DE QUERVAIN TENOSİNOVİTİ
4
Tanım
- Abductor pollicis longus (APL) ve
- Extensor pollicis brevis (EPB)
tendonlarının geçtiği 1. dorsal kompartmanda gelişen stenozan tenosinovit.
El bileği radial stiloid hizasında ağrı ve hassasiyet ile karakterizedir.
Etiyoloji
| Neden | Açıklama |
|---|---|
| Aşırı kullanım | Tekrarlayıcı başparmak hareketleri (ebeveynlerde sık → “mommy thumb”) |
| Mikrotravmalar | Günlük işlerde zorlanma |
| Enflamasyon | Tenosinovit (tendon kılıfı içinde inflamasyon) |
| Anatomik varyasyon | EPB’nin ayrı kompartmanı → daha sık |
| Emzirme / postpartum dönem | Hormonal gevşeklik + tekrarlayıcı yüklenme |
Klinik Bulgular
| Klinik belirtiler | Özellik |
|---|---|
| El bileği radial stiloid bölgesinde ağrı | En tipik bulgu |
| Başparmak hareketleri ile ağrı artışı | Özellikle abdüksiyon ve ekstansiyon |
| Şişlik / nodüler kalınlaşma | 1. dorsal kompartmanda |
| Güç kaybı | Kavrama zayıflar |
| Triggering yoktur | (Tetkik tendon patolojisine spesifik değildir) |
Tanı
A. Fizik Muayene
Finkelstein Testi — Altın Standart
Nasıl yapılır?
- Başparmak avuç içine yerleştirilir
- Diğer parmaklar üzerine yumruk yapılır
- El bileği ulnar deviasyona zorlanır
Bu manevra APL/EPB tendon kılıfını gerer
Ağrı provokasyonu → pozitif test
Eichhoff testi
Finkelstein’e benzer, hasta hareketi kendisi yapar.
B. Görüntüleme (Nadiren Gerekli)
| Yöntem | Bulgular |
|---|---|
| USG | Tendon kılıfında kalınlaşma, sıvı; EPB’nin ayrı kompartmanı görülür |
| MRI | Çok nadir; diğer patolojilerle ayırıcı tanı |
Ayırıcı Tanı
| Hastalık | Ayırıcı ipuçları |
|---|---|
| CMC 1 osteoartriti | Grind testi pozitif |
| Intersection sendromu | Daha proksimal, radius üstünde ağrı |
| Trigger thumb | Başparmak kilitlenmesi, tetikleme hissi |
| Wartenberg nöropatisi | Parestezi, duyu kusuru |
Tedavi
| Tedavi Basamağı | Uygulama |
|---|---|
| 1) Konservatif (ilk seçenek) | |
| – Splint (başparmak–bilek immobilizasyonu) | 2–4 hafta |
| – NSAİİ | Ağrıyı azaltır |
| – Aktivite modifikasyonu | Tekrarlayıcı başparmak hareketlerinden kaçınma |
| 2) İleri konservatif | |
| – Kortikosteroid enjeksiyonu | Kompartman içine; %70–90 başarı |
| – USG eşliğinde enjeksiyon | EPB ayrı kompartmanı varsa daha etkili |
| 3) Cerrahi | |
| – 1. dorsal kompartmanın açılması (dekompresyon) | Refrakter vakalarda |
| – Başarı yüksek (%90+) |
Klinik Özet
- De Quervain = APL + EPB tenosinoviti
- Finkelstein testi pozitif → tanı için yeterli
- Radial stiloid hizasında ağrı
- Tedavi: splint + NSAİİ → steroid enjeksiyonu → cerrahi
Ezber Cümle
“Başparmağın sık kullanıldığı aktiviteler sonrası radial stiloidde ağrı + Finkelstein testi pozitifse → De Quervain tenosinoviti.”
—————————–
1.m.abduktor pollisis brevis
2.m.abduktor pollisis longus
3.m.adduktor pollisis longus
4.m.ekstansör pollisis brevis
5.m.ekstnasör pollisis longus
Yukarıdaki kaslardan hangisi/hangileri de quervain tenosinovitinitinde inflame olan kaslardandır?
