Genel Özellikler:
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Nedeni | Mycobacterium tuberculosis (endojen değil, ekzojen inokülasyon) |
| Konak durumu | Daha önce tüberküloz geçirmiş veya BCG aşılı, duyarlı kişi |
| Bulaş yolu | Travmatize deriye dışarıdan mikobakteri girişi (ör: otopsi, mezbaha, laboratuvar, sığır bakımı vb.) |
| Lokalizasyon | Eller, parmaklar, ayaklar, dizler, kalçalar (travmaya açık bölgeler) |
| Görülme riski | Sağlık çalışanları, mezbaha işçileri, çiftçiler vb. |
Klinik Görünüm:
- Başlangıçta papül → yavaşça karnıbahar görünümünde verrüköz plaka dönüşür
- Tek, iyi sınırlı, siğilimsi, hiperkeratotik lezyon
- Sert, ağrısız, çevresi genellikle inflamasyonlu değil
- Lezyon yıllarca kalabilir, büyümesi yavaştır
- Lenfadenopati genellikle olmaz
Histopatoloji:
| Bulgular | Açıklama |
|---|---|
| Epitel | Psödohiperplazi, hiperkeratoz |
| Dermis | Granülomatöz inflamasyon (Langhans tipi dev hücreler) |
| Kazeifikasyon | Genellikle yoktur (yüksek dirençli form) |
| Tüberkül bacili | Seyrektir veya bulunmayabilir (Z-N boyamada zor) |
Tanı Yöntemleri:
- Klinik görünüm
- Tüberkülin deri testi (PPD) → kuvvetli pozitif
- Histopatolojik inceleme
- PCR veya kültür (genellikle negatif olabilir)
- Tüberkülozlu hayvan ya da insana mesleksel maruziyet öyküsü
Tedavi:
- Klasik tüberküloz tedavisi (4’lü rejim: İNH + RIF + PZA + ETB veya SM)
- Direnç yoksa tedaviye iyi yanıt verir
Ayırıcı Tanı:
| Hastalık | Farklı Özellik |
|---|---|
| Siğil | HPV nedenlidir, granülom yoktur |
| Deri kanserleri (verrüköz SCC) | Ülserasyon, invazyon riski |
| Sporotrikoz | Fungal enfeksiyon, sporotrik yol boyunca nodüller |
| Deri leishmaniasisi | Ülseratif olabilir, granülom görülür ama parazit saptanır |
“TVK = Tüberküloz + Verrüköz + Kontaminasyon”
Önceden duyarlı birey + dışarıdan mikobakteri teması → sınırlı, siğilimsi lezyon
Tüberkülozis verrukoza kutis (TVK), halk arasında “verruca necrogenica” veya “kasap veremi” olarak da bilinen, bir tür deri tüberkülozudur. Bu, kutanöz (deri) tüberkülozun nadir görülen bir formudur.
Temel Özellikleri
- Etiyoloji (Neden): Hastalığa, tüberküloza neden olan mikobakteriler, özellikle Mycobacterium tuberculosis neden olur.
- Bulaşma Mekanizması: TVK, daha önce tüberküloz basiline maruz kalmış ve bu basile karşı yüksek derecede bağışıklığı olan kişilerde, basillerin dışarıdan (eksojen olarak) derideki küçük bir yara veya sıyrıktan girmesiyle oluşur. Bu, birincil bir enfeksiyon değil, yeniden bulaşma (reinfeksiyon) sonucudur.
- Risk Grupları: Bulaşma genellikle mesleki risk gruplarında görülür. Özellikle veterinerler, kasaplar, çiftçiler, patologlar ve anatomistler gibi tüberkülozlu hayvanlarla veya enfekte materyalle temas eden kişilerde sıkça rastlanır.
- Yerleşim: Lezyonlar en sık travmaya maruz kalan ve basillerin deriye kolayca girebileceği bölgelerde, yani ellerde, parmaklarda, ayaklarda ve dizlerde lokalize olur.
- Klinik Görünüm:
- Lezyon başlangıçta küçük, kırmızımsı-kahverengi bir papül (kabartı) olarak ortaya çıkar.
- Zamanla büyüyerek, “verrüköz” yani siğil benzeri, kalın, düzensiz ve kabarık bir plak haline gelir.
- Lezyonun yüzeyi pürtüklü ve serttir. Kenarları morumsu-kırmızı bir hale ile çevrili olabilir.
- Lezyonun üzerinde çatlaklar ve yarıklar oluşabilir ve sıkıldığında bu yarıklardan irinli bir akıntı gelebilir.
- Semptomlar: Genellikle ağrısızdır ve hastada belirgin bir rahatsızlığa neden olmaz. Bu da tanının gecikmesine yol açabilir.
- Histopatoloji: Biyopsi alındığında, derinin üst katmanlarında (epidermis) kalınlaşma (hiperkeratoz) ve siğil benzeri büyüme (papillomatozis) görülürken, alt katmanlarda (dermis) ise tipik tüberküloz granülomları (epiteloid hücrelerden ve Langerhans dev hücrelerinden oluşan iltihabi yapılar) izlenir. Lezyondaki basil sayısı düşüktür.
- Tanı: Tanı, hastanın klinik öyküsü, lezyonun görünümü ve histopatolojik inceleme ile konulur. Tüberkülin deri testi (PPD) genellikle şiddetli pozitif sonuç verir.
- Tedavi: Diğer tüberküloz formlarında olduğu gibi, anti-tüberküloz ilaçlarla uzun süreli (genellikle 6-12 ay) tedavi uygulanır. Tedaviye ek olarak, bazen cerrahi eksizyon (çıkarma), kriyoterapi (dondurma) veya elektrokoterizasyon (yakma) gibi yöntemler de kullanılabilir.