MİGREN TEDAVİSİ – GENİŞ TABLO (Akut + Profilaksi)
| Tedavi Alanı | İlaç Grubu / Örnekler | Mekanizma / Etki | Klinik Notlar – Yan Etkiler / Kontrendikasyonlar |
|---|---|---|---|
| 1-Akut Atak Tedavisi (Semptomatik) | |||
| NSAİİ’ler | Aspirin, Parasetamol, İbuprofen, Naproksen, Diklofenak | Prostaglandin sentezini inhibe ederek ağrı ve inflamasyonu azaltır | Hafif-orta şiddetli ataklarda ilk basamak; mide irritasyonu, renal toksisite |
| Ergot alkaloidleri | Ergotamin, Dihidroergotamin | 5-HT₁B/₁D agonisti → Serebral vazokonstriksiyon | Gebelikte kontrendike! Vazospazm ve rebound baş ağrısı riski |
| Kafein kombinasyonları | Kafein + parasetamol/aspirin | Serebral vazokonstriksiyon + analjezik etkinin potansiyasyonu | Rebound baş ağrısı yapabilir (kronik kullanımda) |
| Triptanlar (en önemli grup) | Sumatriptan, Rizatriptan, Zolmitriptan, Almotriptan, Eletriptan | Selektif 5-HT₁B/₁D agonistleri → vazokonstriksiyon + nöropeptid salınımını inhibisyon | Akut atakta en etkili; Koroner hastalıkta kontrendike (vazospazm yapabilir) |
| Lasmiditan | 5-HT₁F agonisti | Serebral ağrı iletimini baskılar, vazokonstriksiyon yapmaz | Kalp hastalığı olanlarda güvenli alternatif |
| CGRP reseptör antagonistleri | Ubrogepant, Rimegepant | CGRP reseptör blokajı → trigeminal ağrı yolaklarını inhibe eder | Vazokonstriktör etkisi yok, iyi tolere edilir |
| Antiemetikler (ek tedavi) | Metoklopramid, Domperidon, Proklorperazin | Dopamin antagonizması → bulantı kontrolü | Özellikle kusma baskınsa kombine edilir |
| Tedavi Alanı | İlaç Grubu / Örnekler | Mekanizma / Etki | Klinik Notlar – Yan Etkiler / Kontrendikasyonlar |
|---|---|---|---|
| 2-Profilaktik (Koruyucu) Tedavi | |||
| Trisiklik antidepresanlar | Amitriptilin, Nortriptilin | Serotonin/noradrenalin geri alım inhibisyonu | En sık kullanılan; sedasyon, ağız kuruluğu, kilo alımı yapabilir |
| Beta blokerler | Propranolol, Metoprolol, Timolol | Sempatik tonusu azaltır | Astım, AV blokta kontrendike |
| Kalsiyum kanal blokerleri | Verapamil, Flunarizin | Damar düz kasını gevşetir, nöronal hiperaktiviteyi azaltır | Flunarizin → kilo alımı, depresyon yapabilir |
| Antiepileptikler | Valproat, Topiramat, Gabapentin | GABA artırımı veya glutamat inhibisyonu | Valproat: gebelikte teratojen Topiramat: kilo kaybı, parestezi |
| SSRI / SNRI | Venlafaksin | Serotonerjik denge sağlar | Anksiyetesi belirgin hastalarda yararlı |
| Anti-CGRP monoklonal antikorlar | Erenumab, Fremanezumab, Galcanezumab, Eptinezumab | CGRP’yi veya reseptörünü nötralize eder → trigeminal ağrı transmisyonunu engeller | Aylık enjeksiyonlar; yeni nesil hedefe yönelik profilaksi |
| Diğer ilaçlar | Flunarizin, Lisinopril, Kandesartan, Botulinum toksini | Nöronal eksitabiliteyi azaltır, nöropeptid salınımını baskılar | Kronik migren (≥15 gün/ay) olgularında botulinum toksin onaylıdır |
Klinik Seçim İlkeleri
| Durum | Tercih Edilen Profilaktik |
|---|---|
| Obezite eğilimi | Topiramat (kilo kaybı yapar) |
| Depresyon / Anksiyete eşlik ediyor | Amitriptilin veya Venlafaksin |
| Hipertansiyon var | Propranolol, Kandesartan |
| Astım var | Beta bloker kontrendike → Verapamil tercih edilir |
| Epilepsi öyküsü | Valproat veya Topiramat |
| Kadın, doğurganlık çağında | Beta bloker veya Verapamil (Valproat’tan kaçınılır) |
Spot Bilgiler
- En etkili akut ilaç: Triptanlar (5-HT₁B/₁D agonisti)
- En sık profilaksi: Propranolol, Amitriptilin, Topiramat
- Gebelikte güvenli: Parasetamol (akut), Magnezyum (profilaktik)
- Kronik migren (>15g/ay): Botulinum toksini veya Anti-CGRP antikorlar
- CGRP (Calcitonin Gene-Related Peptide): Migren patofizyolojisinin ana nöropeptididir