Yapışkan trombosit sendromu (Sticky Platelet Syndrome, SPS) – nadir, kalıtsal bir trombofili (pıhtılaşma eğilimi artışı) nedenidir. Genetik temeli net değildir, ancak trombositlerin aşırı agregasyona eğilimli olması ile karakterizedir.

Yapışkan (Sticky) Trombosit Sendromu

ÖzellikAçıklama
TanımTrombositlerin ADP, epinefrin gibi uyarıcılara karşı aşırı agregasyon göstermesi
PatogenezTrombosit reseptör düzeyinde aşırı agregabilite (primer hemostaz defekti yok)
KalıtımOtozomal dominant (sporadik formlar da var)
Görülme sıklığıNadir (özellikle Latin kökenlilerde bildirildi)
Klinik bulgular– Tekrarlayan venöz veya arteriyel trombozlar
– DVT, PE, miyokard infarktüsü
– Serebral tromboz (inme)
– Gebelikte düşükler
TanıAgregasyon çalışmaları: ADP, epinefrin gibi ajanlara karşı aşırı agregasyon
Özellikle düşük konsantrasyonlarda bu artış tipiktir
Laboratuvar testleriDiğer pıhtılaşma testleri genellikle normaldir
Protein C/S, AT III, FVLM, protrombin mutasyonu genellikle yok
Ayırıcı tanı– Diğer kalıtsal trombofililer
– Antifosfolipid sendromu
– Trombositopenik trombotik purpura (TTP)
Tedavi🔹 Antiplatelet tedavi (Aspirin ± klopidogrel)
🔹 Antikoagülanlar genellikle etkisiz olabilir (çünkü mekanizma trombosit agregasyonu)
Gebelikle ilişkiArtmış düşük ve gebelik komplikasyonu riski; ASA profilaksisi düşünülebilir

Klinik Vaka Örneği

34 yaşında kadın hasta, tekrarlayan düşükler ve 2 yıl önce geçirdiği derin ven trombozu öyküsüyle başvuruyor. Trombofili panelinde FV Leiden, protrombin mutasyonu, AT III, protein C/S değerleri normal. Trombosit agregasyon testinde düşük doz ADP ve epinefrine karşı aşırı yanıt gözleniyor.
Tanı nedir?
A) Antifosfolipid sendromu
B) Trombositopenik purpura
C) Sticky platelet sendromu ✅
D) Heparin-indüklenmiş trombositopeni
E) Paroksismal nokturnal hemoglobinüri

Notlar:

  • SPS, tromboz eğilimi olup klasik trombofili testleri negatif çıkan hastalarda düşünülmelidir.
  • Bazı kaynaklarda Tip I, II, III şeklinde subtipleri vardır (ajanlara yanıt paternine göre).