Natowicz hastalığı — Sialik asit depo hastalığı tip I (Hafif formu; Salla hastalığı) olarak da bilinir. konjenital serin proteoglikan (glikoprotein) metabolizma bozukluğu olup sialik asit taşıyıcı protein (SLC17A5 geni, kromozom 6q14-q15) mutasyonu sonucu gelişir.

Patogenez

  • Lizozomal membranda yer alan sialin proteini sialik asitlerin sitoplazmaya taşınmasını sağlar.
  • Mutasyon → Lizozom içinde serbest sialik asit birikimi → MSS hasarı ve nörodejenerasyon.

Klinik Özellikler

Natowicz tipi (Sialik Asidüria Tip I – ağır form)

  • Doğumda ağır hipotoni
  • Mikrosefali
  • İleri mental retardasyon
  • Nistagmus, spastisite
  • Büyüme geriliği
  • Konvülsiyonlar
  • Yüz görünümü: kaba yüz, düşük burun köprüsü, hipertelorizm, makroglossi
  • Hepatosplenomegali olabilir ama MSS bulguları ön planda

Salla hastalığı (hafif form)

  • Daha geç başlangıçlı, yavaş ilerleyen
  • Gelişimsel gecikme, ataksi
  • Hafif-orta mental retardasyon
  • Serebellar atrofi

Tanı

  • İdrarda serbest sialik asit artışı (özellikle ilk çocuklukta belirgin)
  • Moleküler analiz: SLC17A5 mutasyonu
  • BOS’ta serbest sialik asit ↑
  • Beyin MRG: Serebellar atrofi, beyaz cevher değişiklikleri

Ayırıcı Tanı

HastalıkDepo ürünüTutulan organlarBaşlangıçKarakteristik bulgular
Natowicz hast.Serbest sialik asitMSS ± hepatosplenomegaliDoğumdanAğır hipotoni, mental retardasyon
Salla hast.Serbest sialik asitMSSBebeklikHafif mental retardasyon, ataksi
Galaktozidaz def. (GM1 gangliozidoz)GM1 gangliozidMSS + iskeletDoğumdanDisostozis multipleks, hepatosplenomegali
GM2 gangliozidoz (Tay–Sachs)GM2 gangliozidMSS3–6 ayMakulada kiraz kırmızı nokta, hepatosplenomegali yok
MüsinolizozOligosakkarit + glikoproteinMSS + iskeletBebeklikDisostozis multipleks, kaba yüz

Tedavi ve Prognoz

  • Spesifik tedavi yok
  • Semptomatik ve destek tedavisi (fizik tedavi, beslenme desteği, epilepsi kontrolü)
  • Ağır formda yaşam süresi genellikle erken çocuklukla sınırlı