DORSAL KOMPARTMAN – ANATOMİ
Konum
- El bileğinin radial (başparmak) tarafında,
- Extensor retinakulumun altında,
- Radiusun stiloid çıkıntısı hizasında yer alan kompartmandır.
Kompartman İçeriği (2 Tendon)
| Tendon | Açılımı | Ana Fonksiyon |
|---|---|---|
| APL – Abductor Pollicis Longus | Başparmak abdüksiyonu | Başparmağı el düzleminden uzaklaştırır |
| EPB – Extensor Pollicis Brevis | Başparmak MCP ekstansiyonu | Başparmağı ekstansiyona getirir |
Klinik anahtar: 1. dorsal kompartman = APL + EPB (De Quervain’in patolojik alanı)
Anatomik Varyasyonlar
- APL tendonunun 1–3 ayrı slip hâlinde olması çok yaygındır (>%80).
- EPB’nin ayrı bir kompartmanı bulunabilir → tedavide steroid enjeksiyonunu zorlaştırır.
- Bu varyasyonlar De Quervain tenosinovitinin daha sık görülmesine katkıda bulunur.
Klinik Önemi
A) De Quervain Tenosinoviti → En önemli patoloji
- APL + EPB tendonlarının stenozan tenosinoviti
- dorsal kompartman daralır → tendonlar sürtünmeye bağlı enflame olur
- Radial stiloid üzerinde hassasiyet, ağrı
Tanıda özel test:
Finkelstein testi → 1. dorsal kompartman tendonlarına maksimal gerilme
B) Ayırıcı Patolojiler
| Patoloji | 1. Kompartman ile ilişkisi |
|---|---|
| Intersection sendromu | 1. ve 2. kompartman tendonlarının kesiştiği daha proksimal bölgede ağrı |
| Wartenberg sendromu (radial sinir superficial dal sıkışması) | Aynı bölgede hipestezi/parestezi → De Quervain ile karışır |
| CMC 1 (bazal eklem) artrozu | Başparmak tabanında ağrı, grind testi pozitif |
DORSAL KOMPARTMANLAR ARASI KARŞILAŞTIRMA TABLOSU
| Kompartman | İçerik tendonlar | Kısa not |
|---|---|---|
| 1. dorsal | APL + EPB | De Quervain bölgesi |
| 2. dorsal | ECRL + ECRB | El bileği ekstansörleri |
| 3. dorsal | EPL | Lister tüberkülü üzerinden geçer |
| 4. dorsal | EDC + EIP | Parmak ekstansörleri |
| 5. dorsal | EDM | Küçük parmak ekstansörü |
| 6. dorsal | ECU | Ulnar tarafta |
Ultrasonografik Görünüm
- APL ve EPB tendonları hipoekoik kalınlaşmış, çevresinde sıvı olabilir.
- EPB’nin ayrı bir bölmesi “septasyon” olarak görülebilir.
- USG eşliğinde steroid enjeksiyonu başarıyı artırır.
Tedavide Kompartman Bilgisinin Önemi
| Tedavi | 1. Kompartman için önemi |
|---|---|
| Steroid enjeksiyonu | EPB’nin ayrı kompartmanı varsa her ikisine de ilaç verilmelidir |
| Cerrahi dekompresyon | Retinakulumun 1. kompartmanı açılır → tendonlar rahatlar |
| Splint | Başparmak ve el bileğini immobilize ederek tendon sürtünmesini azaltır |
Ezber Cümle
“1. dorsal kompartman = APL + EPB tendonları; bu ikisinin stenozan tenosinoviti De Quervain hastalığıdır; tanıda Finkelstein testi kullanılır.”