Conradi–Hünermann Sendromu (CDPX2)
(X-linked dominant type of Chondrodysplasia Punctata)
Tanım
Conradi–Hünermann sendromu, doğumda kıkırdak ve kemiklerde noktasal kalsifikasyon (stippling), iskelet displazisi, dermatolojik mozaiklik (Blaschko hattı boyunca iktiyoz benzeri lezyonlar) ve asimetri ile seyreden nadir bir X-bağlı dominant iskelet displazisidir.
Temel Özellikler
| Özellik | Açıklama | |
| Tam adı | Conradi–Hünermann–Happle sendromu | |
| Kısaltma | CDPX2 (Chondrodysplasia Punctata type 2, X-linked dominant) | |
| Kalıtım tipi | X’e bağlı dominant – erkek fetüslerde genellikle letal | |
| Etkilenen gen | EBP (Emopamil Binding Protein) | |
| Gen lokasyonu | Xp11.23–p11.22 | |
| Moleküler bozukluk | Δ8–Δ7 sterol izomeraz eksikliği → kolesterol biyosentezinde bozulma | |
| Sonuç | Hücre zarında anormal sterol birikimi → kemik, cilt ve göz gelişim anomalileri | |
| Gen | EBP (Emopamil Binding Protein) | |
| Kromozom lokasyonu | Xp11.23–p11.22 | |
| Protein fonksiyonu | Sterol izomeraz – kolesterol biyosentezinde görevli | |
| Kalıtım | X’e bağlı dominant (erkek fetüslerde genellikle letal) | |
| Patogenez | 8-dehidrokolesterol ve benzeri toksik sterollerin birikimi → iskelet ve deri gelişiminde bozukluk | |
Normalde EBP geni, sterol izomeraz enzimi için kodlama yapar → kolesterol sentez zincirinde son basamaklarda görev alır.
Bu enzim eksikliğinde, anormal steroller (8(9)-kolestenol vb.) birikir →
epifiz kıkırdaklarında, göz ve ciltte yapısal bozukluklara neden olur.
EBP geni, Δ8–Δ7 sterol izomeraz enzimini kodlar.
Eksikliği → kolesterol sentezinde ara ürünlerin birikimi → epidermal, oküler ve iskelet farklılaşmasında anomaliler gelişir
Klinik Bulgular
| Sistem | Bulgular |
| İskelet sistemi | – Epifizlerde stippling (kalsifikasyon noktaları) → “Punktata” görünüm – Asimetrik ekstremite kısalıkları – Skolyoz, kısa boy – Diz/kalça displazisi |
| Cilt | – İktiyoz benzeri lezyonlar doğumda (çoğu zaman Blaschko çizgileri boyunca) – Sonrasında atrofi veya hipo-/hiperpigmentasyon – Foliküler keratoz |
| Saç | – Yama tarzında alopesi – “Woolly hair” görünümü |
| Göz | – Katarakt (doğumsal) — en karakteristik bulgulardan biri – Mikroftalmi veya korneal opasite görülebilir |
| Yüz | – Frontal çıkıntı, düz burun kökü, düşük kulak |
| Diş ve tırnaklar | – Düzensiz mine yapısı, tırnak displazisi |
| Zeka / Nörolojik | Genellikle normal zeka; nörolojik bulgu hafif veya yok |
Ayırıcı Tanılar
| Hastalık | Kalıtım | Gen | Ayırt Edici Özellik |
| Rhizomelic Chondrodysplasia Punctata (RCDP) | AR | PEX7 / GNPAT | Kısa proksimal ekstremiteler, peroksizomal bozukluk |
| Warfarin embriyopatisi | Sporadik | İlaç etkisi | Benzer epifiz kalsifikasyonu + burun hipoplazisi |
| CDPX1 | XR | ARSL | Steroid sülfataz eksikliği, ciltte iktiyoz, punktata |
| Conradi–Hünermann (CDPX2) | XD | EBP | Sadece kızlarda, katarakt + cilt + kemik bulgusu |
| Zellweger spektrumu | AR | PEX genleri | Hepatomegali, hipotoni, peroksizomal defektler |
Tanı
| Test | Bulgular |
| Radyografi (özellikle diz / omuz) | Epifizlerde stippled calcification (kıkırdak içinde kalsifikasyon odakları), Epifiz ve kostalarda punctate kalsifikasyonlar (“stippling”) |
| Genetik analiz (EBP) | Patolojik varyant saptanır |
| Plazma sterol analizi | 8(9)-kolestenol ve 8-dehidrokolesterol ↑, Abnormal sterol izomerleri ↑ |
| Göz muayenesi | Katarakt, korneal opasite |
| Cilt biyopsisi (nadir) | Lipid dolu vakuoller, epidermal diskeratoz |
Tedavi ve İzlem
| Klinik ipucu | Düşündürür | ||
| Kız bebek + asimetrik ekstremite kısalığı + katarakt + Blaschko çizgili cilt lezyonları | Conradi–Hünermann (CDPX2) | ||
| Erkekte letal, kızda mozaik cilt ve kemik bulguları | X-linked dominant kalıtım | ||
| Epifizlerde punktata görünüm + iktiyoz + doğuştan katarakt | CDPX2 | ||
Kısa Ayırıcı Tablo: Punktata Tipleri
| Tip | Genetik | Etken / Gen | Ana Özellik |
| CDPX1 | X’e bağlı resesif | ARSL | Steroid sülfataz eksikliği, iktiyoz |
| CDPX2 (Conradi–Hünermann) | X’e bağlı dominant | EBP | Katarakt, ciltte Blaschko çizgili iktiyoz |
| RCDP (Rhizomelik tip) | AR | PEX7, GNPAT, AGPS | Proksimal kısalık, peroksizomal bozukluk |
| Zellweger varyantı | AR | PEX genleri | Multisistemik, ağır nörolojik tutulum |
| Klinik İpucu | Düşündürür |
| Kız bebek, vücutta Blaschko hatları boyunca iktiyoz + asimetrik kısalık + katarakt | Conradi–Hünermann (X-linked dominant CP) |
| Erkek fetüste in utero ölüm + maternal taşıyıcılık öyküsü | X-linked dominant letal tablo |
| Epifizlerde stippling + peroksizomal enzim eksikliği | Rhizomelik tip (Zellweger spektrumu) |