MİGREN – TANI KRİTERLERİ VE KLİNİK KARŞILAŞTIRMA
| Özellik | AURASIZ MİGREN | AURALİ MİGREN |
|---|---|---|
| Atak sayısı (tanı için) | En az 5 atak | En az 2 atak |
| Ağrı süresi | 4–72 saat | 4–72 saat |
| Ağrının özellikleri (en az 2) | Tek taraflı Zonklayıcı karakterde Orta–şiddetli Fiziksel aktiviteyle artar | Aynı (aura sonrasında gelişir) |
| Eşlik eden semptomlar (en az 1) | Bulantı / kusma Fotofobi / fonofobi | Aura sonrası genellikle aynı semptomlar |
| Aura tanımı | Aura yok | Reversibl fokal nörolojik semptomlar (görsel, duysal, konuşma vb.) |
| Aura semptomları (en az 1) | — | Görsel (ışık çakması, skotom, zigzag çizgi) Duyusal (parestezi, uyuşma) Konuşma bozukluğu Beyin sapı / motor belirtiler (nadir) |
| Aura özellikleri (en az 3) | — | ≥1 semptom yavaş gelişir (≥5 dk) ≥2 semptom ardışık gelişir Her semptom ≤60 dk sürer En az 1 semptom tek taraflıdır En az 1 aura tipi pozitif semptomdur (ışık, zigzag vb.) Aura bittikten ≤60 dk içinde baş ağrısı başlar |
| Ağrı fazı | Aura olmaksızın doğrudan ağrı başlar | Aura → 60 dk içinde ağrı başlar |
| Nörolojik muayene | Normal | Aura döneminde geçici fokal bulgu olabilir |
| Etyopatogenez | Kortikal hipereksitabilite, trigeminovasküler sistem aktivasyonu | Kortikal spreading depresyon (CSD) (geçici nöronal depolarizasyon dalgası) |
| Ayırıcı Tanı | Gerilim tipi baş ağrısı, sinüzit | Geçici iskemik atak (özellikle görsel aura), epilepsi, hemiplegik migren |
| Tanısal Not | Baş ağrısı başka bir hastalıkla açıklanamamalı | Aura başka bir hastalıkla (TIA, epilepsi vb.) açıklanamamalı |
Patofizyolojik Öz Özet
| Aşama | Olay | Mekanizma |
|---|---|---|
| 1. Prodromal Faz | Yorgunluk, irritabilite, iştah değişikliği | Hipotalamik disfonksiyon |
| 2. Aura (varsa) | Görsel/duysal/kognitif bozulma | Kortikal spreading depresyon |
| 3. Ağrı Fazı | Zonklayıcı baş ağrısı | Trigeminovasküler sistem aktivasyonu, CGRP salınımı |
| 4. Postdromal Faz | Yorgunluk, konsantrasyon güçlüğü | Nöronal metabolik değişiklikler |
Spot Notları
- Auralı migren = vasküler migrendir (eskiden böyle adlandırılırdı).
- Basit migren → Aurasız, Komplike migren → Auralı.
- CSD (Cortical Spreading Depression): Migren aurasının elektrofizyolojik temelidir.
- Auralı migren + motor defisit → Hemiplejik Migren (özgün varyant).
- Beyin sapı auralı migren: Denge bozukluğu, diplopi, disartri, bilateral parestezi ile seyreder.