Wegener Granülomatozisi Sıklıkla 40 yaş civarında daha çok erkekleri etkileyen üst solunum yolları, böbrek ve akciğerleri tutan bir vaskülittir. Sıklıkla küçük, bazen de büyük arterler ile venler tutulur. Nekrotizan tipte vaskülit yapar.
Sıklıkla c-ANCA pozitiftir.
Hastalarda sık görülen klinik bulgular: Nekrotizan pnömoniler, sinüzit, nazofaringeal mukozal ülserler, renal hastalık bulguları mevcuttur. Tedavisiz bırakılırsa mortalitesi yüksektir.
Hastalıkta üst ve alt solunum yolu mukozasında nekrotizan granulomlar ve vaskülitle çevrelenmiş ülseratif lezyonlar vardır.
Özellik akciğer küçük arter ve venlerinde granulamatöz vaskülit izlenir.
Böbrekte nekrotizan veya kresentik glomerülonefrit izlenir. En sık izlenen böbrek patolojisi fokal segmental proliferatif veya nekrotizan glomerulnefritdir. En ciddi tutulum ise kresentrik glomerulnefrit şeklindedir.
Histolojik incelemede inflamatuar odakta bol eozinofil lökosit bulunabilir. Granülomlar, kronik mononükleer hücreler ve çok sayıda dev hücrelerden oluşur.
Sınırlı formunda sadece akciğer tutulumu vardır.
Diffüz formunda böbrek, akciğer dışında göz, deri, kalp gibi bir çok organı tutabilir (PAN’ a benzer fakat burada akciğer tutulumu izlenir, PAN-da izlenmez)
Granülomatozis Polianjitis (GPA) olarak da bilinen Wegener hastalarında böbrek tutulumu, hastalığın prognozunu belirleyen en kritik faktörlerden biridir.
En Sık Görülen Lezyon: Fokal Segmental Nekrotizan Glomerülonefrit
Wegener hastalarında böbrek biyopsisinde karşılaşılan başlangıç veya en yaygın lezyon budur.
- Fokal: Glomerüllerin sadece bir kısmının tutulması.
- Segmental: Tutulan her bir glomerülün sadece bir kısmının etkilenmesi.
- Özelliği: Genellikle immün birikim içermez (pauci-immune). Bu durum, dokuda antikor veya kompleman birikiminin görülmemesiyle (veya çok az görülmesiyle) karakterizedir.
En Ciddi/Ağır Lezyon: Kresentik Glomerülonefrit
Hastalık agresifleştiğinde veya tedavi edilmediğinde tablo Kresentik (ay şeklinde) Glomerülonefrit‘e dönüşür.
- Kresent Oluşumu: Bowman kapsülündeki epitel hücrelerinin proliferasyonu ve inflamatuar hücrelerin buraya sızmasıyla oluşur.
- Klinik Yansıması: Bu tablo klinik olarak Hızla İlerleyen Glomerülonefrit (RPGN) olarak karşımıza çıkar. Eğer glomerüllerin %50’sinden fazlasında kresent varsa, böbrek yetmezliği riski çok yüksektir ve acil immünsüpresif tedavi (genellikle siklofosfamid ve yüksek doz steroid) gerektirir.
Böbrek Tutulumu Hakkında Önemli Notlar
- Pauci-İmmün Yapı: Diğer bazı glomerülonefritlerin aksine (Lupus gibi), Wegener’de immünfloresan mikroskobunda belirgin bir boyanma izlenmez. Bu “pauci-immün” özellik, ANCA ilişkili vaskülitlerin (GPA, MPA, EGPA) ortak özelliğidir.
- ANCA Pozitifliği: Böbrek lezyonları olan hastaların %90’ından fazlasında c-ANCA (PR3-ANCA) pozitiftir.
- Granülomlar: İlginç bir şekilde, hastalığın adı “granülomatozis” olmasına rağmen, böbrek biyopsisinde granülom görülmesi oldukça nadirdir.