Hidransefali, beyin yarımkürelerinin (büyük ölçüde serebral hemisferlerin) yokluğu ve yerlerinin BOS ile dolu olduğu, ancak beyin sapı ve genellikle serebellumun korunduğu konjenital malformasyondur.

  • Kafa çevresi genellikle normaldir (kafatası gelişimi devam eder çünkü BOS basıncı korunur).

Etiyoloji

  • En sık neden: İntrauterin bilateral internal karotid arter tıkanması (gestasyonun ikinci trimestrinde, kortikal gelişim tamamlanmadan).
  • Diğer nedenler:
    • Konjenital enfeksiyonlar (CMV, toksoplazma, herpes)
    • İntrauterin travma
    • Otoimmün vaskülitler
    • Genetik/metabolik sendromlar (nadir)

Klinik

  • Doğumda genellikle normal görünebilir, refleksler korunur.
  • İlk aylarda:
    • Makrosefali (BOS dolmasıyla)
    • Gelişim geriliği
    • Görme-işitme kayıpları
    • Spastisite veya hipotoni
    • Epileptik nöbetler
  • Bilinç ve bilişsel fonksiyonlar çok ağır bozulur; yaşam süresi genelde kısadır.

Görüntüleme

  • Kraniyal USG (fontanel açıkken): BOS ile dolu büyük kranial boşluk, korteks yokluğu, beyin sapı korunmuş.
  • BT/MR: Serebral hemisferlerin büyük kısmı BOS ile yer değiştirmiş; orta hat yapıları (beyin sapı, bazal ganglionlar) genellikle korunur.
  • Ayırıcı tanıda:
    • Ağır hidrosefali: Korteks incelmiş ama tamamen yok değil.
    • Porensefali: Lokal kaviteler, diffüz değil.
    • Holoprozensefali: Orta hat yapıları anomalisi ve ventrikül birleşmesi mevcut.

Tedavi

  • Küratif tedavi yok.
  • Şant uygulaması (VP şant) yalnızca BOS basıncı kontrolü için, ama genellikle sınırlı fayda.
  • Destek tedavisi: epilepsi kontrolü, beslenme desteği, solunum komplikasyonlarının önlenmesi.

TUS Püf Noktası:

  • Doğumdan kısa süre sonra normal kafa çevresi + hızla artan makrosefali + BT/MR’da hemisferlerin yerinde BOS → hidransefali düşün.
  • Hidrosefali ile fark: hidransefalide kortikal doku neredeyse tamamen yok; hidrosefalide incelmiş de olsa korteks vardır.