Paylaştığınız bu görsel, brakial pleksus yaralanmalarının iki temel klinik sunumu olan Erb ve Klumpke paralizilerini lokalizasyonları ile ayırt etmek için harika bir referans notudur. Bir kardiyovasküler cerrahi uzmanı perspektifiyle, bu anatomik bölgelerin klinik yansımalarını şu şekilde pekiştirebiliriz:
1. Erb Paralizisi (Üst Pleksus Yaralanması: C5-C6)
Genellikle doğum travması (omuz distosisi) veya omuz üzerine düşme gibi travmalarda görülür.
- Lezyon Bölgesi: Üst trunkus (C5-C6 kökleri).
- Klinik Sunum: “Bahçıvan el” veya “Waiter’s tip” (Garson eli) deformitesi:
- Kol adduksiyonda ve internal rotasyondadır.
- Dirsek ekstansiyondadır.
- Ön kol pronasyondadır.
- Neden: Aksiller, muskulokutanöz ve supraskapular sinirlerin (biceps, deltoid, rotator manşet kasları) inervasyonunun kaybı.
2. Klumpke Paralizisi (Alt Pleksus Yaralanması: C8-T1)
Genellikle kolun yukarı doğru şiddetle çekilmesi (örn: bir yerden düşerken tutunmaya çalışmak) sonucu oluşur.
- Lezyon Bölgesi: Alt trunkus (C8-T1 kökleri).
- Klinik Sunum: “Pençe el” (Claw hand) deformitesi:
- Elin intrinsik kasları (interosseöz kaslar, lumbrikaller) felç olduğu için el pençe şeklini alır.
- Aynı zamanda T1 kökü tutulumuna bağlı olarak Horner Sendromu (pitozis, miyozis, anhidrozis) eşlik edebilir (sempatik liflerin pleksus içinden geçişi nedeniyle).
Klinik Pratik İçin Not
- Erb = “Garson eli” (C5-C6)
- Klumpke = “Pençe el” (C8-T1) + Horner Sendromu ihtimali.
Bu anatomik bilgiyi, cerrahi pratiğinizde aksiller bölgeye yönelik girişimlerinizde veya travma vakalarında “dermatomal/miyotomal” değerlendirme yaparken oldukça sık kullanıyor olmalısınız.
| Özellik | Erb–Duchenne Felci | Klumpke Felci |
|---|---|---|
| Tutulan kök / trunkus | Üst trunkus (C5–C6) | Alt trunkus (C8–T1) |
| Etyoloji | Doğumda omuzun aşırı çekilmesi (doğum travması, omuz distosisi), kafa travması, motosiklet kazaları | Doğumda kolun yukarıya çekilmesi, yüksekten düşme sırasında kola asılma, Pancoast tümörü (T1 basısı) |
| Görünüm | “Waiter’s tip” deformitesi (kol adduksiyonda, iç rotasyonda, dirsek ekstansiyonda, önkol pronasyonda) | “Claw hand” deformitesi (intrinsik el kasları felci) |
| Tutulan kaslar | Deltoid, supraspinatus, infraspinatus, biseps brachii | İntrinsik el kasları, ulnar + median distal kaslar |
| Duyu kaybı | Lateral kol ve önkol (C5–C6 dermatomu) | Medial önkol ve el (C8–T1 dermatomu) |
| İlişkili bulgu | Yok | Horner sendromu (T1 sempatik lifler etkilenirse: ptozis, miyozis, anhidrozis) |
| Klinik Özet | Omuz abdüksiyonu yapılamaz, dirsek fleksiyonu kaybolur → “Waiter’s tip” | El intrinsikleri felç olur, parmaklarda pençe eli → “Claw hand” |
Erb-Duchenne Felci (Üst Brakiyal Pleksus Felci)
- Etkilenen Sinirler: C5 ve C6 sinir kökleri. Nadiren C7 de etkilenebilir.
- Mekanizma: Doğum sırasında bebeğin boynunun omuzdan aşırı derecede ayrılması veya uzatılması (örneğin, omuz distosisinde omuzun takılması).
