Tanım
- Retroperitoneum: Peritonun arkasında, posterior abdominal duvarda bulunan alan
- Özellik: Bu organlar peritoneal kavite ile örtülü değildir, sadece anterior yüzü peritonla kaplıdır.
Retroperitoneal Organların Sınıflaması
a) Birincil Retroperitoneal Organlar (Primary Retroperitoneal)
- Doğrudan retroperitoneumda gelişmiş ve hayatları boyunca peritonla örtülü olmayan organlar
- Örnekler:
- Böbrekler (Ren)
- Üreterler (Ureter)
- Adrenal bezler (Glandula suprarenalis)
- Aorta abdominalis
- Vena cava inferior
- Pars ascendens ve descendens colon (kısmen)
b) İkincil Retroperitoneal Organlar (Secondary Retroperitoneal)
- Embriyonik dönemde intraperitoneal gelişip sonra posterior karın duvarına yapışarak retroperitoneal hale gelir
- Örnekler:
- Pankreas (baş ve gövde kısmı)
- Duodenum (2., 3., 4. kısmı)
- Ascendens ve descendens kolon (kısmen)
- Rectum’un üst kısmı
c) Diğer Retroperitoneal Yapılar
- Lenf nodları
- Nefron/renal pelvis
- Büyük damarlar: aorta, vena cava inferior
- Sinir pleksusları: solar pleksus, sempatik zincir
Özet Tablo
| Organ | Retroperitoneal Tip | Notlar |
|---|---|---|
| Böbrekler | Birincil | Renal pelvis ve üreterle birlikte |
| Üreter | Birincil | Böbrekten mesaneye gider |
| Adrenal | Birincil | Böbreğin üst kutbunda |
| Aorta abdominalis | Birincil | Büyük arter |
| Vena cava inferior | Birincil | Büyük ven |
| Pankreas | İkincil | Baş, boyun ve gövde retroperitoneal, kuyruk intraperitoneal |
| Duodenum | İkincil | 2.-4. kısım retroperitoneal |
| Colon ascendens/descendens | İkincil | Posterior duvara yapışmış |
| Rectum | İkincil | Üst kısmı retroperitoneal, alt kısmı subperitoneal |
Klinik Notlar
- Retroperitoneal organlar travma veya enfeksiyonlarda sinsi semptom verebilir
- Örn. pankreatit, renal hematom, abdominal aorta anevrizması
- Cerrahi yaklaşım ve TUS/CT görüntülemede retroperitoneum bilgisi kritiktir