Genital yapılarda tutulumu olan gestasyonel trofoblastik tümörlü bir hasta FIGO’ya göre hangi evrededir?

A) 1c
B) 2 **
C) 3a
D) 3b
E) 3c

Cevap B

Gestasyonel trofoblastik tümörlü hastaların tedavisi FIGO evresine göre değil hastanın metastazlı olup olmamasına, metastazlı ise iyi veya kötü prognozlu olup olmamasına bağlı karar verilir bu yüzden FIGO evresi pek kullanılmaz.

FİGO Evre

Evre 1: Tümör uterus ile sınırlı
Evre 2: Tümör uterus dışına taşmış ancak genital yapılar ile sınırlı (adneksler, vajina, broad ligaman)
Evre3: Akciğer metastazı
Evre 4: Diğer organ metastazı

Alt evreler:
a: risk faktörü yok
b: 1 risk faktörü var.
c: 2 risk faktörü var.

Risk faktörleri:
1) b-hcg: 100000 mıu/ml
2) önceki gebelik ile arasında geçen süre 6 aydan fazla ise

——————————

Gestasyonel trofoblastik neoplazi (GTN / GTT) yönetiminde FIGO anatomik evrelemesi artık tek başına tedavi belirleyici değildir.

Asıl belirleyici olan:

Hastanın metastazlı olup olmaması

Metastazlı ise iyi prognoz riski mi – kötü prognoz riski mi taşıdığıdır.

Bu yüzden klinik pratikte FIGO anatomik evre yalnızca “yaygınlığı” göstermek için kullanılır; tedaviyi belirleyen ise **FIGO risk skoru (WHO skoru)**dur.

Aşağıda konuyu tam skor sistemi + tedavi algoritması + evre analizi şeklinde eksiksiz veriyorum.

FIGO Anatomik Evreleme (2023–2024 güncel)

Not: Tedavi belirlemekte artık tek başına anatomik evre kullanılmaz.
Çünkü örneğin Evre III (akciğer metastazı) bazen “iyi prognozlu” olabilir ve tek ajan kemoterapi ile tamamen iyileşir.

FIGO / WHO Risk Skoru (Tedavi kararını belirleyen sistem)

Tedavi kararı FIGO-1999 WHO risk skoruna göre verilir.

Bu skorda 8 parametre puanlanır.
Toplam puan:

• ≤6 = düşük risk (iyi prognoz)
• ≥7 = yüksek risk (kötü prognoz)

Risk Faktörleri ve Puanlama

1) hCG düzeyi

Yani 100.000 mIU/mL üzeri → önemli kötü risk puanıdır.

2) Önceki gebelik ile tedavi arasındaki süre

“Gebelikten sonraki süre 6 aydan fazla ise” risk yükselir → bu nedenle kötü prognostik faktördür (2–4 puan).

3) Önceki gebelik tipi

Term gebelikte çıkmış GTN daha agresiftir.

4) Tümörün histolojisi

(Malignite derecesi)

• Koryokarsinom çıkarsa → kötü risk (2 puan)

5) Metastaz yeri

6) Metastaz sayısı

7) Önceki kemoterapiye direnç

8) Tümör boyutu

Tedaviyi Belirleyen Şey: Risk Skoru

A) Düşük risk (0–6 puan)

→ Tek ajan kemoterapi

• Metotreksat + folinik asit regimi (en sık)
• Alternatif: Aktinomisin-D

✔ Başarı oranı %95–100 civarındadır.

B) Yüksek risk (≥7 puan)

→ Kombinasyon kemoterapisi

• EMA–CO (etopozid + metotreksat + aktinomisin-D / siklofosfamid + vinkristin)
• Gerekirse EMA–EP
• Çok yüksek riskli beyin metastazında RT veya intratekal MTX eklenebilir.

Anatomik FIGO Evresinin Neden Tedaviyi Belirlemediğinin Özeti

Örnek:

• Evre III (akciğer metastazı) bir hastanın risk skoru 4–6 ise düşük riskli GTN olabilir → Tek ajan MTX ile iyileşir.
• Ama Evre I bir hasta (hastalık uterusta sınırlı) risk skoru ≥7 ise yüksek riskli GTN sayılır → EMA-CO gerekir.

Yani:

“Metastazın varlığı veya yokluğu → anatomik evreyi belirler.”
“Metastazın yeri + hCG + süre + tümör tipi → tedaviyi belirler.”

FIGO Alt Evre A – B – C Ayrımı (Daha az kullanılan, 2021 öncesi sistem)

Sizin yazdığınız alt evreleme şu şekildedir:

• a: risk faktörü yok
• b: 1 risk faktörü var
• c: 2 veya daha fazla risk faktörü

Bu alt sınıflama artık klinik pratikte daha az kullanılır çünkü WHO risk skoru daha ayrıntılıdır.

Full Özet

GTN tedavisini belirleyen FIGO anatomik evre değil, FIGO/WHO risk skorudur.
β-hCG >100.000 mIU/mL → kötü prognostik.
Gebelikten sonra >6 ay geçmesi → kötü prognostik.
Term gebelik sonrası gelişen GTN → daha kötü prognoz.
Düşük risk (0–6 puan) → MTX veya aktinomisin-D.
Yüksek risk (≥7 puan) → EMA–CO.