Yenidoğan Kafa Travmaları (Ekstarkraniyal-Ekstradural)

KAFA TRAVMALARI

1- Kaput Suksedenum: Kafa derisinde beliren ve sütur hattını geçen yaygın şişlik yapar. Ödem 2-3 gün içerisinde kaybolur. Sütürlerin üst üste binmesi (overriding-molding) ve ekimotik renk değişiklikleri sıklıkla birlikte görülür. Nadiren, hemorajik kaput şok yaparken genellikle hiperbilirubinemi yapar.

2- Sefal hematom: Subperiostal kanamadır. Kaput suksedeneumun aksine bir kemiğe sınırlıdır ve sütürün diğer tarafına geçmez. Lineer kırığı olanların çoğunda sefal hematom vardır. Sefal hematom büyüklüğüne göre 2 hafta-3 ay arasında rezorbe olur. Yol açabileceği hiperbilirubinemi durumu için fototerapi uygulanması hariç tedavi gerektirmezler.

3- Subgaleal kanama: Oksipitofrontal kasın tüm uzunluğu boyunca kafa derisini örten aponevrozun altında kan toplanmasıdır. Bu büyük potansiyel boşluğun içine kanama çok yoğun olabilir ve boyunun ciltaltı dokularını dahi ayırabilir. Çoğu kez vakum uygulanan doğumlarda görülür. Yoğun subgaleal kanama bazen hemofilili bebeklerde görülür. Hastalar hipotansiyon ve hiperbilirubinemi açısından takip edilir. 2-3 hafta içerisinde düzelir.

Yenidoğanda Kafa Travmaları

ÖzellikKaput SuksedaneumSefal HematomSubgaleal Kanama
Anatomik yerCilt + cilt altı ödemiSubperiostal kanamaGalea aponeurotica altı
Sütür hattını geçer mi?GeçerGeçmezGeçer (yaygın)
Bir kemiğe sınırlı mı?
BaşlangıçDoğumda / hemenSaatler–günler içindeDoğumdan sonra hızla
GörünümYumuşak, yaygın şişlikSert sınırlı kitleFluktuan, dalgalanan
Overriding / molding✅ Sık
Ekimoz±±
En sık nedenVajinal doğum, basıTravmatik doğumVakum / forseps
Kan hacmiAzOrtaÇok fazla ⚠️
Hipovolemik şok❌ (nadiren)Yüksek risk
Hiperbilirubinemi✅ Sık✅ Sık✅ Sık
Kırıkla ilişkiLineer kırık
Rezolüsyon süresi2–3 gün2 hf – 3 ay2–3 hafta
Tedaviİzlemİzlem ± fototerapiYakın izlem / yoğun bakım

1-Kaput Suksedaneum

  • En yüzeyel olan
  • Sütürleri geçer
  • Hızlı kaybolur
  • Klinik olarak en masum olan

“Doğumda var + 2–3 günde kaybolur”Kaput

2-Sefal Hematom

  • Subperiostal = kemik ile sınırlı
  • Sütür geçmez
  • Lineer kafatası kırığı ile ilişkili
  • En büyük risk: sarılık

“Bir kemiğe sınırlı + sert kitle”Sefal hematom

3-Subgaleal Kanama

  • En tehlikeli
  • Galea altı = dev potansiyel boşluk
  • Litrelere varan kan kaybı olabilir
  • Vakumla doğum = klasik senaryo
  • Hipotansiyon + şok + anemi

“Vakum + hızla artan baş çevresi + soluk bebek”Subgaleal

TUS / YDUS ezber cümleleri

  • Sütürü geçen ama masum → Kaput
  • Sütürü geçmeyen → Sefal hematom
  • Sütürü geçen ve öldüren → Subgaleal
  • Vakum doğum + şok → Subgaleal kanama

Klinik tuzak

  • Sefal hematom aspire edilmez
  • Subgaleal kanama izlemle geçmez, hayati risklidir