Hepatik Ensefalopati Evreleri (West Haven Sınıflaması) Hepatik ensefalopati (HE), karaciğerin detoksifikasyon fonksiyonunun bozulması sonucu beyinde amonyak ve nörotoksin birikimi ile gelişen geri dönüşümlü nöropsikiyatrik sendromdur.
Evre I Özellik Açıklama Semptom Öfori veya letarji periyotları, irritabilite, gece-gündüz uyku döngüsünün tersine dönmesi Bulgular Basit mental görevlerde bozulma (şekil çizme, sayı dizileri), kişilik değişiklikleri EEG Genelde normal veya hafif yavaşlama
Erken dönemde dikkat, hafıza, konsantrasyon bozulur; hastalar “unutkan” veya “dalgın” olarak tanımlanabilir.
Evre II Özellik Açıklama Semptom Uyuşukluk, ajitasyon, davranış değişiklikleri, duygusal dalgalanmalar Bulgular Fetor hepatikus (karaciğer kokusu) , asteriksis (flapping tremor) , bazen idrar kaçırma EEG Genel yavaşlama , uygunsuz θ (teta) dalgaları
Bu evrede hasta çevresine ilgisiz, fakat uyarılara cevap verir.
Evre III Özellik Açıklama Semptom Konfüzyon , konuşma bozukluğu, stupor , ancak güçlü uyaranla uyarılabilirBulgular Hiperrefleksi , rijidite , ekstansör refleksler (Babinski +) , asteriksis belirginEEG Trifazik dalgalar (karakteristik) , belirgin anormallik
Bu evre, nörolojik bulguların en belirgin olduğu dönemdir.
Evre IV Özellik Açıklama Semptom Koma (uyarılara yanıt yok)Bulgular Arefleksi , flaksidite , beyin sapı refleksleri kaybolabilirEEG Belirgin anormal, bilateral yavaşlama , düşük voltaj
İleri evre karaciğer yetmezliği veya akut fulminan hepatitte görülebilir; mortalitesi yüksektir.
Patogenez – Özet Amonyak (NH₃) artışı → astrositlerde glutamin sentezi → serebral ödem Manganez, merkaptan, kısa zincirli yağ asitleri, GABA gibi nörotoksinlerin artışıBeyinde alfa-adrenerjik ve GABAerjik sistem aktivitesi artar → mental yavaşlama Tedavi Prensipleri Hedef Tedavi Amonyak azaltma Laktüloz (NH₃ → NH₄⁺ dönüşümü, dışkı pH asitleşir)Barsak florasını azaltma Rifaksimin, neomisin, metronidazol Prepisipitan faktörleri düzeltme GİS kanaması, konstipasyon, enfeksiyon, hipokalemi, yüksek protein diyeti Protein alımı Akut dönemde sınırlanır (20–40 g/gün), sonra artırılır Ciddi olgular IV mannitol (serebral ödem için), karaciğer transplantasyonu
İpuçları Soru Cevap En erken semptom? Uyku düzeninde bozulma Klasik EEG bulgusu? Trifazik dalgalar (Evre III) Klinik bulgu? Asteriksis (flapping tremor) Koku? Fetor hepatikus (karaciğer kokusu) Tedavide en etkili ilaç? Laktüloz En sık neden? Amonyak birikimi (barsak bakterileri, GİS kanaması, protein yükü)
