Genel Bilgiler
- Tanım: Nadir görülen, β-glukuronidaz (GUSB geni) eksikliğine bağlı lizozomal depo hastalığı.
- Kalıtım: Otozomal resesif.
- Enzim eksikliği: β-glukuronidaz
- Biriken maddeler:
- Dermatansülfat
- Heparansülfat
- Kondroitin sülfat
- ICD kodu: E76.2
Patofizyoloji
- Normalde β-glukuronidaz, glikozaminoglikanların (GAG) lizozomlarda parçalanmasında görev yapar.
- Eksiklik → GAG’ların hücrelerde birikmesi → organomegali, iskelet displazisi, nörolojik gerileme.
Klinik Tablo
Başlangıç:
- Hafif form: Geç çocukluk / adölesan
- Ağır form: Doğum öncesi veya erken bebeklik (hidrops fetalis dahil)
| Belirti / Bulgular | Açıklama |
|---|---|
| Hidrops fetalis | MPS VII’de diğer MPS’lere göre daha sık prenatal bulgu |
| Yüz görünümü | Koarse yüz (kalın dudaklar, geniş burun köprüsü) |
| İskelet anomalileri | Disostozis multipleks |
| Hepatosplenomegali | GAG birikimi sonucu |
| Nörolojik etkilenme | Gelişim geriliği, mental retardasyon (hafif–ağır) |
| Kornea bulutlanması | Değişken |
| Hörgüç sırt | Vertebra anomalilerine bağlı |
| Kısa boy | Progressif |
| Eklem sertliği | Özellikle kalça, diz, dirseklerde |
Tanı
- Laboratuvar
- İdrarda artmış GAG atılımı (dermatansülfat, heparansülfat, kondroitin sülfat)
- Enzim analizi
- Lökosit veya fibroblastlarda β-glukuronidaz aktivitesi ↓
- Genetik test
- GUSB geninde mutasyon
- Görüntüleme
- Disostozis multipleks bulguları
- Prenatal tanı
- Amniyosit/koryon villusunda enzim ölçümü veya GUSB gen analizi
Ayırıcı Tanı
- Diğer MPS tipleri (I, II, VI): Enzim tipi ile ayrılır.
- Mukolipidoz tipleri
- Galaktozaminoglikan metabolizması bozuklukları
Tedavi
- Destek tedavi: Fizik tedavi, ortopedik girişimler, solunum desteği.
- Enzim replasman tedavisi (ERT): Rekombinant β-glukuronidaz (vestronidase alfa) – FDA onayı var.
- Kemik iliği nakli: Özellikle erken dönemde düşünülebilir.
- Gen tedavisi: Klinik araştırma aşamasında.
Prognoz
- Şiddetli form: Çocuklukta kayıp
- Hafif form: Erişkin yaşa kadar yaşayabilme
- Tedavi ile semptom progresyonu yavaşlatılabilir.