Osteoporoz Tedavisinde Kullanılan İlaçlar

İlaç GrubuÖrnek İlaçlarEtki MekanizmasıKullanım AlanıAvantajDezavantaj / Yan Etkiİpucu
BifosfonatlarAlendronat, Risedronat, İbandronat, Zoledronik asitOsteoklast inhibisyonu (kemik rezorpsiyonu ↓)1. basamak postmenopozal ve erkek osteoporozuGüçlü antiresorptif, kırık riskini en çok azaltırÖzefajit, mide irritasyonu, çene osteonekrozu, atipik femur fraktürüOsteoporozda ilk tercih
KalsitoninSomon kalsitonini (nazal, SC, IM)Osteoklast aktivitesini baskılarAkut hiperkalsemi, Paget hast., osteoporozda alternatifAnaljezik etkisi var, hızlı etkiTolerans, hipokalsemi, nazal irritasyonOsteoporozda 2. basamak, kemik ağrısında tercih
DenosumabRANKL antikoruOsteoklast olgunlaşmasını engellerPostmenopozal osteoporoz, renal yetmezlikte güvenliGüçlü antiresorptif, SC uygulanır (6 ayda 1)Hipokalsemi, enfeksiyon riski, rebound fraktürBifosfonat intoleransında alternatif
Raloksifen (SERM)RaloksifenÖstrojen agonisti (kemik), antagonisti (meme, uterus)Postmenopozal osteoporoz, meme Ca riski yüksek kadınlarMeme Ca riskini azaltırDerin ven trombozu, sıcak basmasıEndometriumda proliferasyon yapmaz
TeriparatidPTH analoğuAralıklı düşük doz → kemik yapımını ↑ (osteoblast aktivitesi ↑)Ağır osteoporoz (T skoru çok düşük, fraktür riski yüksek)Tek anabolik ilaçHiperparatiroidi benzeri yan etkiler, osteosarkom riski (uzun kullanımda)Yalnızca 2 yıl kullanılabilir, sonra antiresorptif ile devam edilir
Stronsiyum ranelat (artık nadir)Stronsiyum ranelatHem osteoklast inhibisyonu hem osteoblast stimülasyonuBazı ülkelerde onaylı (Türkiye’de sınırlı)Çift etkiliKardiyovasküler risk ↑TUS’ta çok sorulmaz ama çift etkili ilaç olarak bilinir

  • Bifosfonatlar → ilk tercih
  • Kalsitonin → akut hiperkalsemi ve kemik ağrısı
  • Raloksifen → meme Ca riski yüksek kadında osteoporoz
  • Teriparatid → anabolik ilaç, max 2 yıl
  • Denosumab → RANKL antikoru, böbrek yetmezliğinde avantajlı