Primer ve sekonder elementer lezyonlar

DERİ LEZYONLARI

I. Primer (Birincil) Elementer Lezyonlar

Hastalığın başlangıcında, doğrudan patolojik sürecin sonucu olarak ilk ortaya çıkan lezyonlardır.

LezyonTanımÖzellik / Örnek
MakülDeri ile aynı seviyede, yalnızca renk değişikliği; çap < 1 cmVitiligo, çil, lekeler
Patch (Yama)Makülün > 1 cm olan haliPsoriasis, tinea versicolor
PapülÇap < 1 cm, katı ve kabarık lezyonLiken planus, siğil
NodülÇap > 1 cm, derin yerleşimli solid lezyonEritema nodozum
VezikülÇap < 0.5 cm, içi sıvı dolu (intra veya subepidermal)Herpes simpleks
BülÇap > 0.5 cm, büyük sıvı dolu kabarcıkPemfigus vulgaris, yanık bülleri
PüstülPüy (irin) içeren sıvı kabarcıkAkne vulgaris, impetigo
PlakBirleşmiş papüller; geniş, kabarık lezyonPsoriasis vulgaris

Hatırlatma:
Makül/patch = renk değişikliği, yüzey kabarmaz.
Papül/nodül/plak = solid.
Vezikül/bül/püstül = sıvı içerikli.

II. Sekonder (İkincil) Elementer Lezyonlar

Hastalığın seyri sırasında primer lezyonların evrilmesi, travma veya komplikasyon sonucu oluşur.

LezyonTanımÖzellik / Örnek
Kurut (Krust)Sıvı içeren lezyonların kuruması ile oluşan kabukİmpetigo, ekzema
EkskoriasyonKaşımayla oluşan epidermal çizik/erozyonAtopik dermatit
ErozyonEpidermisin yüzeyel kaybı, iz bırakmazPemfigus vulgaris
ÜlserDermise uzanan doku kaybı, skar bırakırVenöz ülser
LikenifikasyonKronik kaşıntıya bağlı epidermal kalınlaşmaKronik ekzema
Skar (Yara izi)Doku kaybı sonrası fibrozis ile iyileşmeCerrahi yara izi
Skuam (Pul)Stratum korneumun soyulması, dökülmesiPsoriasis, seboreik dermatit

Klinik İpucu

Soru İpucuDüşünülmesi Gereken Lezyon
“Renk değişikliği, kabarıklık yok”Makül/Patch
“İrinli küçük kabarcık”Püstül
“Büyük içi su dolu kabarcık”Bül
“Kaşımayla oluşmuş yüzeysel sıyrık”Ekskoriasyon
“Kronik kaşıntı sonrası kalınlaşmış deri”Likenifikasyon

Gruplama

Renk değişikliği (nonpalpabl): → Makül, patch

Solid kabarıklık (palpabl): → Papül, nodül, plak

Sıvı içerikli (transüda/eksüda): → Vezikül, bül, püstül

Sekonder değişiklikler: → Erozyon, ülser, krut, likenifikasyon, skuam, skar