Meme kanseri tedavisinde ilaç seçimi → HR durumu (ER/PR), HER2 durumu, metastaz, yaş ve menopoz durumuna göre yapılır.
1) Saf Östrojen Reseptör Antagonisti
Fulvestrant
- ER reseptörünü bloklar + reseptör yıkımına neden olur (SERD)
- ER (+) metastatik meme kanserinde
- Aromataz inhibitörü veya CDK4/6 ile kombine edilebilir.
2) HER2 Pozitif Meme Kanserinde Monoklonal Antikorlar
a-Trastuzumab
- HER2 reseptörüne bağlanır
- Antibody-dependent cell-mediated cytotoxicity (ADCC) yapar
En önemli yan etki: Kardiyotoksisite (dilated kardiyomiyopati)
b-Pertuzumab
- HER2’nin dimerizasyonunu engeller
- Trastuzumab ile kombinasyon kullanılır (sinergistik)
c-Margetuximab
- Trastuzumab’ın geliştirilmiş versiyonu
- Fc bölgesi değiştirilmiştir → daha güçlü ADCC
- Trastuzumab dirençli HER2 (+) hastalarda etkili
3) CDK4/6 İnhibitörleri (Palbociclib, Ribociclib, Abemaciclib)
- Hücre siklusunda G1 → S geçişini engeller
- ER (+), HER2 (–) metastatik meme kanserinde hormonal tedavi ile kombine kullanılır.
Yan etkiler:
- Nötropeni (en sık)
- Abemaciclib → ishal daha belirgindir.
4) Tirozin Kinaz İnhibitörleri – HER2 ve EGFR Hedefli
a-Neratinib
- İrreversible (geri dönüşsüz)
- HER2 + EGFR (HER1) blokörü
- Adjuvan dönemde trastuzumab sonrası hastalığın nüksünü azaltır.
Yan etki:
- İshal (çok yaygındır → profilaksi gerekir)
b-Lapatinib
- Oral reversibl tirozin kinaz inhibitörü
- HER2 ve EGFR inhibitörüdür
- Beyin metastazlarında kullanılabilir (kan–beyin bariyerini aşabilir → TUS sorusu!)
Yan etki:
- Hepatotoksisite
- Diyare
5) Mikrotübül İnhibitörü
İksabepilon (Ixabepilone)
- Epothilone türevi
- Taksanlara dirençli tümörlerde etkilidir.
- Mikrotübül stabilizasyonu yapar (paklitaksel benzeri)
Yan etki:
- Periferik nöropati
- Miyelosüpresyon
6) PI3K İnhibitörü
Alpelisib
- PIK3CA mutasyonu (+) ER pozitif hastalarda
- Fulvestrant ile kombine verilir.
Yan etki:
- Hiperglisemi
- Rash
- Diyare
7) GnRH Analogları
Goserelin, Buserelin
- Premenopozal hastada ovaryan baskılama
- ER pozitif hastalarda tamoksifen veya AI ile kombine
Özet Kutusu
HER2 (+) tedavi:
- Trastuzumab → kardiyotoksisite
- Pertuzumab → dimerizasyon blokajı
- Margetuximab → ADCC daha güçlü
- Lapatinib → TKİ, BBB geçer
- Neratinib → irreversible TKİ, ciddi ishal
ER (+) tedavi:
- Fulvestrant
- Aromataz inhibitörleri
- CDK4/6 inhibitörleri
Dirençli olgularda:
- İksabepilon
- Alpelisib (PIK3CA mutant)