İçeriğe atlaKalsitonin – Genel Özellikler
- Kaynak: Tiroid bezinin parafolliküler C hücrelerinden salgılanan doğal hormondur.
- Sentetik/ilaç formu: Genellikle somon kalsitonini (insan kalsitonininden daha güçlü ve uzun etkili).
- Etkisi:
- Osteoklast aktivitesini inhibe eder → kemik rezorpsiyonunu azaltır.
- Böbrekten Ca²⁺ ve fosfat atılımını artırır.
- Serum kalsiyumunu düşürür.
Klinik Kullanım Alanları
- Osteoporoz (özellikle postmenopozal)
- Antiresorptif etkisi vardır ama bifosfonatlar kadar güçlü değildir → günümüzde 2. basamak/alternatif tedavi.
- Paget hastalığı
- Osteoklast hiperaktivitesini baskılar.
- Hiperkalsemi (özellikle maligniteye bağlı akut hiperkalsemi)
- Serum kalsiyumunu hızlı ama kısa süreli düşürür.
- Kemik ağrısı (Paget, metastaz, kırık sonrası)
- Analjezik etkisi vardır (özgün özelliği).
Uygulama Yolu
- Nazal sprey (osteoporozda en sık)
- Subkutan / intramüsküler enjeksiyon (akut hiperkalsemi tedavisinde)
Yan Etkiler
- Nazal formda: Rinit, burun irritasyonu
- Parenteral formda: Bulantı, kusma, yüz kızarması
- Kalsiyum metabolizması: Uzun kullanımda hipokalsemi
- Uzun süreli kullanımda tolerans gelişebilir.
İpuçları
- Bifosfonatlar kadar etkili değil → osteoporozda tercih edilmez, ama ağrı kesici etkisi nedeniyle sorulabilir.
- Akut hiperkalsemi tedavisinde hızlı etkili ilaçlardan biridir.
- Paget hastalığında hem kemik rezorpsiyonu hem ağrı kontrolünde kullanılır.
- Somon kalsitonini en çok kullanılan formdur.