, REPAIR-AMI ve diğer birçok çalışmada kullanılmıştır.

Endotel progenitör hücreleri veya CPC’ler, TOPCARECHD çalışmasında kullanılmıştır.

Kalp kök hücreleri SCIPIO ve CADUCEUS çalışmalarında kullanılmaktadır.

Miyokard enfarktüsü (MI) veya kronik kalp yetmezliği sonrası kaybedilen fonksiyonel miyositlerin yerine konulması (“remüskülarizasyon”) arayışında bu hücre hatlarının her birinin farklı avantajları ve sınırlılıkları olduğunu biliyorsunuz.

Cevapta belirtilen E seçeneği, güncel literatürdeki büyük faz çalışmalarının kapsamını doğru yansıtmaktadır.

1. Kemik İliği Kaynaklı Hücreler (BMC ve MSC)

En çok üzerinde çalışılan gruptur çünkü otolog (hastanın kendisinden) elde edilmeleri kolaydır.

REPAIR-AMI Çalışması: Akut MI sonrası intrakoroner BMC enjeksiyonunun sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonunda (LVEF) anlamlı bir artış sağladığını gösteren öncü çalışmalardan biridir.

Mezenkimal Kök Hücreler (MSC): İmmünomodülatör etkileri yüksektir. POSEIDON çalışması gibi araştırmalar, MSC’lerin hem otolog hem de allojenik kullanımının güvenli olduğunu ve skar dokusunu azaltabileceğini göstermiştir.

2. Endotel Progenitör Hücreleri (EPC)

Damar yapısının yeniden oluşturulmasını (anjiyogenez) hedeflerler.

TOPCARE-CHD: Kronik iskemik kalp hastalığı olanlarda EPC ve BMC kullanımını karşılaştırmış ve her iki yöntemin de koroner mikrosirkülasyonu iyileştirebileceğini kanıtlamıştır.

3. İskelet Kası Miyoblastları

Klinik çalışmalarda ilk kullanılan hücreler arasındadır (örn. MAGIC çalışması).

Sınırlılık: En büyük sorun, bu hücrelerin kardiyomiyositlerle elektriksel olarak bütünleşememesi (elektromekanik coupling eksikliği) ve buna bağlı olarak ventriküler aritmi riskini artırmalarıdır. Bu nedenle günümüzde popülaritesini kaybetmiştir.

4. Kalp Kök Hücreleri (CSC / CPC) yani CSC (Cardiac Stem Cells) ve CPC (Cardiac Progenitor Cells)

“Kalbin kendi hücresiyle tedavisi” mantığına dayanır.

SCIPIO (c-kit+ hücreler): Koroner baypas (CABG) sırasında alınan aurikuladan izole edilen hücrelerin geri verilmesini incelemiştir.

CADUCEUS (Cardiosphere-derived cells): Endomiyokardiyal biyopsi ile alınan dokudan üretilen hücrelerin enfarkt alanını küçülttüğünü MRI ile kanıtlamıştır.

Klinik Özet ve Gelecek Projeksiyonu

Her ne kadar bu çalışmalar “güvenlik” (safety) açısından başarılı olsa da, LVEF üzerindeki “etkinlik” (efficacy) artışı genellikle mütevazı düzeylerde (%2-5) kalmıştır. Günümüzde araştırmalar, hücrelerin kendisinden ziyade salgıladıkları ****Ekzozomlar ve *****Parakrin Faktörler üzerine yoğunlaşmaktadır.

ABLOSU