Zonula occludens aslında “tight junction” yani sıkı bağlantı demektir.

Tanımı:

  • Epitel ve endotel hücreleri arasındaki en apikal hücresel bağlantıdır.
  • Hücreler arası boşluğu adeta “mühürler” → böylece madde geçişi engellenir.
  • Plazma membranlarının dış yaprakçıkları kaynaşarak selektif geçirgenlik bariyeri oluşturur.


Görevleri:

  1. Paracellular transportu sınırlandırır → Hücreler arası madde geçişini engeller.
  2. Hücre polaritesini korur → Apikal ve bazolateral yüzeylerin ayrılmasını sağlar.
  3. Kan-beyin bariyeri, bağırsak mukozası, böbrek tübülleri gibi yerlerde kritik önemdedir.

Başlıca proteinleri:

  • Claudinler
  • Occludin
  • JAM (junctional adhesion molecules)
  • Hücre içi iskelete bağlantı → Zonula occludens proteinleri (ZO-1, ZO-2, ZO-3) aracılığıyla aktin filamentlerine bağlanır.