
Kalkaneal Yürüyüş (Calcaneal Gait)
- Nedeni: Tibial sinir hasarı.
- Etkilenen Kaslar: Plantar fleksör kaslar (ayağı aşağı doğru büken kaslar), özellikle gastroknemius ve soleus kasları.
- Sonuç: Plantar fleksiyon (ayağı aşağı bükme) yeteneğinin kaybı. Bu, ayak parmaklarının normalde yerden itme hareketini yapamamasına neden olur.
- Yürüyüş Şekli: Hasta, ayağının topuk kısmına basarak yürür. Bu nedenle “kalkaneal (topuk) yürüyüş” adını alır. Yürüme sırasında topuk, yere normalden daha uzun süre temas eder ve ayak parmakları yeri itmede yetersiz kalır.
Steppage Yürüyüş (Steppage Gait)
- Nedeni: Peroneal sinir (yaygın peroneal sinir) hasarı veya L5 radikülopatisi.
- Etkilenen Kaslar: Dorsifleksör kaslar (ayağı yukarı doğru büken kaslar), özellikle tibialis anterior kası.
- Sonuç: Ayak düşmesi (foot drop) olarak bilinen durum yani dorsifleksiyon yeteneğinin kaybı. Bu, yürürken ayak parmaklarının yere doğru sarkmasına neden olur.
- Yürüyüş Şekli: Hasta, ayak parmaklarının yere takılmasını önlemek için bacağını yürüyüş sırasında normalden daha yükseğe kaldırır (yüksek adımlarla yürür). Bu durum, bir atın yürüyüşüne benzetilir ve “steppage” veya “at yürüyüşü” adını alır.
Özet ve Ayırıcı Tanı
Bu iki yürüme bozukluğu, alt ekstremitedeki sinir hasarlarının klinik tanısında önemli ipuçlarıdır:
- Kalkaneal Yürüyüş: Ayak kaslarının alt bükülmesini (plantar fleksiyon) kontrol eden tibial sinir hasarını gösterir. Ayak topuğuyla yere basma hakimdir.
- Steppage Yürüyüş: Ayak kaslarının üst bükülmesini (dorsifleksiyon) kontrol eden peroneal sinir hasarını gösterir. Ayak düşmesi nedeniyle yüksek adımlarla yürüyüş hakimdir.
Patolojik Yürüyüş Tipleri – Ayırıcı Tanı
| Yürüyüş Tipi | Tanım | Kas/Sinir Tutulumu | Klinik İpucu (TUS cümlesi) |
|---|---|---|---|
| Calcaneal gait | Hasta ayağını yere sadece topukla basar; plantar fleksiyon yok | Tibial sinir hasarı (Triceps surae felci) | “Topuğa basarak yürüyen hasta” |
| Steppage gait | Hasta ayağını yüksek kaldırarak yürür; yoksa parmak ucu yere takılır | Peroneal sinir hasarı veya L5 radikülopati | “Parmak ucuna takılmamak için ayağını yukarı kaldırıyor” |
| Trendelenburg gait | Basılan tarafın karşısındaki kalça düşer | Gluteus medius/minimus zayıflığı (Süperior gluteal sinir hasarı) | “Kalça düşmesi” |
| Ataksik gait | Geniş tabanlı, dengesiz yürüyüş | Serebellar lezyon | “Sarhoş yürüyüşü” |