Wartenberg sendromu, radyal sinir sıkışması veya Cheiralgia Paresthetica olarak da bilinir ve el ve parmaklarda, özellikle başparmak, işaret parmağı ve orta parmaklarda ağrı, uyuşma ve karıncalanma ile karakterize bir tıbbi durumdur.

Cheiralgia paresthetica ( Wartenberg sendromu ), genellikle radyal sinirin yüzeysel dalına gelen baskı veya travma sonucu oluşan el nöropatisidir . Etkilenen bölge tipik olarak elin arkasında veya yan tarafında, başparmağın tabanında, anatomik enfiye kutusunun yakınındadır , ancak başparmağın ve işaret parmağının arkasına ve elin arkasına kadar uzanabilir. Belirtiler arasında uyuşma, karıncalanma, yanma veya ağrı bulunur. Sinir dalı duyusal olduğundan motor bozukluğu yoktur. El veya parmakların hareketine bağlı olmadığı için de Quervain sendromundan ayırt edilebilir .
Neden
En yaygın nedenin, bilezik veya saat kayışında olduğu gibi bileğin daralması olduğu düşünülmektedir (bu nedenle “kol saati nöropatisi” olarak anılır). Özellikle kelepçe kullanımıyla ilişkilendirilir ve bu nedenle yaygın olarak kelepçe nöropatisi olarak adlandırılır . Bilek bölgesindeki diğer yaralanmalar veya ameliyatlar da, De Quervain sendromu gibi diğer sendromların ameliyatı da dahil olmak üzere semptomlara yol açabilir. Kesin etiyoloji bilinmemektedir, çünkü daraltıcı nesnenin doğrudan baskısının tek başına mı sorumlu olduğu yoksa daralmayla ilişkili ödemin de katkıda bulunup bulunmadığı belirsizdir.

Tanı
Semptomlar, daralma giderildikten sonra genellikle birkaç ay içinde kendiliğinden düzelir; sıklıkla NSAID’ler reçete edilir. Bazı durumlarda sinir dekompresyonu gerekir. Kortizon ve lazer tedavisinin etkinliği tartışmalıdır. Kalıcı hasar mümkündür.
Cheiralgia Paresthetica (Wartenberg Sendromu)
Temel Tanım
- Radial sinirin yüzeyel (superficial branch) duyu dalının sıkışmasına bağlı saf duyusal nöropati.
- Etkilenen bölge:
El sırtı radial taraf
Başparmak tabanı, anatomik enfiye çukuru
Başparmak–işaret parmağı dorsali - Motor lif içermez → motor bulgu yok.

Klinik Bulgular
- Uyuşma, karıncalanma, yanma, elektriklenme
- El sırtında radial tarafta hipoestezi/parestezi
- Hareketle belirginleşmez (de Quervain’den ayırıcı)
- Bası artırır; bileklik/saat takmakla kötüleşir
- Gece artabilir
Etiyoloji (Nedenler)
En sık neden:
- Bilekte daraltıcı bası
→ bileklik, saat kayışı, kol bandı → “wristwatch neuropathy”
Öne çıkan nedenler
- Kelepçe nöropatisi (özellikle polis kelepçesi sonrası)
- Radial bilek travması
- Bilek cerrahileri (örn. de Quervain cerrahisi sonrası)
- Düşme/çarpma sonrası lokal ödem
- Tekrarlayan pronasyon–supinasyon manevraları
Patofizyoloji
- Direkt bası + ödemin birlikte rolü olabileceği düşünülüyor.
- Sinir yüzeyel olduğu için travmaya çok duyarlı.
Tanı
Klinik tanı (en önemli)
- İzole DUYUSAL bulgu → motor kayıp yok
- Radial bilek üzerine palpasyonla hassasiyet
- Tinel pozitif (radius distal 1/3’ü hizasında)
Ayırıcı Testler
- De Quervain testi (Finkelstein) → negatif (hareketle ağrı artmaz)
- EMG/NCS gerekirse:
- Yalnızca yüzeyel radial sinir iletiminde bozukluk
Tedavi
Konservatif (çoğu hasta düzelir)
- Bası yapan nesnenin çıkarılması (saat/bileklik/kelepçe izi sonrası)
- NSAID
- İstirahat + ödem kontrolü
- Spacer veya yumuşak bileklik kullanılabilir
Dirençli olgularda
- Lokal steroid enjeksiyonu (etkinliği tartışmalı)
- Fizik tedavi
- Cerrahi dekompresyon (çok nadir, ağır ve uzun süreli vakalarda)
Prognoz
- Bası ortadan kalkınca tipik olarak haftalar–aylar içinde iyileşme
- Nadiren kalıcı duyu kusuru olabilir
Ayırıcı Tanı Tablosu
| Hastalık | Motor Kayıp | Duyu Tutulumu | Ağrı/parestezi dağılımı | Tetikleyen |
|---|---|---|---|---|
| Cheiralgia paresthetica | – | + | El sırtı radial taraf | Saat, bileklik, kelepçe |
| de Quervain Tenosinovit | – | – | Başparmak radial styloid ağrısı | Kavrama, hareket, Finkelstein + |
| C6 radikülopati | + | + | C6 dermatom | Boyun hareketi |
| Radial tünel sendromu | motor + ağrı, duyu yok | – | Proksimal önkol | Tekrarlayıcı supinasyon |