- Klinik Bulgular:
- Omuz ve Dirsek Felci: Omuzun abdüksiyonu (yana doğru kaldırma) ve dış rotasyonu ile dirseğin bükülmesi (fleksiyon) işlevini yerine getiren kaslar (deltoid, supraspinatus, infraspinatus, biseps) etkilenir.
- Klasik Duruş: “Bahşiş bekleyen garson eli” (waiter’s tip hand) olarak bilinen karakteristik bir duruş görülür:
- Omuz içe dönük ve yana yapışık (adduksiyon ve iç rotasyon).
- Dirsek düz (ekstansiyon).
- El bileği bükülmüş ve avuç içi arkaya dönük (pronasyon).
- Duyu Kaybı: Kolun dış tarafında ve başparmakta duyu kaybı olabilir.
- Prognoz: Genellikle Klumpke felcine göre daha iyi bir prognoza sahiptir, çünkü üst pleksus yaralanmaları daha sık kendiliğinden iyileşir.
Klumpke Felci (Alt Brakiyal Pleksus Felci)
- Etkilenen Sinirler: C8 ve T1 sinir kökleri.
- Mekanizma: Doğum sırasında bebeğin kolunun aşırı derecede yukarı doğru çekilmesi veya uzatılması (örneğin, ters doğumda).
- Klinik Bulgular:
- El ve Önkol Felci: Elin ve parmakların küçük kasları (intrensek kaslar) ile önkolun parmak bükme kasları etkilenir.
- Klasik Duruş: “Pençe el” (claw hand) olarak bilinen karakteristik bir duruş görülür:
- Parmaklar bükülmüş ve kıvrılmış pozisyondadır.
- Duyu Kaybı: Elin iç kısmında ve önkolun iç kenarında duyu kaybı olur.
- Horner Sendromu: T1 sinir kökünde hasar varsa, pitoz (göz kapağında düşüklük) ve miyozis (göz bebeğinde küçülme) ile karakterize Horner Sendromu eşlik edebilir.
- Prognoz: Erb-Duchenne felcine göre daha kötü olabilir, çünkü Horner sendromunun eşlik ettiği durumlar genellikle sinir kökünün spinal korddan ayrıldığı (avülsiyon) ağır yaralanmalara işaret eder.
Karşılaştırmalı Tablo
| Özellik | Erb-Duchenne Felci | Klumpke Felci |
| Etkilenen Sinir Kökleri | C5-C6 (Üst pleksus) | C8-T1 (Alt pleksus) |
| Etkilenen Alan | Omuz ve dirsek | El ve önkol |
| Yol Açan Mekanizma | Omuzdan boynun ayrılması | Koldan omuzun ayrılması (yukarı çekme) |
| Karakteristik Duruş | “Bahşiş bekleyen garson eli” | “Pençe el” |
| Duyu Kaybı | Kolun dış tarafı ve başparmak | Elin iç kısmı ve önkolun iç kenarı |
| Eşlik Eden Bulgular | Nadiren Horner Sendromu | Horner Sendromu sıkça eşlik edebilir (T1 hasarında) |
| Prognoz | Genellikle daha iyi | Genellikle daha kötü (özellikle Horner varsa) |
Erb felci, C5 ve C6’daki üst brakial pleksus yaralanmasıyla ortaya çıkar.
Erb felcinde tipik klinik tablo aşağıdaki gibidir.
1-Kürek kemiğinin kuş kanadı gibi dönmesi
2-Öne dönük omuz
3-Bilekte garson ucu deformitesi.
———————-
Klumpke Felci; C8 ve T1 seviyesindeki alt brakial pleksus yaralanmalarında görülür.
Klumke felcinde tipik klinik tablo şu şekildedir:
1-Pençe benzeri el-içsel olarak dahil
2-Ön kol genellikle supinasyondadır
3-Bilek ve MCP’ler tipik olarak aşırı uzatılmıştır
