
DERİ LEZYONLARI
I. Primer (Birincil) Elementer Lezyonlar
Hastalığın başlangıcında, doğrudan patolojik sürecin sonucu olarak ilk ortaya çıkan lezyonlardır.
| Lezyon | Tanım | Özellik / Örnek |
|---|---|---|
| Makül | Deri ile aynı seviyede, yalnızca renk değişikliği; çap < 1 cm | Vitiligo, çil, lekeler |
| Patch (Yama) | Makülün > 1 cm olan hali | Psoriasis, tinea versicolor |
| Papül | Çap < 1 cm, katı ve kabarık lezyon | Liken planus, siğil |
| Nodül | Çap > 1 cm, derin yerleşimli solid lezyon | Eritema nodozum |
| Vezikül | Çap < 0.5 cm, içi sıvı dolu (intra veya subepidermal) | Herpes simpleks |
| Bül | Çap > 0.5 cm, büyük sıvı dolu kabarcık | Pemfigus vulgaris, yanık bülleri |
| Püstül | Püy (irin) içeren sıvı kabarcık | Akne vulgaris, impetigo |
| Plak | Birleşmiş papüller; geniş, kabarık lezyon | Psoriasis vulgaris |
Hatırlatma:
Makül/patch = renk değişikliği, yüzey kabarmaz.
Papül/nodül/plak = solid.
Vezikül/bül/püstül = sıvı içerikli.
II. Sekonder (İkincil) Elementer Lezyonlar
Hastalığın seyri sırasında primer lezyonların evrilmesi, travma veya komplikasyon sonucu oluşur.
| Lezyon | Tanım | Özellik / Örnek |
|---|---|---|
| Kurut (Krust) | Sıvı içeren lezyonların kuruması ile oluşan kabuk | İmpetigo, ekzema |
| Ekskoriasyon | Kaşımayla oluşan epidermal çizik/erozyon | Atopik dermatit |
| Erozyon | Epidermisin yüzeyel kaybı, iz bırakmaz | Pemfigus vulgaris |
| Ülser | Dermise uzanan doku kaybı, skar bırakır | Venöz ülser |
| Likenifikasyon | Kronik kaşıntıya bağlı epidermal kalınlaşma | Kronik ekzema |
| Skar (Yara izi) | Doku kaybı sonrası fibrozis ile iyileşme | Cerrahi yara izi |
| Skuam (Pul) | Stratum korneumun soyulması, dökülmesi | Psoriasis, seboreik dermatit |
Klinik İpucu
| Soru İpucu | Düşünülmesi Gereken Lezyon |
|---|---|
| “Renk değişikliği, kabarıklık yok” | Makül/Patch |
| “İrinli küçük kabarcık” | Püstül |
| “Büyük içi su dolu kabarcık” | Bül |
| “Kaşımayla oluşmuş yüzeysel sıyrık” | Ekskoriasyon |
| “Kronik kaşıntı sonrası kalınlaşmış deri” | Likenifikasyon |
Gruplama
Renk değişikliği (nonpalpabl): → Makül, patch
Solid kabarıklık (palpabl): → Papül, nodül, plak
Sıvı içerikli (transüda/eksüda): → Vezikül, bül, püstül
Sekonder değişiklikler: → Erozyon, ülser, krut, likenifikasyon, skuam, skar