Genetik Temel
- Kromozom anomalisi: 4p16.3 bölgesinde delesyon (kritik bölge: WHSCR1 ve WHSCR2 genleri)
- Kalıtım: Çoğu vaka de novo mutasyon; bazen dengeli translokasyon taşıyıcısı ebeveynden geçer
- Sıklık: Yaklaşık 1:50.000 doğum
Klinik Özellikler
| Sistem / Bulgular | Açıklama |
|---|---|
| Yüz görünümü (Greek warrior helmet face) | Yüksek alın, geniş ve düz burun kökü, hipertelorizm, epikantus, mikrognati “Yunan savaşçı miğferi yüz görünümü“ |
| Gelişim geriliği | Doğumdan itibaren belirgin büyüme geriliği ve mikrosefali |
| Nörolojik | Zeka geriliği, hipotoni, epilepsi (özellikle erken infantil dönem nöbetleri) |
| Kraniyofasiyal anomaliler | Kulak anomalileri, dudak-damak yarığı |
| İskelet | Skolyoz, eklem anomalileri |
| Kalp | Konjenital kalp defektleri (ASD, VSD, PDA) |
| Ürogenital | Hipospadias, renal anomaliler |
Tanı
- Sitogenetik analiz (karyotip) → büyük delesyonlar için
- FISH / Mikroarray CGH → küçük delesyonları göstermek için
- Prenatal tanı → ultrason + invaziv test (amniyosentez / CVS) ile mümkün
Prognoz
- Şiddetli zeka ve motor gelişim geriliği
- Epilepsi ve beslenme sorunları prognozu kötüleştirebilir
- Hafif delesyonlarda daha uzun yaşam ve daha iyi fonksiyonel durum olabilir
İpucu
- “Yunan savaşçı miğferi yüz görünümü” = Wolf–Hirschhorn sendromu
- Mikrosefali + tipik yüz + konjenital kalp hastalığı + epilepsi
- 4p delesyonu en karakteristik bulgu
Soru:
Yeni doğan bir bebekte mikrosefali, hipertelorizm, geniş burun kökü, dudak-damak yarığı ve ASD saptanıyor. Aile öyküsünde benzer durum yok. Karyotip analizinde 4p16.3 delesyonu tespit ediliyor. Bu sendromun karakteristik yüz görünümü hangi ifadeyle tanımlanır?
A) Kedi miyavlaması yüz görünümü
B) Melek yüz görünümü
C) Yunan savaşçı miğferi yüz görünümü
D) Ay yüz görünümü
E) Balık ağzı görünümü
Doğru cevap: C) Yunan savaşçı miğferi yüz görünümü
Wolf–Hirschhorn (WHS) ile Cri-du-chat (CdCS) sendromlarının karşılaştırma tablosu
| Özellik | Wolf–Hirschhorn Sendromu | Cri-du-chat Sendromu |
|---|---|---|
| Genetik defekt | 4p16.3 delesyonu | 5p delesyonu |
| Ana yüz görünümü | “Greek warrior helmet” görünümü: geniş alın, hipertelorizm, kısa filtrum, mikrognati | Yuvarlak yüz, mikrognati, epikantal kıvrımlar |
| Kardiyak anomaliler | Sık (ASD, VSD, pulmoner stenoz) | Daha az sıklıkta, genelde VSD |
| Büyüme | İUGG + postnatal büyüme geriliği | İUGG + postnatal büyüme geriliği |
| Nörolojik | Ağır mental retardasyon, refrakter epilepsi | Orta–ağır mental retardasyon, motor gelişim geriliği |
| Tipik bulgu | Yarık dudak/damak, kulak anomalileri | Kedi miyavı gibi ağlama (larenks hipoplazisi) |
| Ek bulgular | Ürogenital anomaliler (hipospadias, kriptorşidizm) | Hipotoni, mikrosefali |
| Tanı testi | Karyotip / FISH / CGH array | Karyotip / FISH |
| Sıklık | Daha nadir | Daha sık |
| İpucu | “Yunus/miğfer yüzü” + epilepsi | “Kedi miyavı” ağlama sesi |
- Soru “mikrosefali, büyüme geriliği, dismorfik yüz” diye başlar → ağlama sesi varsa → Cri-du-chat
- Soru “hipertelorizm, miğfer yüz, epilepsi, yarık damak” diyorsa → Wolf–Hirschhorn