Anatomi
- Tibial sinirin lateral plantar dalından ayrılır.
- Calcaneus’un medialinden geçer, abductor hallucis kası altından ilerler.
- Quadratus plantae ve abductor digiti minimi kasını innerve eder.
Klinik Önemi
- Baxter nöropatisi (Baxter siniri sıkışması) → topuk ağrısının en sık görülen nöral nedenlerinden biridir.
- Plantar fasyit ile karışır (en sık ayırıcı tanı).
- Genellikle sporcularda, uzun süre ayakta duranlarda, aşırı pronasyonlu ayaklarda görülür.
Klinik Özellikler
- Medial/plantar topukta ağrı
- Özellikle ayak tabanının medial kısmında ve abductor digiti minimi atrofisi ile karakterize
- Palpasyonla tetiklenebilir
- Plantar fasyit gibi sabah ilk adım ağrısı olmayabilir (ayırt ettirici).
Tanı
- EMG ile sinir sıkışması gösterilebilir.
- MRI → sinirin sıkışma noktası + kas atrofisi (özellikle abductor digiti minimi).
Püf Noktası
- Plantar fasyit → sabah ilk adım ağrısı, sinir tutulumu yok.
- Baxter siniri entrapmanı → sinir sıkışması, kas atrofisi (abductor digiti minimi).
————————————
Baxter Sinir Entrapmanı (Inferior kalkaneal sinir basısı)
Anatomi
- Tibial sinirin ilk dalıdır → n. calcaneus inferior, “Baxter siniri” olarak bilinir.
- Ayağın plantar yüzünde medial tarafta seyreder.
- Özellikle abductor digiti quinti (ADQ) kasını innerve eder.
- Ayrıca topuğun inferomedial duyusuna katkı verir.
Patofizyoloji
- Sinir, abductor hallucis kası ile quadratus plantae arasından geçerken veya
- kalkaneal spur (topuk dikeni) ile plantar fasyanın kalınlaşması sonucu sıkışır.
Klinik
- Topuk ağrısı: Medial–inferior bölgede, plantar fasiit’e çok benzer.
- Ayırt edici nokta:
- Ağrı daha çok günün ilerleyen saatlerinde artar.
- Nöropatik özellik: yanma, elektriklenme olabilir.
- Kas tutulumu:
- En tipik bulgu: Abductor digiti quinti kasında zayıflık/atrofi.
- İleri olgularda küçük parmağın abdüksiyonunda kayıp.
Tanı
- Klinik şüphe + topuk medial palpasyon ağrısı.
- EMG: Baxter siniri iletim defekti, ADQ denervasyonu.
- MRG/USG: ADQ kasında yağlı atrofi, sinir çevresinde sıkışma gösterebilir.
Tedavi
- Konservatif
- Dinlenme, tabanlık, germe egzersizleri
- NSAİİ, fizik tedavi
- Kortikosteroid enjeksiyon (plantar fasiit ile karışabilir)
- Cerrahi
- Refrakter olgularda sinir dekompresyonu (özellikle kalkaneal spur varsa)
Püf noktalar
- Plantar fasiit ile çok karışır ama:
- PF: Sabah ilk adım ağrısı, nörolojik bulgu yok.
- Baxter entrapmanı: Nöropatik ağrı + ADQ kas atrofisi.
- Tek taraflı inatçı topuk ağrısı + kas atrofisi varsa Baxter entrapmanı düşünülür.
