Tanisitler, üçüncü ventrikülün ependimal astarında bulunan özelleşmiş glial hücrelerdir, bu hücreler piamaterin
beslenmesinde ve nöro-vasküler etkileşimlerde önemli bir role sahiptirler. Tanisitlerin uzantıları, kapiller yapılar ile yakın temas kurarak madde alışverişini ve metabolik desteği düzenlerler. Tanisit, merkezi sinir sisteminde (özellikle hipotalamusta) bulunan özel bir ependim hücresi tipidir.
Yerleşim:
- Üçüncü ventrikülün tabanı boyunca, özellikle de infundibular recessus (hipotalamus ile hipofiz sapının birleşim yeri) çevresinde bulunur.
- Normal ependim hücrelerinden farklı olarak, uzun bazal uzantılar yapar.
Morfoloji:
- Tek katlı ependim hücrelerine benzer ama uzun sitoplazmik çıkıntıları vardır.
- Bu uzun çıkıntılar median eminens ve hipofiz portal damar sistemi ile temas eder.
Görevleri:
- BOS (beyin omurilik sıvısı) – kan/hormon arayüzünde aracılık eder.
- Hipotalamustaki GnRH (gonadotropin salgılatıcı hormon) nöronlarının salınımını ve BOS ile etkileşimini düzenler.
- Nöroendokrin iletişimde önemli rol oynar → Özellikle hipotalamo-hipofizer eksenin kontrolünde.
- Metabolik sinyaller (ör. leptin, glikoz) ile hormon salınımlarını ilişkilendirmede aracıdır.
Klinik Not:
Son yıllarda tanisitlerin, beyindeki kök hücre nişleri ile ilişkili olabileceği ve nörojenik potansiyel taşıdığı da düşünülüyor.