Ogilvie sendromu, mekanik obstrüksiyon olmaksızın özellikle çekum ve sağ kolonda gelişen akut, ciddi kolonik dilatasyon ile karakterizedir.
“Fonksiyonel ileus – kolona özgü” olarak düşünülür.
Temel patofizyoloji
- Otonom sinir sistemi dengesizliği
- ⬇️ Parasempatik (sakral) aktivite
- ⬆️ Sempatik baskınlık
- Sonuç:
- Kolonik peristaltizm ↓
- Özellikle sağ kolon/çekum etkilenir
Gerçek obstrüksiyon YOKTUR → bu ayırıcı tanıda kritik
Risk faktörleri (sınavda sık sorulur)
- İleri yaş
- Büyük cerrahiler
- Ortopedik (kalça)
- Jinekolojik
- Travma cerrahileri
- Ağır sistemik hastalık
- Sepsis
- MI
- İnme
- Elektrolit bozuklukları
- Hipokalemi
- Hipomagnezemi
- İlaçlar
- Opioidler
- Antikolinerjikler
- Antipsikotikler
Klinik bulgular
- Belirgin abdominal distansiyon
- Karın ağrısı (genellikle hafif–orta)
- Bulantı, kusma olabilir
- Gaz ve gaita çıkışı genellikle azalmıştır
- Peritonit bulguları genellikle yoktur
(varsa → komplikasyon düşün)
Görüntüleme
Direkt batın grafisi / BT
- Yaygın kolonik dilatasyon
- Çekum çapı kritik:
- ⚠️ > 10–12 cm → perforasyon riski
- Mekanik tıkanıklık bulgusu yok
Komplikasyonlar
- İskemik kolit
- Kolon perforasyonu (özellikle çekum)
- Perforasyon → yüksek mortalite
Tedavi (basamaklı yaklaşım)
1-Konservatif (ilk basamak)
- Oral alım kesilir
- Nazogastrik / rektal dekompresyon
- Elektrolit düzeltimi
- Suçlanan ilaçların kesilmesi
- Yakın takip (24–48 saat)
2-Farmakolojik
Neostigmin
- Asetilkolinesteraz inhibitörü
- Parasempatik aktiviteyi ↑
- IV, monitörizasyon altında
- Etki: hızlı kolonik boşalma
Yan etki:
- Bradikardi
- Bronkospazm
→ Atropin hazır bulundurulur
3-Endoskopik dekompresyon
- Neostigmin başarısızsa
- Tekrarlayan olgular
4-Cerrahi (son seçenek)
- Perforasyon
- İskemik kolit
- Refrakter olgular
Ogilvie ve Mekanik obstrüksiyon
| Özellik | Ogilvie | Mekanik obstrüksiyon |
|---|---|---|
| Fiziksel tıkanıklık | ❌ Yok | ✅ Var |
| En sık tutulan | Çekum/sağ kolon | Değişken |
| Tedavide neostigmin | ✅ Etkili | ❌ |
| Cerrahi | Nadir | Sık |
TUS için tek cümlelik altın özet
Ogilvie sendromu, mekanik obstrüksiyon olmaksızın otonom sinir disfonksiyonuna bağlı gelişen akut kolonik psödo-obstrüksiyon olup, tedavide neostigmin anahtar ilaçtır.