Tanım:
- Blount hastalığı, tibianın medial (iç) kondilinde büyüme plakası bozukluğu sonucu oluşan, tibia varus deformitesi (bacakta içe doğru eğrilik) ile karakterize bir gelişimsel büyüme bozukluğudur.
- En sık yürüme çağındaki çocuklarda görülür.
- Primer olarak tibianın medial büyüme plağının erken kapanması nedeniyle, tibia metafizinde gelişme geriliği olur.
Epidemioloji:
- Genellikle 2-5 yaş arasında ortaya çıkar (infantil tip).
- İkinci bir tip olan adolesan tip ise ergenlikte görülür.
- Obezite ve erken yürümeye başlama risk faktörlerindendir.
- Erkeklerde ve Afro-Amerikan çocuklarda daha sık.
Patofizyoloji:
- Tibianın medial büyüme plağında aşırı mekanik yük ve basınç nedeniyle büyüme inhibe olur.
- Sonuç olarak, medial tarafta büyüme azalırken lateral tarafta büyüme devam eder → tibia varus (içe doğru eğrilik) gelişir.
- Eğer tedavi edilmezse deformite ilerler ve yürüme bozukluğu olur.
Klinik Bulgular:
- Dizde belirgin içe doğru eğrilik (varus deformitesi).
- Yürüme bozukluğu, yürürken topallama.
- Deformitenin şiddetine bağlı ağrı olabilir.
- İleri vakalarda diz ve ayak bileğinde instabilite.
Ayırıcı Tanı:
- Fizyolojik genu varum (özellikle 1-2 yaş arasındaki çocuklarda, genellikle kendiliğinden düzelir)
- Rickets (Raşitizm)
- Kemik enfeksiyonları (Osteomiyelit)
- Tibial metafiz hastalıkları
Tanı Yöntemleri:
- Klinik değerlendirme
- Röntgen grafileri (özellikle ön-arka ve lateral tibia dizisi)
- Medial tibial plakta büyüme bozukluğu,
- Metafizde yavaşlamış gelişme,
- Langenskiöld evrelemesi (Blount hastalığı evrelemesi)
- Gerekirse manyetik rezonans görüntüleme (MRI) ile büyüme plağı durumu detaylandırılabilir.
Langenskiöld Evreleri (röntgen bulguları)
| Evre | Bulgu |
|---|---|
| 1 | Medial metafizde hafif çökme |
| 2 | Medial metafizde belirgin çökme |
| 3 | Metafizde osteonekroz ve kemik kaybı |
| 4 | Epifiz ve metafiz arasında köprü oluşumu |
| 5 | Epifiz ve metafizin birleşmesi |
| 6 | Kalıcı deformite, epifiz kapanması |
Tedavi:
- Erken evre (1-2. evre): konservatif (dizlik, ortopedik cihazlar, kilo kontrolü)
- İleri evre veya progresif deformite: cerrahi (osteotomi, büyüme plağı cerrahisi)
- Tedavi edilmezse: kalıcı bacak deformitesi ve fonksiyon kaybı
Önemli Notlar:
- Genu varum’u ayırmak için yaş ve radyolojik bulgular çok önemli.
- Erken tanı ve tedavi prognozu belirler.
- Obezite ve erken yürümeye başlamış çocuklarda dikkat edilmeli.
- Langenskiöld evrelemesi sınavlarda sık sorulur.