A) Yalnız 1
B) 1-5
C) 1-4
D) 2-4
E) 3-4
Cevap D
De Quervain tenosinoviti
Abdüktor pollisis longus ve ekstansör pollisis brevis tendonlarının tenosinovitidir. Finkelstein testi ile tanı konur (baş parmak avuç içine alınarak yumruk yapılır ve el ulnar deviasyona zorlanır). Ağrıyı provake eder.
——————————
De Quervain Tenosinoviti (Mommy Thumb)
De Quervain Tenosinoviti, el bileği ve başparmağın hareketlerinden sorumlu iki ana tendonun kılıfında meydana gelen stenozan (daraltıcı) bir inflamasyondur.
Tanım ve Mekanizma
- Tanım: Abductor Pollicis Longus (APL) ve Extensor Pollicis Brevis (EPB) tendonlarının geçtiği el bileğinin 1. dorsal kompartmanında (tendon kılıfında) gelişen stenozan tenosinovittir.
- Yerleşim: El bileği radial stiloid (bileğin başparmak tarafındaki kemik çıkıntısı) hizasında ağrı ve hassasiyet en karakteristik bulgudur.
Etiyoloji (Nedenler)
Bu durum, genellikle tekrarlayan zorlanmalar sonucu gelişir:
- Aşırı Kullanım/Tekrarlayıcı Hareketler: Başparmağın sürekli tekrarlayan hareketleri, tendon kılıfının sürtünmesine ve inflamasyonuna neden olur (Örnek: Bebek tutma, telefon kullanma, “mommy thumb”).
- Hormonal Faktörler: Postpartum dönemde ve emzirme sırasında görülen hormonal gevşeklik, tekrarlayıcı yüklenme ile birleştiğinde tetikleyicidir.
Klinik Bulgular
Klinik tablo, temel olarak ağrı ve hareket kısıtlılığı etrafında şekillenir:
- Ağrı: Radial stiloid bölgesinde şiddetli ağrı, başparmak hareketleri (özellikle abdüksiyon ve ekstansiyon) ile artar.
- Fiziksel Bulgular: 1. dorsal kompartman üzerinde şişlik ve nodüler kalınlaşma.
- Fonksiyonel Etki: Kavrama gücünde zayıflama.
Tanı Yöntemleri
A. Fizik Muayene — Finkelstein Testi (Altın Standart)
Finkelstein testi, tanıyı koymak için en spesifik ve temel manevradır.
- Hasta başparmağını avuç içine alır ve üzerine diğer parmaklarla yumruk yapar.
- Muayene eden kişi, el bileğini ulnar deviasyona (küçük parmak tarafına) doğru zorlar.
- Bu manevra APL ve EPB tendonlarını gererek şiddetli ağrı yaratırsa test pozitiftir ve De Quervain tanısı konur.
B. Ayırıcı Tanı
- CMC 1 Osteoartriti (Başparmak kök eklemi kireçlenmesi): Grind testi (başparmak kök eklemine bası ve rotasyon) pozitif çıkar.
- Intersection Sendromu: Ağrı, De Quervain’den daha proksimalde (el bileği yerine önkolun üst kısmında) hissedilir.
Tedavi Basamakları
Tedavi genellikle konservatif yöntemlerle başlar ve cerrahiye nadiren ilerlenir:
| Basamak | Uygulama | Başarı ve Amaç |
| 1) Konservatif (İlk Basamak) | Splint (İmmobilizasyon): Başparmak ve el bileğini hareketsizleştiren splint (2–4 hafta). NSAİİ ve Aktivite Modifikasyonu (tekrarlayıcı hareketten kaçınma). | Tendon kılıfındaki mekanik stresi azaltmak ve inflamasyonu dindirmek. |
| 2) İleri Konservatif | Kortikosteroid Enjeksiyonu: Kompartman içine yapılır. | Çok yüksektir (%70–90 başarı). Özellikle anatomik varyasyon (EPB ayrı kompartmanda ise) olan vakalarda etkilidir. |
| 3) Cerrahi | 1. Dorsal Kompartmanın Açılması (Cerrahi Dekompresyon): Refrakter (dirençli) vakalarda uygulanır. | Başarı oranı çok yüksektir (%90+) ve kesin çözümdür. |