SORU 1 – (Antijenik shift tuzağı)

Antijenik shift olayının yalnızca ortomiksovirüslerde görülmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) RNA’ya bağımlı RNA polimeraz taşımaları
B) Zarflı virüs olmaları
C) Negatif polariteli RNA genomuna sahip olmaları
D) Genomlarının segmentli olması
E) Hemaglütinin dikeni taşımaları

Cevap: D

Açıklama:

• Ortomyxovirüs → 7–8 parçalı genom
• Farklı suşların aynı hücreyi enfekte etmesi → reassortment
• → Antijenik shift
• Paramyxovirüsler tek parça genomlu olduğu için shift YAPAMAZ.

SORU 2 – (HN dikeni – molekül tuzağı)

Aşağıdakilerden hangisi paramyxovirüslerin yüzey glikoproteinleri için doğru bir ifadedir?

A) Hemaglütinin ve nöraminidaz her zaman ayrı moleküllerdir
B) HN dikeni yoktur
C) Hemaglütinin ve nöraminidaz aynı molekül üzerinde bulunabilir
D) Sadece nöraminidaz içerir
E) RSV’de hemaglütinin bulunur

Cevap: C

Açıklama:

• Paramyxovirüslerde → HN (hemaglütinin + nöraminidaz aynı molekül)
• Ortomyxovirüslerde → HA ve NA ayrı moleküller
• RSV → HA ve NA YOK (çok sık tuzak)

SORU 3 – (RSV özel tuzağı)

Aşağıdaki özelliklerden hangisi Respiratory Syncytial Virus (RSV) için doğrudur?

A) Hemaglütinin dikeni vardır
B) Nöraminidaz aktivitesi vardır
C) Antijenik shift yapar
D) Füzyon proteini sayesinde dev hücre oluşturur
E) Segmentli genoma sahiptir

Cevap: D

Açıklama:

• RSV = Paramyxovirüs
• F (fusion) proteini → syncytium (dev hücre)
• HA ve NA YOK
• Segmentasyon YOK

SORU 4 – (Füzyon proteini ayırıcı)

Aşağıdaki virüslerden hangisinde füzyon dikeni bulunmaz?

A) Kızamık virüsü
B) Parainfluenza virüsü
C) RSV
D) İnfluenza A virüsü
E) Nipah virüsü

Cevap: D

Açıklama:

• Paramyxovirüsler → F proteini VAR
• Ortomyxovirüs (influenza) → F proteini YOK
• Bu nedenle influenza dev hücre (syncytium) yapmaz.

SORU 5 – (Replikasyon – enzim tuzağı)

Aşağıdakilerden hangisi hem ortomiksovirüsler hem de paramiksovirüsler için ortak ve zorunlu bir özelliktir?

A) DNA’ya bağımlı RNA polimeraz taşımaları
B) RNA’ya bağımlı RNA polimerazı virion içinde bulundurmaları
C) Nükleusta çoğalmaları
D) Segmentli genom
E) Antijenik shift yapmaları

Cevap: B

Açıklama:

• (-) RNA virüsleri → RNA’yı mRNA’ya çeviremez
• Bu yüzden virion içinde RNAdRNA polimeraz TAŞIMAK ZORUNDALAR
• Nükleusta çoğalan sadece influenza (istisna!)

SORU 6 – (Nükleus tuzağı – ultra zor)

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yalnızca ortomiksovirüsler için doğrudur?

A) Negatif polariteli RNA genomu
B) Zarflı olmaları
C) RNA’ya bağımlı RNA polimeraz taşımaları
D) Replikasyonun bir kısmının nükleusta gerçekleşmesi
E) Helikal nükleokapsid

Cevap: D

Açıklama:

• Ortomyxovirüs = influenza
• mRNA sentezi nükleusta
• Paramyxovirüsler → tamamen sitoplazmada

SORU 7 – (İrilik tuzağı)

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

A) Ortomyxovirüs ≈ 150 nm
B) Paramyxovirüs ≈ 110 nm
C) Ortomyxovirüs ≈ 110 nm
D) Her ikisi ≈ 80 nm
E) İrilik ayırıcı değildir

Cevap: C

Açıklama:

• Ortomyxovirüs → ~110 nm
• Paramyxovirüs → ~150 nm
• TUS’ta nadir ama “ince detay” sorusu olarak gelir.

SORU 8 – (Klinik–moleküler eşleştirme)

Aşağıdaki klinik durumlardan hangisi füzyon proteini ile doğrudan ilişkilidir?

A) Antijenik drift
B) Antijenik shift
C) Dev hücre (syncytium) oluşumu
D) Hücreden tomurcuklanma
E) Nükleusta replikasyon

Cevap: C

Açıklama:

• F proteini → hücre–hücre membran füzyonu
• → syncytium
• Paramyxovirüslerin patognomonik etkisi

SORU 9 – (HA–NA kombinasyonu tuzağı)

Aşağıdaki virüs–yüzey glikoproteini eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

A) İnfluenza A – HA + NA
B) Kızamık – HN
C) Parainfluenza – HN
D) RSV – HA
E) İnfluenza B – HA + NA

Cevap: D

Açıklama:

• RSV → HA ve NA YOK
• RSV’de temel yüzey proteinleri:
  • F proteini
  • G glikoproteini
    Bu soru TUS’ta çok sık “kesin doğru” gibi sunulur.

SORU 10 – (Antijenik drift – mekanizma tuzağı)

Antijenik drift olayının temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

A) Genom segmentlerinin reassortment’i
B) RNA polimerazın proofreading yapması
C) RNA polimeraz hatalarına bağlı nokta mutasyonları
D) Rekombinasyon
E) Hücre genomuna entegrasyon

Cevap: C

Açıklama:

• Drift → nokta mutasyonları
• Ortomyxo + Paramyxo her ikisinde olabilir
• Shift → sadece ortomyxo

EZBER ÖZETİ

• Ortomyxo:
  • Segmentli
  • HA + NA ayrı
  • Shift + drift
  • Nükleus + sitoplazma
  • F yok
• Paramyxo:
  • Tek parça
  • HN aynı molekül
  • F var → syncytium
  • Shift yok
  • RSV → HA/NA yok