| ANA Paterni (Fluoresan Mikroskopi) | Hedef Antijen / Antikorlar | İlişkili Hastalık(lar) | Klinik / Tanısal Önemi |
|---|---|---|---|
| Homojen (Diffüz) | DNA, Histon, DNP (Deoksiribonükleoprotein) | – SLE (Sistemik Lupus Eritematozus) – İlaç ilişkili lupus | En sık patern. Homojen boyanma nükleusta eşit dağılmıştır. → Anti-dsDNA (+): aktif lupus nefriti → Anti-histon (+): ilaç ilişkili lupus |
| Granüler (Speckled, Noktasal) | Sm, RNP, SSA (Ro), SSB (La) | – SLE (özellikle anti-Sm, anti-RNP) – Mikst konnektif doku hastalığı (MCTD) – Sjögren sendromu – Skleroderma (diffüz tip) | En heterojen patern; çok sık görülür ama spesifik değildir. Spesifik antikor tipi (Sm, RNP, SSA/SSB) klinik ayrım sağlar. |
| Nükleoler | Fibrillarin, RNA polimeraz I, PM-Scl | – Skleroderma (sistemik skleroz) – Polimyozit / dermatomyozit (overlap sendromu) | Nükleolus belirgin boyanır. Sistemik sklerozun diffüz formunda görülür; kötü prognoz göstergesidir. |
| Sentromer (Kromozomal) | Kinetokor proteinleri (CENP-A, B, C) | – Sınırlı sistemik skleroz (CREST sendromu) | Kromozomlar üzerinde noktasal boyanma. Anti-centromere antikoru (+): CREST (Kalsinozis, Raynaud, Özofagus dismotilitesi, Sklerodaktili, Telenjiektazi). |
| Periferik (Rim / Halkasal) | Çift sarmallı DNA (dsDNA) | – SLE | Nükleus çevresinde parlak halka şeklinde boyanma. Yüksek anti-dsDNA titresine eşlik eder; lupus nefriti ile koreledir. |
| Nükleer membran / Punctate (Spindle pattern) | Lamin, gp210, p62 | – Primer biliyer kolanjit (PBC) – Otoimmün hepatit | Çekirdek zarfı boyunca ince hat şeklinde boyanma. |
| Sitoplazmik paternler (ANA testinde nadiren rapor edilir) | Jo-1, SRP, PL-7, PL-12 | – Polimyozit / Dermatomyozit | Sitoplazmada granular / filamentöz boyanma; kas antikorlarını düşündürür. |
Kısa Klinik Özet
| ANA Paterni | En Önemli İlişkili Antikor | Klinik İpucu |
|---|---|---|
| Homojen | Anti-dsDNA, Anti-histon | SLE, ilaç ilişkili lupus |
| Granüler (Speckled) | Anti-Sm, Anti-RNP, SSA, SSB | Sjögren, MCTD, SLE |
| Nükleoler | Anti-fibrillarin | Skleroderma (diffüz tip) |
| Sentromer | Anti-centromere | CREST sendromu |
| Periferik (Rim) | Anti-dsDNA | Lupus nefriti (aktif faz) |
Eşleştirmeler
| Hastalık | Tipik ANA Paterni | Spesifik Antikor |
|---|---|---|
| SLE | Homojen veya granüler | Anti-dsDNA, Anti-Sm |
| İlaç ilişkili lupus | Homojen | Anti-histon |
| MCTD | Granüler | Anti-U1-RNP |
| Skleroderma (diffüz) | Nükleoler | Anti-Scl-70 (topoizomeraz I) |
| CREST (sınırlı skleroderma) | Sentromer | Anti-centromere |
| Sjögren sendromu | Granüler | Anti-SSA, Anti-SSB |
| Otoimmün hepatit | Homojen veya nükleer membran | ANA, SMA |
| Polimyozit/Dermatomyozit | Sitoplazmik | Anti-Jo-1 |