Maligniteye bağlı hematolojik ve vasküler paraneoplastik olaylar (özellikle adenokarsinomlarda görülenler)

Maligniteye Bağlı Hematolojik Paraneoplastik Olaylar

a) Venöz Tromboz Gelişimi (Trousseau Fenomeni)

Kavram	Açıklama
Tanım	Adenokarsinomlarda tümör hücrelerinden salınan müsin, dolaşımdaki trombosit ve koagülasyon faktörlerini aktive ederek tekrarlayan trombüsler oluşturur.
Klinik tablo	Migratuar tromboflebit (Trousseau fenomeni): Derin ven trombozlarının yer değiştirmesiyle karakterize, paraneoplastik pıhtılaşma bozukluğudur.
Mekanizma	Müsin → Trombosit yüzeyindeki P-selektin ve L-selektin ile etkileşir → Koagülasyon başlatılır.
En sık neden olan tümör	Pankreas adenokarsinomu (özellikle pankreas başı tümörleri)
Diğer nedenler	Akciğer adenokarsinomu, kolorektal adenokarsinom
Klinik önem	Genellikle tümörün erken paraneoplastik belirtisidir. Tedaviye dirençli tekrarlayan DVT veya yüzeyel flebit varlığında pankreas kanseri araştırılmalıdır.

b) DİK (Dissemine İntravasküler Koagülasyon) Gelişimi

Durum	Açıklama
Tanım	Yaygın damar içi pıhtılaşma ile eş zamanlı fibrinolitik aktivasyon sonucu hem tromboz hem kanama eğilimi.
Sık nedenleri	🔹 AML M3 (Akut Promiyelositik Lösemi) → granüllerden salınan prokoagülanlar 🔹 Adenokarsinomlar (özellikle pankreas, mide, prostat)
Mekanizma	Tümör hücrelerinden tromboplastik maddelerin salınması → koagülasyon sistemini aktive eder.
Klinik bulgular	Peteşi, purpura, kanama + laboratuvarda D-dimer↑, fibrinojen↓, trombosit↓, PT/aPTT↑
Patolojik bulgu	Mikrosirkülasyonda fibrin mikrotrombüsleri.

c) Non-bakteriyel Trombotik Endokardit (Marantik Endokardit)

Kavram	Açıklama
Tanım	Steril (mikroorganizma içermeyen) trombüslerin kalp kapakçıkları üzerine birikmesidir.
Patogenez	Adenokarsinomlara (özellikle pankreas adenokarsinomu) bağlı hiperkoagülabilite sonucu gelişir.
Tutulan kapak	En sık aort kapağı, daha nadiren mitral kapak
Histoloji	Fibrin ve trombosit birikimi; mikroorganizma yok, inflamatuar yanıt minimal
Klinik sonuç	Emboliler sonucu serebral veya sistemik infarktlar gelişebilir.
Ayırıcı tanı	Enfektif endokardit (marantik endokarditte enfeksiyon yoktur).

Özet Tablo: Adenokarsinomlarda Koagülopati Mekanizmaları

Klinik Durum	Patogenez / Temel Mekanizma	En Sık Tümör	Klinik Özellik
Trousseau fenomeni (Migratuar tromboflebit)	Müsin → trombosit aktivasyonu	Pankreas adenokarsinomu	Tekrarlayan, yer değiştiren venöz trombüs
DİK	Tümör tromboplastini → yaygın koagülasyon aktivasyonu	AML M3, adenokarsinomlar	Koagülasyon faktör tüketimi, kanama + tromboz
Non-bakteriyel trombotik endokardit (Marantik)	Hiperkoagülabilite → steril trombüs	Pankreas adenokarsinomu	Aort kapağında steril vejetasyon, emboli riski

Örnek Soru

Soru: 60 yaşında erkek hastada tekrarlayan migratuar tromboflebit atakları gelişiyor. En olası altta yatan malignite hangisidir?
A) Akciğer skuamöz hücreli karsinom
B) Kolon adenokarsinomu
C) Pankreas adenokarsinomu ✅
D) Renal hücreli karsinom
E) Prostat adenokarsinomu