LDH (Laktat Dehidrogenaz) ve İzoenzimleri
Genel Bilgi
- LDH, pirüvat ↔ laktat dönüşümünü katalizleyen hücresel oksidoredüktaz enzimidir.
- H ve M (heart & muscle) olmak üzere iki tip alt birim içerir → 5 majör izoenzim kombinasyonu vardır:
LDH-1 (HHHH) → LDH-5 (MMMM) - Tüm izoenzimler tetramer yapıdadır (4 alt birimden oluşur).
LDH İzoenzimleri – Yapı ve Doku Dağılımı
| İzoenzim | Alt Birim Yapısı | Başlıca Doku / Organ | Elektroforezde Hız | Klinik Anlam |
|---|---|---|---|---|
| LDH-1 | HHHH | Kalp, Eritrosit | En hızlı | Miyokard infarktüsü, Hemolitik anemi Normalde LDH-2 > LDH-1 → “flipped pattern” (LDH-1>LDH-2) MI göstergesidir |
| LDH-2 | HHHM | Kalp, Eritrosit | Plazmada en yüksek konsantrasyona sahip normal fraksiyon | |
| LDH-3 | HHMM | Beyin, Böbrek, Akciğer | Akciğer embolisi, lenfoma | |
| LDH-4 | HMMM | İskelet kası, Karaciğer | Kas hastalıkları, hepatit | |
| LDH-5 | MMMM | İskelet kası, Karaciğer | En yavaş | Karaciğer hasarı, kas nekrozu |
| LDH-6 (patolojik) | — | Ağır hipoksi, multiorgan yetmezliği | — | Kritik hastalık belirteci |
| LDH-X (testis spesifik) | XXXX veya CCCC | Postpubertal testis | — | Spermatojenik aktivitenin göstergesi |
Klinik Korelasyonlar
| Durum | LDH Artan Fraksiyon | Yorum / Mekanizma |
|---|---|---|
| Miyokard enfarktüsü (MI) | LDH-1 ↑↑, LDH-1 > LDH-2 | 24–48 saatte yükselir, 7–10 gün yüksek kalır |
| Hemolitik anemi | LDH-1 ve LDH-2 ↑ | Eritrosit lizisinden LDH salınımı |
| Karaciğer hastalıkları | LDH-4, LDH-5 ↑ | Özellikle hepatoselüler nekroz |
| Kas travması / rabdomiyoliz | LDH-4, LDH-5 ↑ | Kas hücre yıkımı |
| Akciğer embolisi | LDH-3 ↑ | Pulmoner dokuda nekroz |
| Testis hasarı / germ hücreli tümörler | LDH-X ↑ | Non-seminomatöz tümörlerde marker olabilir |
| Lenfoma / lösemi | LDH-3 ↑ | Hızlı hücre dönüşümü ve yıkım sonucu |
Spot Bilgiler
- En hızlı elektroforez bandı: LDH-1
- Plazmada normalde en yüksek fraksiyon: LDH-2
- MI’da flipped pattern: LDH-1 > LDH-2
- LDH-5 ↑ → Karaciğer veya kas hasarı
- LDH-X → Testis, spermatogenez göstergesi
- LDH tümör marker olarak bazı germ hücreli tümörlerde, lenfomada ve hemolitik anemide takipte kullanılır