Histon Deasetilaz (HDAC) İnhibitörleri

Mekanizma

  • Normalde HDAC enzimleri histonlardan asetil gruplarını uzaklaştırır → kromatin yoğunlaşır → transkripsiyon baskılanır.
  • HDAC inhibitörleri (HDACi): Histonların asetilasyonunu artırır → kromatin gevşer → tümör baskılayıcı genlerin ekspresyonu artar.
  • Sonuç: Hücre döngüsü durdurma, apoptoz, farklılaşma.

Klinikte Kullanılan HDAC İnhibitörleri

  1. Vorinostat (SAHA, suberoylanilid hydroxamic acid)
    • Endikasyon: Kutanöz T hücreli lenfoma (CTCL)
  2. Romidepsin
    • Endikasyon: CTCL, periferik T hücreli lenfoma
  3. Belinostat
    • Endikasyon: Periferik T hücreli lenfoma
  4. Panobinostat
    • Endikasyon: Multipl miyelom (bortezomib ve deksametazon ile kombine)

Araştırma Aşamasındaki / Diğer HDACi

  • Valproik asit (antiepileptik; aynı zamanda zayıf HDAC inhibitörü etkisi var).
  • Mocetinostat, Entinostat (çalışma aşamasında).

Klinik Etkiler

  • Antiproliferatif etki
  • Apoptozis indüksiyonu
  • Tümör baskılayıcı genlerin yeniden ekspresyonu
  • İmmün modülasyon

Yan Etkiler

  • Yorgunluk, bulantı, ishal
  • Miyelosupresyon
  • QT uzaması (özellikle panobinostat, romidepsin)

Özet

  • Histon deasetilaz inhibitörleri = epigenetik tedavi ajanları.
  • Özellikle T hücreli lenfomalar ve multipl miyelom tedavisinde kullanılır.
  • Örnekler: Vorinostat, Romidepsin, Belinostat, Panobinostat.