1. İletişimli (Non-obstrüktif) Hidrosefali
- Tanım: BOS üretimi normal, fakat BOS rezorpsiyonu bozuk (aracnoid granülasyonlardan).
- Nedenler:
- Subaraknoid kanama (SAK)
- Menenjit (özellikle tüberküloz menenjit)
- Postinflamatuar adezyonlar
- Leptomeningeal metastaz
- Görüntüleme: Tüm ventriküller eşit genişler, BOS yollarında tıkanma yok.
- Özel tip: Normal basınçlı hidrosefali (NBH) — Triad: Yürüme bozukluğu + idrar inkontinansı + demans.
2. İletişimsiz (Obstrüktif, Non-komünikan) Hidrosefali
- Tanım: BOS akımının ventrikül sistemi içinde bir noktada tıkanması.
- Nedenler:
- Akvedukt stenozu (en sık konjenital)
- Tümörler (özellikle posterior fossa: medulloblastom, ependimom)
- Araknoid kist
- Dandy–Walker malformasyonu (4. ventrikül çıkışlarında tıkanma)
- Görüntüleme: Tıkanma öncesindeki ventriküller genişler, sonrası normal/çökük.
3. Özel Tipler
| Tip | Tanım | Ayırıcı Özellik |
|---|---|---|
| Ekstradural hidrosefali | BOS, dura ile kemik arasında toplanır | Genellikle travma sonrası |
| Eksternal hidrosefali | Subaraknoid boşluk genişlemesi, BOS fazlalığı | Bebeklerde fizyolojik olabilir |
| Ex vacuo hidrosefali | BOS artışı değil, beyin dokusu kaybı | Atrofi (Alzheimer, inme sonrası) |
| Kompanse hidrosefali | Tedavi sonrası klinik düzelmiş, ventriküller hâlâ geniş | VP şant sonrası görülebilir |
Ayırıcı Noktalar
| Özellik | İletişimli | İletişimsiz |
|---|---|---|
| Tüm ventriküller eşit genişler mi? | Evet | Hayır (tıkanma öncesi geniş) |
| BOS akımı MR’da | Serbest | Tıkanma var |
| Sık neden | SAH, menenjit | Akvedukt stenozu, posterior fossa tümörü |
Klinik Püf:
- NBH yaşlı + yürüme bozukluğu + demans + idrar kaçırma → BOS basıncı normal, LP ile geçici düzelme olur.
- Bebekte hızlı baş büyümesi + batan güneş bakışı → konjenital obstrüktif hidrosefali düşün.